دوره 12، شماره 4 - ( زمستان 1396 )                   جلد 12 شماره 4 صفحات 414-429 | برگشت به فهرست نسخه ها


XML English Abstract Print


1- تهران، دانشگاه علامه طباطبایی، دانشکده علوم اجتماعی، گروه مددکاری اجتماعی. ، e.mohammadi1986@gmail.com
2- گروه مددکاری اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.
3- گروه پرستاری داخلی جراحی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی، تهران، ایران.
4- گروه جامعه‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.
چکیده:   (1972 مشاهده)

اهداف پژوهش حاضر با هدف طراحی و تعیین ویژگی‌های روان‌سنجی ابزار اندازه‌گیری سالمندی فعال متناسب با معیارهای فرهنگی جامعه سالمندی ایرانی انجام شد.
مواد و روش ها این مطالعه پژوهشی روش‌شناختی و بخشی از مطالعه بزرگ‌تر با عنوان «فهم سالمندی فعال و ساخت ابزار اندازه‌گیری آن» با روش تحقیق ترکیبی بود که اینگرسلدایتون (۲۰۱۱)، در سال ۱۳۹۴-۱۳۹۵ در دو مرحله با به‌کارگیری گام‌های مطرح‌شده آن را انجام داد. در مرحله اول با استفاده از مطالعه کیفی و پیشینه مطالعاتی در سه گام ابزار اندازه‌گیری اولیه طراحی شد. در مرحله دوم طی دو گام شامل: ۱. بررسی اعتبار صوری و محتوا در گروه سالمندان و متخصصان ۲. انجام بررسی پیمایشی و آزمون روان‌سنجی، ویژگی‌های روان‌سنجی ابزار بررسی شد. با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای سه‌مرحله‌ای در نمونه‌ای از ۳۵۰ سالمند مراجعه‌کننده به خانه‌های سلامت شهرداری تهران، بررسی انجام شد. نمونه پژوهش شامل سالمندان ۶۰ سال و بالاتر با میانگین سنی ۶۹ سال (SD:۶/۷۸) بود و ۵۲ درصد نمونه، زن (n=۱۸۲) و ۴۸ درصد آن، مرد (n=۱۶۸) بود. از نرم‌افزار ۱۶ SPSS برای اجرای آزمون‌های آماری شامل تحلیل عاملی اکتشافی، تحلیل گویه، ضریب آلفای کرونباخ و ضریب همبستگی پیرسون استفاده شد.
یافته ها نتیجه مرحله اول عبارت بود از: ابزار اولیه‌ای با ۶۱ سؤال با طیف پاسخ لیکرتی پنج‌درجه‌ای (هیچ تا خیلی زیاد). در مرحله دوم در بررسی اعتبار صوری و محتوای ابزار، شش سؤال حذف و ابزار اندازه‌گیری ۵۵ سؤالی حاصل شد. نتایج آزمون روان‌سنجی ابزار، پس از تحلیل گویه‌ها و تحلیل عاملی اکتشافی به ابزار اندازه‌گیری نهایی ۴۰ سؤالی با شش عامل جماعت‌پذیری (مشارکت اجتماعی‌نهادی)، ذهن‌ورزی، تعامل‌گرایی، بینش عاملیت‌گرا (فعال)، نقش‌آفرینی و پویایی جسمی‌عملکردی با قابلیت تبیین ۵۶ درصد کل واریانس سالمندی فعال منجر شد. پایایی مبتنی بر محاسبه ضریب آلفای کرونباخ، مؤید همسانی درونی مطلوب پرسش‌نامه ۰/۸۸ و ثبات از طریق بازآزمایی ۰/۹۵ بود (P<۰/۰۱).
نتیجه گیری ابزار اندازه‌گیری سالمندی فعال حاضر که متناسب با جامعه سالمندی ایرانی است، ضمن تأیید وجود ابعاد ذهنی و رفتاری سالمندی فعال با ۴۰ سؤال و شش عامل، اعتبار و پایایی مطلوبی دارد.

متن کامل [PDF 7963 kb]   (1189 دریافت) |   |   متن کامل (HTML)  (1314 مشاهده)  
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: سالمند شناسی
دریافت: ۱۳۹۶/۴/۱۴ | پذیرش: ۱۳۹۶/۷/۵ | انتشار: ۱۳۹۶/۱۰/۱۱

فهرست منابع
1. Crampton A. Population ageing and social work practice with older adults: Demographic and policy challenges. International Social Work. 2011; 54(3):313-329. doi: 10.1177/0020872810396257 [DOI:10.1177/0020872810396257]
2. Fernandez-Ballestros E, Robine J, Walker A, Kalache A. Active aging: A global goal. Current Gerontology and Geriatric Research. 2013; 1-4. doi:10.1155/2013/298012 [DOI:10.1155/2013/298012]
3. Paltasingh T, & Tyagi R. Demographic transition and population ageing: Building an inclusive culture. Social Change. 2013; 42(3), 391-409. doi: 10.1177/0049085712454053 [DOI:10.1177/0049085712454053]
4. Joghataei MT, Nejati V. [Assessment of health status of elderly people in the city of Kashan (Persian)]. Iranian Journal of Ageing. 2006; 1(1):3-10.
5. Mirzaei M, Shams Ghahfarokhi M. [Demography of elder population in Iran over the period 1956 To 2006 (Persian)]. Iranian Journal of Ageing. 2007; 2(3):326-331.
6. Saraie H. [Population window of Iran (Persian)]. Social Development and Welfare Planning. 2010; 1(1):33-45.
7. Saraie H. [Demoghraphy: Basics and principles (Persian)]. Tehran: SAMT; 2010.
8. Buys L, Miller E. The meaning of active aging to older Australian: Exploring the relative importance of health, participation and security. Paper presented at: The 39th Australian Association of Gerontology Conference. 6 August 2006; Sydney, Australia.
9. Mouleart T, Paris M. Social policy on aging: The case of active aging as a theatrical metaphor. International Journal of Social Science Studies. 2013; 1(2):113-123. doi:10.11114/ijsss.v1i2.141. [DOI:10.11114/ijsss.v1i2.141]
10. World Health Organization. Active aging: A policy framework. Geneva: World Health Organization; 2002.
11. Thanakwang K, Isaramalai S, Hattkhakit U. Development and psychometric testing of the active aging scale for Thai adults. Journal of Clinical Interven-tions in Aging. 2014; 1211. doi: 10.2147/cia.s66069 [DOI:10.2147/CIA.S66069]
12. Tareque I, Hoque N, Mahfuza Islam R, Kawahara K, Sugawa M. Relationships between the active aging index and disability free life expectancy: A case study in Rajshahi district of Bangladesh. Canadian Journal of Aging. 2012; 32(4):417-432. doi: 10.1017/S0714980813000494. [DOI:10.1017/S0714980813000494]
13. Zasimova L, Sheluntcova M. Measuring active aging government policy planning: A case of Russia. Moscow: National Research University Higher school of Economics (HSE); 2014.
14. Ziadi A, Gasior K, Hofmarcher M, Lelkes O, Marin B, Rodriques R, et al. Active ageing index, concept, methodology and final results: Project active age-ing index (AAI). Vienna: European Centre for Social Welfare Policy and Research; 2013. [PMCID]
15. Stromborg M, Olsen S. Instrument for clinical health care. Boston: Jones & Bartlett Learning; 2004.
16. Ingersoll-Dayton B. The development of culturally sensitive measures for research on ageing. Ageing and Society. 2011; 31(3):355-70. doi: 10.1017/S0144686X10000917. [DOI:10.1017/S0144686X10000917]
17. LoBiondo-Wood G, Haber J. Nursing research: Methods, clinical appraisal, and utilization. St.Louis: Mosby; 2013. [PMID] [PMCID]
18. Strauss A, Corbin J. Basics of qualitative research: Techniquesand procedures for developing grounded theory. Thousand Oaks, California: SAGE Publica-tions; 1998.
19. Schwandt TA, Lincoln YS, Guba EG. Judging interpretations: but is it rigorous? Trustworthiness and authenticity in naturalistic evaluation. New Direc-tions for Evaluation. 2007; 114:11-25. doi: 10.1002/ev.223 [DOI:10.1002/ev.223]
20. Waltz CF. Nursing research: Design, statistics and computer analysis. Philadelphia: FA Davis Company; 1981.
21. Lawshe C. A quantitative approach to content validity. Personal Psychology. 1975; 28(4):563-75. doi: 10.1111/j.1744-6570.1975.tb01393.x [DOI:10.1111/j.1744-6570.1975.tb01393.x]
22. MacCallum R, Widaman K, Zhang S, Hong S. Sample size in factor analysis. Psychological Methods. 1999; 4(1):84-99. doi: 10.1037//1082-989x.4.1.84 [DOI:10.1037//1082-989X.4.1.84]
23. Callaway L, Winkler D, Tippett A, Migliorini C, Herd N, Willer B. The community integration questionnaire-revised (CIQ-R). Melbourne: Summer Foun-dation Ltd; 2014.
24. McColl M, Davies S, Carlson P, Johnston J, Minnes P. The community integration measure (CIM): Development and preliminary validation. Archives of Physical Medicine and Rehabilitation. 2001; 2001; 82(4):429–34. doi: 10.1053/apmr.2001.22195 [DOI:10.1053/apmr.2001.22195]
25. Van Brakel W, Anderson A, Mutatkar R, Bakirtzeif Z, Nicholls P, Raju M, et al. The participation scale: Measuring a key concept in public health. Journal of Disability and Rehabilitation. 2006; 28(4):193-203. doi: 10.1080/09638280500192785. [DOI:10.1080/09638280500192785]
26. Tate R. Manual for the Sydney psychosocial scale version 2 (SPRS-2). Unpublished manuscript. Sydney: University of Sydney; 2011.
27. Harwood R, Rogers A, Dickinson E, Ebrahim S. Measuring handicap: The London handicap scale, a new outcome measure for chronic disease. Quality and Safety in Health Care. 1994; 3(1):11–6. doi: 10.1136/qshc.3.1.11 [DOI:10.1136/qshc.3.1.11]
28. Soltanmohamadi Y, Hassani Mehraban A, Taghizade G, Akbarfahimi M, Alahyari F. [Validity and reliability of the Persian version of Lawton instrumen-tal activities of daily living scale among patients with dementia (Persian)]. Iranian Journal of Ageing. 2014; 9(2):160-167.
29. Stewart A, Mills K, King A, Haskell W, Gillis D, Ritter P. CHAMPS physical activity questionnaire for older adults: Outcome for interventions. Medicine and Science in Sports and Exercise. 2001; 33(7):1126-41. doi: 10.1097/00005768-200107000-00010 [DOI:10.1097/00005768-200107000-00010]
30. Yasunaga A, Park H, Watanabe E, Togo F, Park S, Shephard R, et al. Development and evaluation of the physical activity questionnaire for elderly Japa-nese: The Nakanojo Study. Journal of Aging and Physical Activity. 2007; 15(4):398-411. doi: 10.1123/japa.15.4.398 [DOI:10.1123/japa.15.4.398]
31. Deng H, Macfarlane D, Thomas C, Lao Z, Jiang C, Cheng K, et al. Reliability and validity of the IPAQ Chinese: The Guangzhou Biobank cohort study. Medicine & Sciences in Sports and Exercise. 2008; 40(2):303-7. doi: 10.1249/mss.0b013e31815b0db5. [DOI:10.1249/mss.0b013e31815b0db5]
32. Meyer AM, Evenson R, Morimoto L, Sisocovick D, White E. Test-retest reliability of the women's health initiative physical activity questionnaire. Medicine & Science in Sports & Exercise. 2009; 41(3):530-538. doi: 10.1249/MSS.0b013e31818ace55. [DOI:10.1249/MSS.0b013e31818ace55]
33. Voorips L, Ravelli A, Dongelmans P, Deurenberg P, Van Straveren W. A physical activity questionnaire for the elderly. Medicine & Science in Sports & Exercise. 1991; 23(8):974-79. doi: 10.1249/00005768-199108000-00015 [DOI:10.1249/00005768-199108000-00015]
34. Pretson C, Gudisken K. A measure of self perception among older people. Journal of Gerontologist. 1966; 21(1):63-71. doi: 10.1093/geronj/21.1.63 [DOI:10.1093/geronj/21.1.63]
35. Thiamwong L, Stewart A, Warahut J. Development, reliability and validity of Thai healthy aging survey. Walailak Journal of Science and Technology. 2009; 6(2):167-188.
36. Troutman M, Nies M, Small S, Bates A. The development and testing of an instrument to measure successful aging. Research in Gerontological Nursing. 2011; 4(3):221-32. doi: 10.3928/19404921-20110106-02. [DOI:10.3928/19404921-20110106-02]
37. Thanakwang T, Isaramalai S, Hattkhakit U. Thai cultural understandings of active ageing from perspective of older adults: A qualitative study. Pacific Rim International Journal of Nursing Research. 2014; 18(2):152-165.
38. Polit D, Beck C. The content validity index: Are you sure you know what's being reported? Critique and recommendations. Research in Nursing and Health. 2006; 29(5):489-497. doi: 10.1002/nur.20147. [DOI:10.1002/nur.20147]
39. Waltz CF, Strickland OL, Lenz ER. Measurement in nursing and health research. Berlin: Springer Publishing; 2005.
40. Kim JH. Productive aging of elderly in Japan. Korean Social Science Journal. 2010; 1:1-26.
41. Morrow-Howell N, Hinterlong J, Sherraden M. Productive aging (concepts and challanges). Baltomore: John Hopkins University Press; 2001. [PMID]
42. Stenner P, McFarquhar T, Bowling A. Older people and active aging: Subjective aspects of aging actively and becoming old. Journal of Health Psychology. 2011; 16(3):467-77. doi: 10.1177/1359105310384298. [DOI:10.1177/1359105310384298]
43. Ferreria OG L, Carnerio Maciel S, Oliveira Silva A, Dos Santos WS, Moreira MAS. Active aging from the perspective of aged individuals who are func-tionally independent. Revista da Escola de Enfermagem da USP. 2010; 44(4):1065-69. doi: 10.1590/s0080- 62342010000400030.
44. Mohammadi E, Allahyari T, Darvishpoor Kakhki A, Saraei H, Fereshtehnejad SM. Analysis of being active based on community dwelling older adults' experience: Qualitative study of active aging strategies (Persian). Iranian Journal of Ageing. 2017; 11(4):504-17.
45. Mohammadi E. [Understanding active aging and constructing its psychometric instrument (Persian)] [PhD thesis]. Tehran: Allameh Tabataba'i University; 2016.
46. Rafiey H. [Qualitative and quantitative interdisciplinary methods for research on addiction (Persian)]. Tehran: Danjeh Publication; 2008.
47. Burns N, Grove S. The Practice of Nursing Research: conduct, critique & utilization. Philadelphia: Saunders; 2001.