Salmand: Iranian Journal of Ageing

fa ارزیابی کیفیت مراقبت های سالمندان در جمعیت تحت پوشش پزشکان خانواده بر اساس مدل SERVQUAL در شهرستان جهرم در سال 1404 Evaluation the Quality of Integrated Health Care in the Elderly People Based on SERVQUAL Model Covered by Family Physician in Jahrom City 2025 سالمند شناسی gerontology پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">مقدمه: کیفیت مراقبت‌های سالمندان یکی از شاخص‌های مهم نظام سلامت است. این مطالعه با هدف ارزیابی کیفیت خدمات ارائه‌شده به سالمندان تحت پوشش پزشک خانواده بر اساس مدل SERVQUAL در شهرستان جهرم در سال ۱۴۰۴ انجام شد. روش‌ها: این مطالعه توصیفی-مقطعی بر روی ۴۰۰ سالمند مراجعه کننده به پزشک خانواده در شهر جهرم انجام شد. واحدهای پژوهش به روش نمونه گیری چند مرحله ای انتخاب و داده‌ها با استفاده از پرسشنامه استاندارد SERVQUAL در پنج بعد عوامل محسوس، قابلیت اعتماد، پاسخگویی، اطمینان‌دهی و همدلی جمع‌آوری گردید. تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه 21 و آزمون‌های آماری توصیفی و استنباطی در سطح معناداری ۰٫۰۵ انجام شد. یافته‌ها: میانگین سنی واحد های پژوهش 64.20±12.65 سال بود و 51 درصد آنان زن بودند. میانگین نمره کیفیت در تمامی ابعاد در وضعیت «مورد انتظار» بالاتر از «انجام‌شده» بود و شکاف کیفیت در همه ابعاد معنادار بود (P<0.001). بیشترین شکاف مربوط به بعد پاسخگویی و کمترین مربوط به عوامل محسوس بود. در تحلیل بر اساس جنسیت، مردان و زنان هر دو شکاف معنی‌دار در اکثر ابعاد نشان دادند (P<0.001) ، اگرچه میزان شکاف در برخی ابعاد بین دو جنس متفاوت بود. همچنین بر اساس سطح تحصیلات و وضعیت تأهل، اختلاف معناداری در برخی ابعاد کیفیت مشاهده شد (P<0.05) ، به‌طوری‌که افراد با تحصیلات بالاتر انتظارات بیشتری داشتند و شکاف کیفیت بیشتری را گزارش کردند. نتیجه‌گیری: نتایج نشان‌دهنده وجود شکاف معنی‌دار بین خدمات مورد انتظار و خدمات دریافت‌شده توسط سالمندان است. برنامه‌ریزی برای بهبود پاسخگویی، افزایش تعامل مؤثر و ارتقای مهارت‌های ارتباطی کارکنان به سیاستگذاران سلامت پیشنهاد می شود.</div> <div style="text-align: justify;">Introduction: Quality of elderly care is considered one of the key indicators of health system performance. This study aimed to evaluate the quality of services provided to older adults covered by the family physician program based on the SERVQUAL model in Jahrom County in 2025. Methods: This descriptive cross-sectional study was conducted on 400 older adults referred to family physicians in Jahrom City. Participants were selected using a multistage sampling method, and data were collected using the standardized SERVQUAL questionnaire across five dimensions: tangibles, reliability, responsiveness, assurance, and empathy. Data analysis was performed using SPSS version 21 through descriptive and inferential statistical tests at a significance level of 0.05. Results: The mean age of the participants was 64.00 ± 12.00 years, and 51% of them were female. The mean quality scores in all dimensions were higher in the “expected” condition than in the “perceived/performed” condition, and the quality gap was statistically significant across all dimensions (P<0.001). The largest gap was observed in the responsiveness dimension, while the smallest gap was related to tangibles. Gender-based analysis showed that both men and women experienced significant gaps in most dimensions (P<0.001), although the magnitude of the gaps differed between genders in some dimensions. Furthermore, significant differences were observed in certain quality dimensions according to educational level and marital status (P<0.05), such that individuals with higher educational attainment reported greater expectations and larger quality gaps. Conclusion: The findings indicate a significant gap between the expected services and the services actually received by older adults. Health policymakers are recommended to prioritize strategies aimed at improving responsiveness, enhancing effective interaction, and strengthening the communication skills of healthcare staff.</div> کیفیت خدمات, سالمندان, پزشک خانواده, SERVQUAL Service quality, Elderly, Family physician, SERVQUAL 0 0 http://salmandj.uswr.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4266-1&slc_lang=fa&sid=1 Abdolreza Kazemian عبدالرضا کاظمیان a.kazemian80@gmail.com No Department of Community and Family Medicine, School of Medicine, Jahrom University of Medical Sciences, Jahrom, Iran. گروه پزشکی اجتماعی و خانواده، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی جهرم، جهرم، ایران. razieh zahedi راضیه زاهدی zahedi@gmail.com No Department of Community and Family Medicine, School of Medicine, Jahrom University of Medical Sciences, Jahrom, Iran. گروه پزشکی اجتماعی و خانواده، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی جهرم، جهرم، ایران. Narjes Mirsadeghi نرجس میرصادقی ho3einjalali@gmail.com No Social Determinants of Health Research Center; Graduate Studies Expert, Vice-Chancellery for Education, Jahrom University of Medical Sciences, Jahrom, Iran. مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت، کارشناس تحصیلات تکمیلی معاونت آموزشی دانشگاه علوم پزشکی جهرم، جهرم، ایران. leila mohammadifard لیلا محمدی فرد r_parniyan2@yahoo.com No Department of Psychiatric Nursing, School of Nursing, Jahrom University of Medical Sciences, Jahrom, Iran. گروه روان پرستاری، دانشکده پرستاری، دانشگاه علوم پزشکی جهرم، جهرم، ایران. Razieh Parnian راضیه پرنیان leylamohammadifard@gmail.com Yes Department of Medical-Surgical Nursing, School of Nursing, Jahrom University of Medical Sciences, Jahrom, Iran. گروه داخلی جراحی، دانشکده پرستاری، دانشگاه علوم پزشکی جهرم، جهرم، ایران.