fa جایگاه توان‌بخشی در ایران: موانع و تسهیل‌کننده‌ها مدیریت توانبخشی Rehabilitation Management پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Tahoma;"><strong>اهداف </strong>توان‌بخشی یکی از خدمات اساسی برای سالمندان و نیز افراد دارای ناتوانی در تمام طول دوران زندگی است و امکان برابری فرصت‌ها و مشارکت این افراد را در جامعه فراهم می‌کند. درواقع یکی از اصلی‌ترین ارکان حوزه سلامت است، اما در کشور توجه بیشتر به مفهوم درمان بوده و بُعد توان‌بخشی مورد غفلت واقع شده و جایگاه مشخصی در نظام سلامت ایران ندارد. هدف از مطالعه حاضر تبیین موانع و تسهیل‌کننده‌های جایگاه توان‌بخشی در ایران است.<br> <strong>مواد و روش ها</strong> پژوهش حاضر، مطالعه کیفی از نوع تحلیل محتوا بود که با مشارکت 13 نفر از متخصصان در رشته‌های مختلف توان‌بخشی انجام شد. افراد براساس نمونه‌گیری هدفمند و تا رسیدن داده‌ها به اشباع انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از مصاحبه عمیق فردی نیمه‌ساختاریافته از اسفند 1399 تا اسفند 1400 در محل کار شرکت‌کنندگان جمع‌آوری شدند. کلیه مصاحبه‌ها ضبط، بازنویسی و مرور شدند. سپس به روش تحلیل محتوای قراردادی و با استفاده از مقایسه مداوم مورد تجزیه‌و‌تحلیل قرار گرفتند.<br> <strong>یافته ها</strong> یافته‌ها درطی فرایند تجزیه‌و‌تحلیل در 2 طبقه اصلی موانع و تسهیل‌کننده‌ها قرار گرفتند. موانع جایگاه توان‌بخشی شامل 4 زیرطبقه تعدد متولیان توان‌بخشی، عدم آگاهی مسئولین، عدم توجه به نقش شهرداری در توان‌بخشی و نقص در مدیریت توان‌بخشی بود و تسهیل‌کننده‌های جایگاه توان‌بخشی شامل 4 زیرطبقه فرهنگ‌سازی درخصوص توان‌بخشی و ناتوانی، ارتقای بینش مسئولین، نقش متخصصان رشته‌های توان‌بخشی و بهره مندی از تجارب دنیا بود.<br> <strong>نتیجه گیری</strong> ارتقای جایگاه توان‌بخشی در کشور نیازمند شناخت و تبیین موانع و تسهیل‌کننده‌های آن است. شناسایی آن‌ها می‌تواند به مسئولین و سیاست‌گذاران در ارتقای جایگاه توان‌بخشی و ارائه بهتر خدمات به افراد دارای ناتوانی در طول دوران زندگی کمک کند.<br> &nbsp;</span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:2;"><strong>Objectives </strong>Rehabilitation is one of the basic services for the elderly and people with disabilities and provides the possibility of equal opportunities and participation in the society. In fact, it is one of the main pillars of the health; however, less attention has been paid to this issue in Iran, and it does not have a specific place in the health system. The present study aims to find barriers and facilitators regarding rehabilitation programs for the elderly and people with disabilities in Iran.<br> <strong>Methods & Materials</strong> This is a qualitative study using content analysis method. Participants were 13 experts in different fields of rehabilitation who were selected using a purposive sampling method which continued until the data saturation. The data were collected using a semi-structured in-depth interview from February 2021 to February 2022. The interviews were transcribed verbatim, and then were analyzed by using conventional content analysis method and using constant comparative analysis.<br> <strong>Results </strong>Two main categories of barriers and facilitators, each with 4 sub-categories were identified. The barriers were: High number of rehabilitation trustees, lack of awareness of officials and people, lack of attention to the role of the municipality in rehabilitation, and poor rehabilitation management. Facilitators were: Building culture in the field of rehabilitation and disability, improving the insight of officials, the role of rehabilitation specialists, benefiting from the experiences of other countries<br> <strong>Conclusion </strong>The identified barriers and facilitators can help officials and policymakers in Iran to improve the status of rehabilitation and provide better services to people with disabilities.<br> <br> <strong>Coresponding author:</strong>&nbsp;Iravan Masoudi Asl,&nbsp;E-mail:&nbsp;masoudi_1352@yahoo.com<br> <u>You can also search for this author in:</u>&nbsp; <a href="https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/?term=%28Iravan+Masoudi+Asl%5BAuthor%5D%29+AND+%28Iran+University+of+Medical+Sciences%5BAffiliation%5D%29">PubMed</a>,&nbsp;<a href="https://scholar.google.com/citations?hl=en&user=NZFFw9IAAAAJ">Google Scholar</a><br> &nbsp;</span></span></span></div> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="text-autospace:none"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:"Times New Roman","serif""></span></span></span></span></span></span> توان‌بخشی, موانع, تسهیل‌کننده‌ها, تحلیل محتوا, طول دوران زندگی Rehabilitation, Barriers, Facilitators, Content analysis, Lifespan 218 233 http://salmandj.uswr.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2535-1&slc_lang=fa&sid=1 Mojgan Farahbod مژگان فرهبد m.farahot@yahoo.com 0000-0003-2456-2756 No Department of Health Services Management, Faculty of Science and Technology, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran. گروه مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی، دانشکده علوم و فناوری‌های پزشکی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. Iravan Masoudi Asl ایروان مسعودی اصل masoudi_1352@yahoo.com 0000-0002-0389-9571 Yes Department of Health Services Management, School of Health Management and Information Sciences, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran . گروه مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی، دانشکده مدیریت و اطلاع‌رسانی، دانشگاه علوم‌پزشکی ایران، تهران، ایران. Seyed Jamaleddin Tabibi سیدجمال الدین طبیبی sjtabibi@yahoo.com 0000-0002-8846-1033 No Department of Health Services Management, Faculty of Science and Technology, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran. گروه مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی، دانشکده علوم و فناوری‌های پزشکی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. Mohammad Kamali محمد کمالی mokamali@tums.ac.ir 0000-0002-4261-7362 No Department of Basic Sciences of Rehabilitation, Rehabilitation Research Center, School of Rehabilitation Sciences, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. آموزش بهداشت و ارتقا سلامت، گروه علوم پایه توانبخشی، دانشکده علوم توانبخشی، مرکز تحقیقات توانبخشی، دانشگاه علوم‌پزشکی ایران، تهران، ایران.