اهداف امروزه دوران سالمندی و مشکلات آن یکی از چالشهای موجود در کشور است. این مسئله ضرورت برنامهریزی صحیح برای این دوره را یادآور میشود. دولتها در مجموعه سیاستهای رفاهی خود، فرصت برابر را به عنوان حق مردم بیان میکنند و به نمایندگی جامعه در پی تحقق این حق برای عموم مردم هستند. در این راستا، تحقیق حاضر با هدف مناسبسازی شاخصهای انتخاب مکان بهینه ورزشی سالمندان انجام شده است.
مواد و روش ها پژوهش حاضر از نوع توصیفیتحلیلی است که با استفاده از ابزار مصاحبه ساختاریافته با هشت نفر از خبرگان به شیوه AHP به وزندهی معیارهای تحقیق پرداخته است. در نتیجه این کار به سه شاخص مهمتر در انتخاب امکان ورزشی دست یافته است. در ادامه استخرهای محدوده شهری کرج (۲۷ مورد) به عنوان مورد مطالعه و مشتریان سالمند آنها به عنوان جامعه تحقیق انتخاب شدند که از این میان ۱۲۷ نفر به شیوه نمونهگیری طبقهای بررسی شدند. پس از وزندهی به زیرمعیارهای مربوط به معیارهای تحقیق، بهمنظور تشکیل پایگاه داده فضایی از نرمافزارهای Auto Cad، Excel، ArcGIS، Google Earth استفاده شد.
یافته ها سه شاخص دسترسی، مجاورت با کاربریهای دیگر شهری و ایمنی از دیدگاه خبرگان رتبه بهتری در زمینه تأثیرگذاری بر انتخاب اماکن ورزشی کسب کردند. زیرمعیارهای دسترسی به خطوط مترو و بزرگراهها از معیار دسترسی، مجاورت با پارکها و فضاهای سبز و مجاورت با مراکز فرهنگی از شاخص مجاورت و موقعیت مناسب نسبت به مراکز درمانی و مراکز آتشنشانی از شاخص ایمنی، اهمیت نسبی بیشتری در مقایسه با زیرمعیارهای دیگر داشتهاند.
نتیجه گیری در این پژوهش ۱۲۷ نفر از سالمندان به عنوان گروه مهمی از مشتریان اماکن ورزشی بررسی شدند. از این تعداد ۶۶ درصد مرد و ۳۴ درصد زن بودند. تقریباً نیمی از نمونه آماری (۴۸ درصد) ۶۰ تا ۶۵ سال داشتند و ۵۴ درصد از آنان بیشتر از شش ساعت در هفته را صرف فعالیت ورزشی میکردند. مطابق نتایج، شاخصهای دسترسی، مجاورت با کاربریهای دیگر شهری و ایمنی مهم شناختهشدهاند. با استفاده از نتایج اینگونه تحقیقات و از طریق مکانیابی صحیح اماکن ورزشی میتوان از بروز اشتباه در انتخاب محل احداث اماکن ورزشی جلوگیری کرد.