Salmand: Iranian Journal of Ageing

fa پیامدهای درمانی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر اضطراب مرگ و کیفیت خواب زنان سالمند: یک مطالعه نیمه‌تجربی Therapeutic Outcomes of Acceptance and Commitment Therapy for Death Anxiety and Sleep Disorders in Older Adult Women مشاوره Consultation پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">هدف: اضطراب مرگ و اختلال در کیفیت خواب از مشکلات شایع در دوران سالمندی است که بر سلامت روان و جسم افراد اثرگذار است. درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT) با تمرکز بر پذیرش و ذهن‌آگاهی، می‌تواند به کاهش این مشکلات کمک کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر اضطراب مرگ و کیفیت خواب زنان سالمند انجام شد. مواد و روش ها: این مطالعه نیمه‌تجربی با طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون با گروه کنترل و مرحله پیگیری ۴۵ روزه انجام شد. از میان زنان سالمند مراجعه‌کننده به سرای سالمندان، کانونهای بازنشستگی و مراکز مشاوره و خدمات روانشناختی مرتبط با سالمندان شهرستان سبزوار در سال 1402، ۳۰ نفر به‌صورت هدفمند انتخاب و سپس با جدول اعداد تصادفی در دو گروه مداخله (۱۵ نفر) و کنترل (۱۵ نفر) جایگزین شدند. گروه مداخله طی هشت جلسه ۹۰ دقیقه‌ای تحت آموزش درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد قرار گرفت و گروه کنترل مداخله‌ای دریافت نکرد. داده‌ها با استفاده از مقیاس اضطراب مرگ تمپلر (1970) و شاخص کیفیت خواب پیتزبورگ (PSQI) گردآوری و با تحلیل کوواریانس چندمتغیره (MANCOVA) در نرم‌افزار SPSS نسخه 26 تحلیل شدند. یافته ها: نتایج نشان داد درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد منجر به کاهش معنادار نمرات اضطراب مرگ (0/30η²=، 0/001P<) و بهبود قابل توجه کیفیت خواب (0/30η²=، 0/001P<) در مرحله پس آزمون شد. اثرات ماندگار مداخله در مرحله پیگیری برای اضطراب مرگ (0/94η²=، 0/001P<) و کیفیت خواب (0/87η²=، 0/001P<)  بود که نشان دهنده پایداری قابل توجه اثرات درمانی است. نتیجه گیری: درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد می‌تواند به‌عنوان رویکردی مؤثر و مکمل در کاهش اضطراب مرگ و بهبود کیفیت خواب زنان سالمند مورد استفاده قرار گیرد. پیشنهاد می‌شود این رویکرد در برنامه‌های مراقبتی و آموزشی مراکز سالمندی به‌کار گرفته شود.</div> <div style="text-align: justify;">Objective: Death anxiety and poor sleep quality are common problems in older adulthood that negatively affect both mental and physical health. Acceptance and Commitment Therapy (ACT), emphasizing acceptance and mindfulness, may help alleviate these difficulties. The present study aimed to examine the effectiveness of ACT on death anxiety and sleep quality among older adults' women. Materials and Methods: This quasi-experimental study utilized a pretest-posttest design with a control group and a 45-day follow-up stage. From among the elderly women referring to nursing homes, retirement associations, and counseling and psychological service centers related to the elderly in Sabzevar county in 2023, 30 individuals were selected purposefully and then, using a random number table, were assigned into an intervention group (15 individuals) and a control group (15 individuals). The intervention group received eight 90-minute sessions of Acceptance and Commitment Therapy, while the control group received no intervention. Data were collected using the Templer Death Anxiety Scale (1970) and the Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI) and analyzed through multivariate analysis of covariance (MANCOVA) in SPSS version 26. Results: Findings indicated that ACT significantly reduced death anxiety scores (η² = 0.30, P < 0.001) and markedly improved sleep quality (η² = 0.30, P < 0.001) in the posttest stage. The intervention effects remained stable at follow-up for both death anxiety (η² = 0.94, P < 0.001) and sleep quality (η² = 0.87, P < 0.001), demonstrating the sustained therapeutic impact of ACT. Conclusion: Acceptance and Commitment Therapy can be considered an effective and complementary approach for reducing death anxiety and improving sleep quality in older adult women. It is recommended that this therapeutic method be integrated into educational and care programs in geriatric health centers.</div> درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد, اضطراب مرگ, کیفیت خواب, سالمندان, سلامت روان Acceptance and Commitment Therapy (ACT), Death Anxiety, Sleep Quality, Elderly, Mental Health 0 0 http://salmandj.uswr.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4188-1&slc_lang=fa&sid=1 Mitra Mazinani میترا مزینانی mitra.mazinani.65@gmail.com No Department of Counseling, Ahv.C., Islamic Azad University, Ahvaz, Iran گروه مشاوره، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران Kobra Kazemian Moghadam کبری کاظمیان مقدم Kazemian174@iau.ac.ir Yes Department of Psychology, Dez.C., Islamic Azad University, Dezful, Iran گروه روانشناسی، واحد دزفول، دانشگاه آزاد اسلامی، دزفول، ایران Masoud Shahbazi مسعود شهبازی 6639862085@iau.ir No Department of Counseling, MaS.C., Islamic Azad University, Masjed Soleiman, Iran گروه مشاوره، واحد مسجد سلیمان، دانشگاه آزاد اسلامی، مسجد سلیمان، ایران