Salmand: Iranian Journal of Ageing

fa اثر بخشی برنامه آموزشی مبتنی بر نظریه شناختی اجتماعی در میزان فعالیت بدنی سالمندان شهر اصفهان The Effectiveness of the Educational program on Social Cognitive Theory on the level of Physical Activity of the Elderly in Isfahan City سالمند شناسی gerontology كاربردي Applicable <div style="text-align: justify;">اهداف: ترویج فعالیت بدنی در سالمندان می تواند به ایجاد و حفظ یک سبک زندگی فعال کمک کند. بهره مندی از راهبردهای شناختی بخش مهمی از مداخلات فعالیت بدنی است. هدف از این پژوهش بررسی تاثیر مداخله ی آموزشی مبتنی بر نظریه شناختی اجتماعی بر نمرات فعالیت بدنی سالمندان شهر اصفهان انجام بود. مواد و روش ها : در این مطالعه نیمه تجربی هشتاد و هشت نفر از سالمندان مراجعه کننده به مراکز بهداشتی شهر اصفهان در سال 1403 با روش نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای انتخاب و به طور تصادفی به دو گروه مداخله و شاهد تخصیص شدند. برنامه شامل6 جلسه آموزشی مبتنی نظریه شناختی اجتماعی در گروه مداخله (n=44) بود. پرسشنامه های محقق ساخته عوامل شناختی موثر بر فعالیت بدنی سالمندان و استاندارد فعالیت بدنی سالمندان (PASE) در دو گروه، قبل، 3 و 12 ماه بعد از مداخله توزیع و تکمیل شدند. در نهایت از آزمون‌های t، RM-ANOVA و MANCOVA  در SPSS23 جهت تحلیل داده ها  استفاده شد. یافته ها: میانگین سنی و توزیع جنسی شرکت کنندگان (7/49±68/74) و (زن:44، مرد:44) بود. نتایج نشان داد میانگین نمرات فعالیت بدنی، خودکارآمدی، حمایت اجتماعی درک شده، انتظار و ارزش پیامد در گروه مداخله به طور معنی داری نسبت به گروه شاهد پس از مداخله افزایش یافت (0/001>P). بیشترین اندازه اثر 3 و 12 ماه پس از مداخله به ترتیب مربوط به مشارکت در فعالیت بدنی (Eta2= 0/836) و (Eta2= 0/824)، خودکارآمدی (Eta2= 0/828) و (Eta2= 0/781)، و حمایت اجتماعی درک شده (Eta2= 0/702)  و (Eta2= 0/715) بود. نتیجه گیری: یافته ها نشان می دهد که اجرای مداخله آموزشی مبتنی بر نظریه شناختی اجتماعی با تاکید بر نقش خودکارآمدی و حمایت اجتماعی درک شده ، میزان مشارکت سالمندان را در فعالیت بدنی را بهبود می بخشد.</div> <div style="text-align: justify;">Objectives: Promoting physical activity in the elderly can help create and maintain an active lifestyle. Utilizing cognitive strategies is an important part of physical activity interventions. The aim of this study was to investigate the effect of an educational intervention based on social cognitive theory on physical activity scores of the elderly in Isfahan. Materials and Methods: In this quasi-experimental study, eighty-eight elderly people referring to health centers in Isfahan in 1403 were selected using multi-stage cluster sampling method and randomly assigned to two intervention and control groups. The program included 6 educational sessions based on social cognitive theory in the intervention group (n=44). The researcher-made questionnaires of cognitive factors affecting physical activity of the elderly and the Physical Activity Standard of the Elderly (PASE) were distributed and completed in the two groups before, 3 and 12 months after the intervention. Finally, t-tests, RM-ANOVA and MANCOVA in SPSS23 were used to analyze the data. Results: The mean age and gender distribution of the study participants was (68.74±7.49) and (44 females, 44 males). The results showed that the mean scores of physical activity participation, self-efficacy, perceived social support, expectation, and outcome value in the intervention group increased significantly compared to the control group after the intervention (P<0.001). The largest effect sizes 3 and 12 months after the intervention were related to physical activity participation (Eta2=0.836) and (Eta2=0.824), self-efficacy (Eta2=0.828) and (Eta2=0.781), and perceived social support (Eta2=0.702) and (Eta2=0.715), respectively. Conclusions: The findings show that implementing an educational intervention based on social cognitive theory, emphasizing the role of self-efficacy and social support, improved the participation of the elderly in physical activities.</div> نظریه شناختی اجتماعی, فعالیت بدنی, سالمند social cognitive theory, physical activity, elderly 0 0 http://salmandj.uswr.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3762-2&slc_lang=fa&sid=1 Zahra Mardany زهرا مردانی zm14943@gmail.com No Department of Health Education and Promotion, School of Health, Isfahan University of Medical Sciences, Iran. گروه آموزش و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، ایران. Mohammad Javad Tarrahi محمد جواد طراحی Tarrahi_mj@yahoo.com No Department of Epidemiology and Biostatistics, School of Health, Anesthesiology and Critical Care Research Center, School of Health, Isfahan University of Medical Science, Iran. گروه اپیدمیولوژی و آمار زیستی، مرکز تحقیقات بیهوشی و مراقبت‌های ویژه، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، ایران. Zohreh Fathian Dastgerdi زهره فتحیان دستگردی mitra_fathian@yahoo.com Yes Department of Health Education and Promotion, School of Health, Isfahan University of Medical Sciences, Iran. گروه آموزش و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، ایران.