fa تبیین تجارب زیسته زنانِ مراقبِ غیررسمی از مراحل پایانی زندگی و مرگ سالمند: یک مطالعه کیفی روانشناسی Psychology پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:2;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="AR-SA">اهداف </span></b><span lang="AR-SA">باتوجه به افزایش سریع جمعیت سالمندان و کاهش نرخ باروری در ایران، مراقبت از سالمندان، به ویژه در مراحل پایانی زندگی، بیش از هر زمان دیگری به مراقبان غیررسمی، به ویژه زنان، وابسته شده است. همچنین، مراقبت از سالمند مسیری پرچالش و منحصر به فرد است که تجربۀ زیستۀ مراقبان را از هم متفاوت می‌کند. بنابراین، این پژوهش با هدف واکاوی پدیدارشناسانۀ تجربیات زیستۀ زنانِ مراقبِ غیررسمی از مراحل پایانی زندگی و مرگ سالمند صورت پذیرفت. </span><span dir="LTR"><span style="line-height:115%"></span></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="AR-SA">مواد و روش‌ها</span></b> <span lang="AR-SA">مطالعه حاضر، به روش کیفی با</span> <span lang="AR-SA">رویکرد پدیدارشناسی توصیفی از فروردین ماه سال 1402 تا آذر ماه سال 1403 در شهر تهران انجام شد. از میان مراقبان غیررسمیِ زن که تجربۀ فوت سالمند را داشتند، 10 نفر با استفاده از نمونه</span><span dir="LTR">‌</span><span lang="AR-SA">گیری هدفمند برای انجام مصاحبه‌های عمیقِ نیمه‌ساختاریافته انتخاب شدند. همه مصاحبه‌ها ضبط و سپس پیاده‌سازی شد و در نهایت با روش هفت مرحله‌ای کلایزی تحلیل گردید. جهت حصول اطمینان از استحکام داده</span><span dir="LTR">‌</span><span lang="AR-SA">ها نیز از معیارهای چهارگانه گوبا استفاده شد. </span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="AR-SA">یافته</span><span dir="LTR">‌</span></b><b><span lang="AR-SA">ها</span></b><span lang="AR-SA"> از تحلیل داده‌ها، شش مضمون اصلی شامل 1. سنگینی بارِ مراقبت، 2. مراقبت همدلانه، 3. پیشران‌های روانی اجتماعی،4. پذیرش تدریجیِ حقیقتی ناگزیر، 5. میانِ بودن و نبودن، و 6. دوباره زیستن در مدار فقدان</span> <span lang="AR-SA">استخراج شد.</span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="AR-SA">نتیحه</span><span dir="LTR">‌</span></b><b><span lang="AR-SA">گیری</span></b><span lang="AR-SA"> این یافته‌ها نشان داد که زنان مراقب غیررسمی در مراحل پایانی زندگی و سپس مرگ سالمند، با چالش‌های عاطفی و روانی فراوانی روبرو هستند که می‌تواند بر سلامت جسمی و روانی آن</span><span dir="LTR">‌</span><span lang="AR-SA">ها تاثیر منفی بگذارد. بنابراین، شناخت دقیق</span><span dir="LTR">‌</span><span lang="AR-SA">تر این تجربیات می‌تواند به بهبود خدمات و برنامه</span><span dir="LTR">‌</span><span lang="AR-SA">های آموزشی، مشاوره‌ای و حمایتی برای این گروه کمک کند.</span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:2;"><strong>Objectives: </strong>With the rapid growth of the older population and declining fertility rates in Iran, elder care -particularly during the end-of-life stages - has become increasingly dependent on informal caregivers, most of whom are women. Caring for an older adult at the end of life is a highly challenging and unique experience that varies across individuals. This study aimed to explore the lived experiences of female informal caregivers during the end-of-life stages and the death of older adults.<br> <strong>Materials and Methods: </strong>This qualitative study was conducted using a descriptive phenomenological approach from April 2023 to December 2024 in Tehran, Iran. Ten female informal caregivers who had experienced the death of an older adult under their care were selected through purposive sampling. Data were collected via in-depth, semi-structured interviews, recorded, transcribed verbatim, and analyzed using Colaizzi&rsquo;s seven-step method. To ensure trustworthiness, Guba&rsquo;s four criteria were applied.<br> <strong>Results: </strong>Data analysis revealed six main themes: (1) The heaviness of the caregiving burden, (2) Compassionate caregiving, (3) Psychosocial driving forces, (4) Gradual acceptance of an inevitable truth, (5) Between being and non-being, and (6) Living again within the orbit of loss.<br> <strong>Conclusion: </strong>The findings highlight that female informal caregivers face profound emotional and psychological challenges during the end-of-life stages and following the death of older adults&mdash;challenges that may adversely affect their physical and mental well-being. A deeper understanding of these experiences can inform the design of supportive, educational, and counseling interventions tailored to their needs.</span></span></span></div> مراقبان, زنان, سالمندان, مرگ, مطالعه کیفی, ایران Caregivers, Women, Older adults, Death, Qualitative study, Iran 0 0 http://salmandj.uswr.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4186-1&slc_lang=fa&sid=1 Morteza Abdoljabari مرتضی عبدالجباری abdoljabari@sbmu.ac.ir No Religion and Health Studies Center, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran. مرکز مطالعات دین و سلامت، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران. Hamid Hamzezadeh حمید حمزه زاده hamzezadeh@sbmu.ac.ir No Shahid Beheshti University of Medical Sciences branch, ACECR, Tehran, Iran. جهاد دانشگاهی واحد علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران. Arya Hamedanchi آریا همدان‌چی Dr.Hamedanchi@gmail.com No Shahid Beheshti University of Medical Sciences branch, ACECR, Tehran, Iran. جهاد دانشگاهی واحد علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران. Ramona Shameli رامونا شاملی r.shameli87@gmail.com Yes Shahid Beheshti University of Medical Sciences branch, ACECR, Tehran, Iran. جهاد دانشگاهی واحد علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران.