fa تأثیر آموزش مبتنی بر الگوی پندر بر خودمدیریتی و کیفیت زندگی سالمندان مبتلا به چند بیماری مزمن: کارآزمایی بالینی تصادفی‌شده سالمند شناسی gerontology كاربردي Applicable <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:2;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">اهداف:</span></b> <span lang="FA">سالمندان مبتلا به چندبیماری مزمن برای حفظ استقلال و ارتقای کیفیت زندگی نیازمند تقویت خودمدیریتی و آموزش هدفمند هستند. الگوی ارتقای سلامت پندر چارچوبی مؤثر در پرستاری برای طراحی این مداخلات است. این مطالعه با هدف تعیین تأثیر آموزش مبتنی بر این الگو بر خودمدیریتی و کیفیت زندگی سالمندان مبتلا به چندبیماری مزمن انجام شد.</span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">مواد و روش‌ها: </span></b><span lang="AR-SA">این کارآزمایی بالینی تصادفی با گروه کنترل در سال </span><span lang="FA">۱۴۰۴</span><span lang="AR-SA"> بر روی </span><span lang="FA">۶۰</span><span lang="AR-SA"> سالمند مبتلا به چندبیماری مزمن تحت پوشش مراکز سلامت شهر گناباد انجام شد. نمونه‌ها به روش در دسترس انتخاب و با بلوک‌های چهارتایی به دو گروه مداخله و کنترل تخصیص یافتند. معیارهای ورود: سن </span><span lang="FA">۶۰</span><span lang="AR-SA"> سال و بالاتر، ابتلا به دو یا چند بیماری مزمن (دیابت نوع </span><span lang="FA">۲</span><span lang="AR-SA">، بیماری قلبی‌عروقی، پرفشاری خون) و کسب نمره بالاتر از </span><span lang="FA">۷</span><span lang="AR-SA"> در آزمون کوتاه شناختی بود. گروه مداخله شش جلسه </span><span lang="FA">۴۵</span><span lang="AR-SA"> دقیقه‌ای آموزش مبتنی بر الگوی پندر دریافت کرد و گروه کنترل مداخله‌ای دریافت نکرد. داده‌ها پیش از مداخله و </span><span lang="FA">۶</span><span lang="AR-SA"> هفته پس از آن با پرسشنامه‌های جمعیت‌شناختی، آزمون کوتاه شناختی، پرسشنامه توانایی خودمدیریتی سالمندان و پرسشنامه کیفیت زندگی لیپاد گردآوری شد. تحلیل با آزمون‌های تی مستقل، من‌ویتنی یو، کای‌اسکوئر، ویلکاکسون و تی زوجی در </span><span dir="LTR">SPSS</span> <span lang="AR-SA">نسخه </span><span lang="FA">۲۱</span><span lang="AR-SA"> انجام شد</span><span lang="FA">. </span><span lang="AR-SA">سطح معنی‌داری 0/05</span><span dir="LTR">p&le;</span> <span lang="AR-SA">در نظر گرفته شد.</span><b><span lang="FA"><span style="font-family:"B Nazanin""></span></span></b></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">یافته‌ها: </span></b><span lang="FA">میانگین سنی شرکت‌کنندگان 2/88&plusmn;64/91 سال بود و اکثر آنان را زنان تشکیل می‌دادند. پس از مداخله، میانگین نمره کل خودمدیریتی و تمامی ابعاد آن در گروه مداخله در مقایسه با گروه کنترل افزایش معنی‌داری نشان داد (0/001</span><span dir="LTR">p<</span><span lang="FA">). همچنین، میانگین تغییرات نمره کل کیفیت زندگی و ابعاد آن در گروه مداخله به‌طور معنی‌داری بیشتر از گروه کنترل بود (0/001</span><span dir="LTR">p<</span><span lang="FA">). </span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">نتیجه‌گیری: </span></b><span lang="FA">آموزش مبتنی بر الگوی ارتقای سلامت پندر موجب بهبود معنادار خودمدیریتی و کیفیت زندگی سالمندان مبتلا به چندبیماری مزمن شد. این مداخله می‌تواند به‌عنوان رویکردی مؤثر در برنامه‌های پرستاری و مراقبت از سالمندان به‌کار رود.</span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:2;"><span style="unicode-bidi:embed"><b>Objectives: </b>Older adults with multimorbidity require strengthened self-management and targeted educational interventions to maintain independence and improve quality of life. The Pender Health Promotion Model provides an effective nursing framework for designing such interventions. This study aimed to determine the effect of Pender model-based education on self-management and quality of life in older adults with multimorbidity.</span><br> <span style="unicode-bidi:embed"><b>Materials and Methods:</b> This randomized controlled clinical trial was conducted in 2025 among 60 older adults with multimorbidity covered by health centers in Gonabad, Iran. Participants were selected through convenience sampling and randomly allocated into intervention and control groups using block randomization with block sizes of four. Inclusion criteria were age &ge;60 years, diagnosis of two or more chronic diseases (type 2 diabetes, cardiovascular disease, and hypertension), and a score higher than 7 on the Abbreviated Mental Test. The intervention group received six 45-minute educational sessions based on the Pender Health Promotion Model, while the control group received no intervention. Data were collected before the intervention and six weeks afterward using demographic questionnaires, the Abbreviated Mental Test, the Self-Management Ability Scale for Older Adults, and the LEIPAD Quality of Life Questionnaire. Data analysis was performed using independent t-test, Mann&ndash;Whitney U test, chi-square test, Wilcoxon test, and paired t-test in SPSS version 21. A significance level of p&le;0.05 was considered.</span><br> <span style="unicode-bidi:embed"><b>Results:</b> The mean age of participants was 64.91&plusmn;2.88 years, and most participants were female. After the intervention, the mean total self-management score and all its dimensions showed a statistically significant increase in the intervention group compared with the control group (p<0.001). In addition, the mean changes in the total quality of life score and its dimensions were significantly greater in the intervention group than in the control group (p<0.001). </span><br> <span style="unicode-bidi:embed"><b>Conclusion: </b>Education based on the Pender Health Promotion Model significantly improved self-management and quality of life in older adults with multimorbidity. This intervention may be used as an effective approach in nursing programs and elderly care services.</span></span></span></span></div> الگوی ارتقای سلامت پندر, خود مدیریتی, کیفیت زندگی, سالمند, چند بیماری مزمن Pender’s Health Promotion Model, self-management, quality of life, older adults, multiple chronic diseases 0 0 http://salmandj.uswr.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4324-1&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Javad Samadi محمد جواد صمدی mjsam21@gmail.com No Department of Community Health Nursing, School of Nursing, Nursing Research Center, Gonabad University of Medical Sciences, Gonabad, Iran گروه پرستاری سلامت جامعه، دانشکده پرستاری، مرکز تحقیقات پرستاری، دانشگاه علوم پزشکی گناباد، گناباد، ایران. batol mohammadian بتول محمدیان mohammadian.batol@yahoo.com No Department of Operating Room, School of Paramedical Sciences, Gonabad University of Medical Sciences, Gonabad, Iran گروه اتاق عمل، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی گناباد، گناباد، ایران. Fatemeh Kameli فاطمه کاملی kameli1366@yahoo.com No Department of Community Health Nursing and Nursing Management, School of Nursing, Nursing Research Center, Gonabad University of Medical Sciences, Gonabad, Iran گروه پرستاری سلامت جامعه، دانشکده پرستاری، مرکز تحقیقات پرستاری، دانشگاه علوم پزشکی گناباد، گناباد، ایران. Masoumeh Amiri Deloui معصومه امیری دلویی M_amiridelui@yahoo.com Yes Department of Community Health Nursing and Nursing Management, School of Nursing, Nursing Research Center, Gonabad University of Medical Sciences, Gonabad, Iran گروه پرستاری سلامت جامعه، دانشکده پرستاری، مرکز تحقیقات پرستاری، دانشگاه علوم پزشکی گناباد، گناباد، ایران.