fa اثربخشی برنامه آموزشی مبتنی بر نظریه شناختی اجتماعی در میزان فعالیت بدنی سالمندان شهر اصفهان سالمند شناسی gerontology كاربردي Applicable <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:2;"><strong>اهداف </strong>ترویج فعالیت بدنی در سالمندان می‌تواند به ایجاد و حفظ یک سبک زندگی فعال کمک کند. بهره‌مندی از راهبردهای شناختی بخش مهمی از مداخلات فعالیت بدنی است. هدف از این پژوهش بررسی تأثیر مداخله آموزشی مبتنی بر نظریه شناختی اجتماعی بر نمرات فعالیت بدنی سالمندان شهر اصفهان انجام بود.<br> <strong>مواد و روش ها</strong> در این مطالعه نیمه‌آزمایشی 88 نفر از سالمندان مراجعه‌کننده به مراکز بهداشتی شهر اصفهان در سال 1403 با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چند مرحله‌ای انتخاب و به‌طور تصادفی به دو گروه آزمایش و کنترل تخصیص شدند. برنامه شامل6 جلسه آموزشی مبتنی نظریه شناختی‌اجتماعی در گروه آزمایش (44=n) بود. پرسش‌نامه‌های محقق‌ساخته عوامل شناختی مؤثر بر فعالیت بدنی سالمندان و استاندارد فعالیت بدنی سالمندان (PASE) در دو گروه، قبل، 3 و 12 ماه بعد از مداخله توزیع و تکمیل شدند. درنهایت از آزمون‌های اندازه‌گیری مکرر آنووا ، تی مستقل و مانکوا در نرم‌افزار SPSS نسخه 23 جهت تحلیل داده‌ها استفاده شد.<br> <strong>یافته ها</strong> میانگین سنی و توزیع جنسی شرکت‌کنندگان (7/49&plusmn;68/74) و (زن:44، مرد:44) بود. نتایج نشان داد میانگین نمرات فعالیت بدنی، خودکارآمدی، حمایت اجتماعی درک‌شده، انتظار و ارزش پیامد در گروه آزمایش به‌طور معنی‌داری نسبت به گروه کنترل پس از مداخله افزایش یافت (0/001>P). بیشترین اندازه اثر 3 و 12 ماه پس از مداخله به‌ترتیب مربوط به مشارکت در فعالیت بدنی (0/836=Eta²) و (0/824=Eta²)، خودکارآمدی (0/828=Eta²) و (0/781=Eta²) و حمایت اجتماعی درک‌شده (0/702=Eta²) و (0/715=Eta²) بود.&nbsp;<br> <strong>نتیجه گیری</strong> یافته‌ها نشان می‌دهد اجرای مداخله آموزشی مبتنی بر نظریه شناختی اجتماعی با تأکید بر نقش خودکارآمدی و حمایت اجتماعی درک‌شده، میزان مشارکت سالمندان را در فعالیت بدنی را بهبود می‌بخشد.</span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><strong>Objectives </strong>Promoting physical activity in the elderly can help create and maintain an active lifestyle. Utilizing cognitive strategies is an important part of physical activity interventions. The aim of this research was to investigate the effect of an educational intervention based on the social cognitive theory on physical activity of the elderly in Isfahan city.<br> <strong>Methods & Materials</strong> In this quasi-experimental study, 88 elderly individuals visiting health centers in Isfahan city in 2024 (Persian calendar year, approximately 2024-2025) were selected using multi-stage cluster sampling and randomly allocated into two groups: intervention and control. The intervention included 6 educational sessions based on the social cognitive theory in the intervention group (n=44). Researcher-made questionnaires on cognitive factors affecting physical activity in the elderly and the Physical Activity Scale for the Elderly (PASE) were distributed and completed in both groups before and 3 and 12 months after the intervention. Finally, t-tests, repeated measures ANOVA, and MANCOVA were used utilizing SPSS 23 for data analysis.<br> <strong>Results </strong>The mean age and gender distribution of participants were as follows: Intervention group: 68.38&plusmn;76.7, control group: 69.70&plusmn;16.28; female: 44, male: 44. The mean scores of physical activity, self-efficacy, perceived social support, and outcome expectation and value significantly increased in the intervention group compared to the control group after the intervention (P<0.001). The largest effect sizes 3 and 12 months after the intervention were related to participation in physical activity (&eta;&sup2;=0.836) and (&eta;&sup2;=0.824), self-efficacy (&eta;&sup2;=0.828) and (&eta;&sup2;=0.781), and perceived social support (&eta;&sup2;=0.702) and (&eta;&sup2;=0.715), respectively.<br> <strong>Conclusion </strong>The findings indicate that implementing an educational intervention based on the Social Cognitive Theory, emphasizing the role of self-efficacy and perceived social support, improves the participation of the elderly in physical activity.</div> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:200%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:200%"><span style="font-family:"Times New Roman",serif"></span></span></span></span></span></span> نظریه شناختی اجتماعی, فعالیت بدنی, سالمند Social cognitive theory, Physical activity, Elderly 62 77 http://salmandj.uswr.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3762-2&slc_lang=fa&sid=1 Zahra Mardani زهرا مردانی zm14943@gmail.com 0000-0002-1090-7998 No Department of Health Education and Promotion, School of Health, Isfahan University of Medical Sciences, Iran. گروه آموزش و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، ایران. Mohammad Javad Tarrahi محمد جواد طراحی Tarrahi_mj@yahoo.com 0000-0001-7875-4572 No Department of Epidemiology and Biostatistics, Anesthesiology and Critical Care Research Center, School of Health, Isfahan University of Medical Science, Iran. گروه اپیدمیولوژی و آمار زیستی، مرکز تحقیقات بیهوشی و مراقبت‌های ویژه، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، ایران. 3. Zohreh Fathian Dastgerdi زهره فتحیان دستگردی mitra_fathian@yahoo.com 0000-0001-6763-9982 Yes Department of Health Education and Promotion, School of Health, Isfahan University of Medical Sciences, Iran. گروه آموزش و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، ایران.