fa بررسی تأثیر زمان تمرین هوازی بر شاخص‌های کبد چرب در زنان سالمند مبتلا به دیابت نوع2 مدیریت توانبخشی Rehabilitation Management پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:2;"><strong>اهداف </strong>دیابت نوع2 از شایع‌ترین بیماری‌های متابولیکی است که به‌ویژه در سالمندان رواج دارد و عوارض متعددی ازجمله افزایش خطر بیماری‌های کبدی مانند کبد چرب غیرالکلی را به همراه دارد. هدف این پژوهش تعیین تأثیر تمرینات هوازی در دو فاز روشنایی و تاریکی بر نشانگرهای کبد چرب غیرالکلی شامل شاخص چربی کبد (FLI)، محصول تجمعی چربی (LAP)، شاخص استئاتوز کبدی (HSI) و شاخص استئاتوز فرامینگهام (FSI) در زنان سالمند مبتلا به دیابت نوع2 بود.<br> <strong>مواد و روش ها</strong> این مطالعه نیمه‌آزمایشی بر روی 45 زن سالمند مبتلا به دیابت نوع2 &nbsp;در سنین 60-65 سال انجام شد. شرکت‌کنندگان به‌طور تصادفی به سه گروه کنترل، تمرین در فاز روشنایی (صبح) و تمرین در فاز تاریکی (عصر) تقسیم شدند. تمرینات هوازی به‌مدت 12 هفته، 3 جلسه در هفته، و در هر جلسه 50 دقیقه با شدت 60-70 درصد حداکثر ضربان قلب انجام شد. شاخص‌های پیکرشناسی و سرمی قبل و بعد از مداخله اندازه‌گیری شدند و داده‌ها با استفاده از آزمون‌های آماری تحلیل کوواریانس و آزمون تی همبسته تحلیل شدند.<br> <strong>یافته ه</strong>ا نتایج نشان داد هر دو گروه تمرینی کاهش معناداری در شاخص‌های FLI، LAP، HSI و FSI نسبت به گروه کنترل داشتند (0/001=P). همچنین، تمرین در فاز تاریکی تأثیر بهتری نسبت به تمرین در فاز روشنایی بر کاهش شاخص LAP داشت (0/002=P).&nbsp;<br> <strong>نتیجه گیری</strong> زمان‌بندی تمرین هوازی می‌تواند یک عامل مهم در بهبود سلامت کبد در افراد مبتلا به دیابت نوع2 باشد.</span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><strong>Objectives </strong>Type 2 diabetes is one of the most common metabolic diseases, especially prevalent in the elderly, and carries numerous complications, including an increased risk of liver diseases, such as non-alcoholic fatty liver disease (NAFLD).. The aim of this study was to determine the effect of aerobic exercise in two phases of light and dark on markers of non-alcoholic fatty liver including liver fat index (FLI), lipid accumulation product (LAP), hepatic steatosis index (HSI), and Framingham steatosis index (FSI) in elderly women with type 2 diabetes.&nbsp;<br> <strong>Methods & Materials</strong> This quasi-experimental study was conducted on 45 elderly women with type 2 diabetes aged 60-65 years. Participants were randomly divided into three groups: control, training in the light phase (morning), and training in the dark phase (evening). Aerobic exercises were performed for 12 weeks, three sessions per week, and each session lasted 50 minutes at an intensity of 60-70% of maximum heart rate. Anthropometric and serum indices were measured before and after the intervention, and data were analyzed using analysis of covariance and paired t-tests.<br> <strong>Results </strong>The results demonstrated that both exercise groups exhibited a significant decrease in FLI, LAP, HSI, and FSI compared to the control group (P=0.001). Additionally, training in the dark phase demonstrated a more pronounced effect on reducing the LAP index than training in the light phase (P=0.002).&nbsp;<br> <strong>Conclusion </strong>Aerobic exercise scheduling can be an important factor in improving liver health in people with type 2 diabetes.</div> ریتم شبانه‌روزی, دیابت نوع2, شاخص استئاتوز کبدی, شاخص چربی کبد, محصول تجمعی چربی Circadian rhythms, Diabetes mellitus, Hepatic steatosis index, Liver fat index, Lipid accumulation product 44 61 http://salmandj.uswr.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3362-1&slc_lang=fa&sid=1 Zahra Heydari kharaji زهرا حیدری خراجی zahraheydari803@gmail.com 0009-0005-6862-7533 No Department of Geriatric, Faculty of Health, Shahid Sadoughi University of Medical Sciences, Yazd, Iran. گروه سلامت سالمندی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد، یزد، ایران. Fatemeh Safari فاطمه صفری sa.physiol@gmail.com No Department of Physiology, Faculty of Medicine, Shahid Sadoughi University of Medical Sciences, Yazd, Iran. گروه فیزیولوژی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد، ایران. Zahra Hemati Farsani زهرا همتی فارسانی zhemati@ardakan.ac.ir 0000-0001-8499-795X Yes Department of Sport Sciences, Faculty of Humanities and Social Sciences, Ardakan University, Ardakan, Iran. گروه علوم ورزشی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه اردکان، اردکان، ایران. Shahrzad Habibi Ghahfarrokhi شهرزاد حبیبی قهفرخی Habibi52sh@gmail.com 0000-0003-0817-5844 No Department of Social Medicine, Social Determinants of Health Research Center, Shahrekord University of Medical Sciences, Shahrekord, Iran. گروه پزشکی اجتماعی، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت، دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد، شهرکرد، ایران. Hossein Fallahzadeh حسین فلاح زاده zhemati@ardakan.ac.ir 0000-0001-6518-366X No Department of Biostatistics and Epidemiology, Research Center for Healthcare Data Modeling, School of Public Health, Shahid Sadoughi University of Medical Sciences, Yazd, Iran. گروه آمار زیستی و اپیدمیولوژی، مرکز تحقیقات مدل‌سازی داده‌های بهداشتی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی، یزد، ایران.