fa تاثیر مداخله مبتنی بر مدل 5A بر خودمراقبتی و کیفیت زندگی سالمندان مبتلا به پرفشاری خون طب سالمندی Geriatric پژوهشي Research <strong>اهداف:</strong> پرفشاری خون یکی از شایع‌ترین بیماری‌های مزمن در دوران سالمندی است که با آزمایش مناسب می‌توان خودمراقبتی و کیفیت زندگی در سالمندان مبتلا را بهبود بخشید؛ بنابراین این مطالعه با هدف تعیین تأثیر آزمایش مبتنی بر مدل 5A بر خودمراقبتی و کیفیت زندگی سالمندان مبتلا به پرفشاری خون انجام شد.<br> <strong>مواد و روش ها:</strong> پژوهش حاضر مطالعه‌ای نیمه‌تجربی است که روی هشتاد سالمند مبتلا به پرفشاری خون مراجعه‌کننده به مراکز خدمات جامع سلامت شهرستان گناباد در سال 1399 انجام شد. واحدهای پژوهش به صورت در دسترس انتخاب و به‌ طور تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل تقسیم شدند. سپس گروه آزمایش بر اساس مدل 5A به مدت دو ماه تحت آزمایش قرار گرفت و گروه کنترل تنها آموزش‌های رایج مراکز خدمات سلامت را دریافت کردند. اطلاعات با استفاده از فرم اطلاعات جمعیت‌شناختی و فرم ثبت فشار خون بیمار، پرسش‌نامه خودمراقبتی پرفشاری خون سالمندان و پرسش‌نامه اختصاصی سنجش کیفیت زندگی سالمندان در قبل و بعد از آزمایش جمع‌آوری شد. تجزیه و تحلیل اطلاعات با استفاده از آزمون‌های آماری تی مستقل، تی زوجی، من ویتنی، کای اسکوئر و فیشر با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخه 20 انجام شد.<br> <strong>یافته ها:</strong> دو گروه مورد مطالعه از نظر متغیرهای جمعیت‌شناختی همگن بودند. میانگین&plusmn;‌انحراف‌معیار نمره خودمراقبتی بعد از آزمایش در گروه آزمایش (4/77&plusmn;‌50/95) نسبت به قبل از آزمایش (5/83 &plusmn;‌46/67) و در مقایسه با گروه کنترل (4/86 &plusmn;‌ 40/92) به صورت معناداری افزایش یافت (0/001>P). میانگین نمره کیفیت زندگی بعد از آزمایش در گروه آزمایش (6/76 &plusmn;‌39/02) نسبت به قبل از آزمایش (8/03 &plusmn;‌33/65) و در مقایسه با گروه کنترل (7/19&plusmn;‌24/97) به صورت معناداری بعد از آزمایش افزایش یافت (0/001>P).<br> <strong>نتیجه گیری:</strong> از آنجا که آزمایش مبتنی بر مدل 5A می‌تواند باعث ارتقای خودمراقبتی و کیفیت زندگی سالمندان مبتلا به پرفشاری خون شود؛ بنابراین به نظر می‌رسد به‌کارگیری مدل 5A در سیستم سلامت به ‌عنوان یک آزمایش مؤثر، سریع، در دسترس و آسان می‌تواند در بهبود وضعیت سلامت مددجویان، به‌ویژه سالمندان مؤثر باشد. <strong>Objectives:&nbsp;</strong>Hypertension is one of the most common chronic diseases in old age. The self-care and quality of life of older people can improved by appropriate interventions. This study aims to assess the effects of an intervention based on 5A model on self-care and quality of life in the elderly with hypertension.<br> <strong>Methods & Materials:</strong> This quasi-experimental study was conducted on 80 older people with hypertension. They were randomly assigned into two groups of intervention and control. The intervention group received the 5A model-based treatment for two months, while the control group received only the routine care from community health centers. Before and after the intervention, data were collected using a demographic form, behavior subscale of the Hypertension Self-Care Profile questionnaire, and the Control, Autonomy, Self-Realization and Pleasure (CASP-19) questionnaire. The collected data were analyzed using independent t-test, paired t-test, Mann-Whitney U test, Chi-square test, and Fisher&rsquo;s exact test in SPSS v. 20 software.<br> <strong>Results:</strong> The Mean&plusmn;SD self-care scores of the intervention group significantly increased (P<0.001) after the intervention (50.95&plusmn;4.77) compared to pre-intervention score (46.67&plusmn;5.83) and compared to the control group (40.92&plusmn;4.86). The Mean&plusmn;SD quality of life scores of the intervention group also significantly increased (P<0.001) after the intervention (39.02&plusmn;6.76) compared to pre-intervention score (33.65&plusmn;8.03) and compared to the control group (24.97&plusmn;7.19).<br> <strong>Conclusion:&nbsp;</strong>The intervention based on 5A model can improve self-care and quality of life of the elderly. This intervention, as a fast, accessible and easy method can be used in the health system to improve the health of the elderly. سالمندان, خودمدیریتی, خودمراقبتی, کیفیت زندگی, پرفشاری خون Elderly, 5A model, Self-care, Quality of Life, Hypertension 348 361 http://salmandj.uswr.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-657-1&slc_lang=fa&sid=1 Matineh Khoshkhoo متینه خوشخو matinehkhoshkhoo@gmail.com 0000-0002-4077-599X No Department of Geriatric Nursing, Social Development and Health Promotion Research Center, School of Nursing, Gonabad University of Medical Sciences, Gonabad, Iran. گروه پرستاری سالمندی، مرکز تحقیقات توسعه اجتماعی و ارتقای سلامت، دانشکده پرستاری، دانشگاه علوم‌پزشکی گناباد، گناباد، ایران. Moosa Sajjadi موسی سجادی sajjadi1975@gmail.com 0000-0002-5449-9113 No Department of Internal Surgery Nursing, Social Development and Health Promotion Research Center, School of Nursing, Gonabad University of Medical Sciences, Gonabad, Iran. گروه پرستاری داخلی جراحی، مرکز تحقیقات توسعه اجتماعی و ارتقای سلامت، دانشکده پرستاری، دانشگاه علوم‌پزشکی گناباد، گناباد، ایران. Mohammad Reza Mansoorian محمدرضا منصوریان mansoorian.ir@gmail.com 0000-0002-3474-9242 No Department of Community Health Nursing and Nursing Management, Social Development and Health Promotion Research Center, School of Nursing, Gonabad University of Medical Sciences, Gonabad, Iran. گروه پرستاری سلامت جامعه و مدیریت پرستاری، مرکز تحقیقات توسعه اجتماعی و ارتقای سلامت، دانشکده پرستاری، دانشگاه علوم‌پزشکی گناباد، گناباد، ایران. Hosein Ajamzibad حسین عجم زیبد ajam.h@gmu.ac.ir 0000-0003-2567-1102 Yes Department of Nursing and Elderly Health, Nursing Research Center, School of Nursing, Gonabad University of Medical Sciences, Gonabad, Iran. گروه پرستاری و سلامت سالمندان، مرکز تحقیقات پرستاری، دانشکده پرستاری، دانشگاه علوم‌پزشکی گناباد، گناباد، ایران.