fa تبیین تجارب زیسته زنانِ مراقبِ غیررسمی از مراحل پایانی زندگی و مرگ سالمند: یک مطالعه کیفی روانشناسی Psychology پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:2;"><strong>اهداف </strong>باتوجه‌به افزایش سریع جمعیت سالمندان و کاهش نرخ باروری در ایران، مراقبت از سالمندان، به‌ویژه در مراحل پایانی زندگی، بیش از هر زمان دیگری به مراقبان غیررسمی، به‌ویژه زنان، وابسته شده است. همچنین مراقبت از سالمند مسیری پرچالش و منحصر‌به‌فرد است که تجربه زیسته مراقبان را با هم متفاوت می‌کند؛ بنابراین این پژوهش با هدف واکاوی پدیدارشناسانه تجربیات زیسته زنان مراقب غیررسمی از مراحل پایانی زندگی و مرگ سالمند صورت پذیرفت.<br> <strong>مواد و روش ها</strong> مطالعه حاضر، به روش کیفی با رویکرد پدیدارشناسی توصیفی از فروردین سال 1402 تا آذر سال 1403 در شهر تهران انجام شد. از میان مراقبان غیررسمی زن که تجربه فوت سالمند را داشتند، 10 نفر با استفاده از نمونه‌گیری هدفمند برای انجام مصاحبه‌های عمیق نیمه‌ساختاریافته انتخاب شدند. همه مصاحبه‌ها ضبط و سپس پیاده‌سازی شد و در‌نهایت با روش 7 مرحله‌ای کلایزی تحلیل شد. جهت حصول اطمینان از استحکام داده‌ها نیز از معیارهای چهارگانه گوبا استفاده شد.<br> <strong>یافته ها</strong> از تحلیل داده‌ها، 6 مضمون اصلی شامل 1. سنگینی بار مراقبت؛ 2. مراقبت همدلانه؛ 3. پیشران‌های روانی اجتماعی؛ 4. پذیرش تدریجی حقیقتی ناگزیر؛ 5. میان بودن و نبودن؛ 6. دوباره زیستن در مدار فقدان استخراج شد.<br> <strong>نتیجه گیری</strong> این یافته‌ها نشان داد زنان مراقب غیررسمی در مراحل پایانی زندگی و سپس مرگ سالمند، با چالش‌های عاطفی و روانی فراوانی روبه‌رو هستند که می‌تواند بر سلامت جسمی و روانی آن‌ها تأثیر منفی بگذارد؛ بنابراین شناخت دقیق‌تر این تجربیات می‌تواند به بهبود خدمات و برنامه‌های آموزشی، مشاوره‌ای و حمایتی برای این گروه کمک کند.</span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><strong>Objectives </strong>Given the rapid growth of the older population and declining fertility rates in Iran, the care of older adults, particularly during the final stages of life, has become increasingly dependent on informal caregivers, especially women. Caring for an older adult is a challenging and unique journey, and caregivers&rsquo; lived experiences may vary considerably. Therefore, this phenomenological study aimed to explore female informal caregivers&rsquo; lived experiences of the final stages of life and the death of older adults.<br> <strong>Methods & Materials</strong> This is a qualitative study using a phenomenological approach conducted from April 2023 to December 2024 in Tehran, Iran. Ten female family caregivers (wife, daughter, or daughter-in-law) who had experienced the death of an older adult under their care were selected through purposive sampling. Data were collected via in-depth, semi-structured interviews, recorded, transcribed verbatim, and analyzed using Colaizzi&rsquo;s seven-step method. To ensure trustworthiness, Guba&rsquo;s four criteria were applied.<br> <strong>Results </strong>Data analysis revealed six main themes: Heaviness of caregiving burden, compassionate caregiving, psychosocial driving forces, gradual acceptance of an inevitable truth, being or not being, and keep living after loss.<br> <strong>Conclusion</strong> Female family caregivers of older adults in Iran face profound emotional and psychological challenges during the end-of-life stage and after the death of their older adults, which may adversely affect their physical and mental health. A deeper understanding of these lived experiences can be helpful in designing supportive, educational, and counseling interventions tailored to their needs.</div> مراقبان, زنان, سالمندان, مرگ, مطالعه کیفی, ایران Caregivers, Women, Older adults, Death, Qualitative study, Iran 282 303 http://salmandj.uswr.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4186-1&slc_lang=fa&sid=1 Morteza Abdoljabari مرتضی عبدالجباری abdoljabari@sbmu.ac.ir 0000-0002-1552-0290 No Religion and Health Studies Center, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran. مرکز مطالعات دین و سلامت، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران. Hamid Hamzezadeh حمید حمزه زاده hamzezadeh@sbmu.ac.ir 0000-0001-6940-399X No Shahid Beheshti University of Medical Sciences Branch, Academic Center for Education, Culture and Research (ACECR), Tehran, Iran. واحد علوم پزشکی شهید بهشتی، جهاد دانشگاهی، تهران، ایران. Arya Hamedanchi آریا همدان‌چی Dr.Hamedanchi@gmail.com 0000-0001-5879-5561 No Shahid Beheshti University of Medical Sciences Branch, Academic Center for Education, Culture and Research (ACECR), Tehran, Iran. واحد علوم پزشکی شهید بهشتی، جهاد دانشگاهی، تهران، ایران. Ramona Shameli رامونا شاملی r.shameli87@gmail.com 0009-0003-3983-6374 Yes Shahid Beheshti University of Medical Sciences Branch, Academic Center for Education, Culture and Research (ACECR), Tehran, Iran. واحد علوم پزشکی شهید بهشتی، جهاد دانشگاهی، تهران، ایران.