fa ارزیابی مؤلفه‌های مناسب‌سازی محیطی مراکز خدمات جامع سلامت دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی در شهر تهران برای سالمندان در سال ۱۴۰۳ سالمند شناسی gerontology كاربردي Applicable <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:2;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="AR-SA">اهداف</span></b><span lang="AR-SA">: با توجه به روند رو به رشد سالمندی در ایران و نقش کلیدی مراکز خدمات جامع سلامت به‌عنوان اولین سطح تماس افراد با نظام سلامت، این مطالعه با هدف ارزیابی مولفه‌های مناسب‌سازی محیطی مراکز خدمات جامع سلامت دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی برای سالمندان انجام شد</span><span lang="FA">.</span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">مواد و روش‌ها</span></b><span lang="FA">:</span> <span lang="AR-SA">این مطالعه مقطعی در بهمن و اسفند ماه </span><span lang="FA">۱۴۰۳</span><span lang="AR-SA"> بر روی تمامی مراکز خدمات جامع سلامت تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی در تهران انجام شد. ابزار گردآوری داده‌ها شامل دو چک‌لیست استاندارد سازمان جهانی بهداشت (</span><span lang="FA">۲۰۰۸) </span><span lang="AR-SA">برای ارزیابی &laquo;دسترس‌پذیری فیزیکی&raquo; و &laquo;علائم راهنما&raquo; بود که روایی و پایایی نسخه فارسی آن‌ها پیش‌تر تأیید شده است. داده‌ها از طریق مشاهده مستقیم و تکمیل چک‌لیست‌ها گردآوری و با استفاده از آمار توصیفی تحلیل شدند</span>.<span lang="FA" style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;"></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">یافته‌ها</span></b><span lang="FA">:</span> <span lang="AR-SA">در این مطالعه </span><span lang="FA">۵۰</span><span lang="AR-SA"> مرکز خدمات جامع سلامت مورد ارزیابی قرار گرفتند؛ بیش از نیمی از مراکز چندطبقه بودند، که تنها 12% آن‌ها دارای آسانسور بودند. در حوزه دسترسی، همه مراکز به وسایل حمل‌ونقل عمومی دسترسی داشتند اما تنها 40% ورودی‌ها دارای سطح شیبدار مناسب بودند و نرده محافظ در کمتر از نیمی از مراکز وجود داشت. خروج اضطراری فقط در 28% از مراکز قابل شناسایی بود و پارکینگ مناسب در 18% از مراکز گزارش شد. سرویس بهداشتی در اغلب مراکز موجود بود، اما تجهیزاتی مانند میله محافظ (2%</span><span lang="FA">) </span><span lang="AR-SA">و سیستم هشدار اضطراری (0%</span><span lang="FA">) </span><span lang="AR-SA">تقریباً وجود نداشتند. در بخش داخلی، بیشتر مراکز از نور و تهویه کافی، کف غیرلغزنده و علائم خوانا برخوردار بودند، ولی وجود ویلچر اضافه بسیار محدود (12%</span><span lang="FA">) </span><span lang="AR-SA">بود. از نظر علائم راهنما، تقریباً همه مراکز دارای تابلوهای واضح و قابل فهم بودند، اما تنها 28% نقشه راهنمای ساختمان داشتند و هیچ‌یک مجهز به علائم بریل نبودند</span><span lang="FA">.</span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">نتیجه‌گیری</span></b><span lang="FA">:</span> <span lang="AR-SA">یافته‌ها نشان داد که اگرچه برخی شاخص‌های ساختاری مراکز خدمات جامع سلامت وضعیت مطلوبی دارند، اما نواقص قابل توجه در ورودی‌ها، سرویس‌های بهداشتی و علائم راهنما همچنان وجود دارد. رفع این کاستی‌ها از طریق مناسب‌سازی زیرساخت‌ها و تدوین دستورالعمل‌های ملی می‌تواند گامی مؤثر در جهت ارتقای دسترسی، ایمنی و کیفیت خدمات برای سالمندان باشد</span><span lang="FA">.</span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:2;"><b>Aims</b>: Given the growing aging trend in Iran and the key role of Comprehensive Health Service Centers as the first point of contact for individuals with the health system, this study aims to evaluate the structural alignment of these centers with the World Health Organization (WHO) criteria for age-friendly health systems.<br> <b>Materials and Methods:</b> This descriptive cross-sectional study, conducted in February and March 2025, included all Comprehensive Health Service Centers affiliated with Shahid Beheshti University of Medical Sciences in Tehran. Data were collected using two standard World Health Organization (WHO, 2008) audit checklists &ndash; &ldquo;<i>PHC access audit checklist</i>&rdquo; and &ldquo;<i>PHC signage audit checklist</i>&rdquo;, whose Persian versions had previously demonstrated acceptable validity and reliability. Data were obtained through direct observation and checklist completion and analyzed using descriptive statistics.<br> <b>Results:</b> In this study, 50 Health Service Centers were evaluated. More than half of the centers were multi-story, and only 12% of them had an elevator. In terms of accessibility, all centers had access to public transportation; however, only 40% of entrances had appropriate ramps, and protective railings were available in less than half of the centers. Emergency exits were identifiable in only 28% of centers, and suitable parking was reported in 18%. Restrooms were available in most centers, yet facilities such as grab bars (2%) and emergency alert systems (0%) were almost absent. Internally, most centers had adequate lighting and ventilation, non-slip floors, and legible signage, but only 12% had additional wheelchairs. Regarding wayfinding, nearly all centers had clear and comprehensible signs, but only 28% % provided building direction, and none were equipped with Braille signage.<br> <b>Conclusion:</b> The findings indicate that although some structural indicators of Health Service Centers are satisfactory, there are significant gaps in entrances, restrooms, and signage. Addressing these deficiencies through infrastructure adaptations and the development of national guidelines could be an effective step toward enhancing accessibility, safety, and quality of care for older adults.</span></span></span></div> <div id="gtx-anchor" style="position: absolute; visibility: hidden; left: 20px; top: 536.8px; width: 893.963px; height: 17.6px;"></div> <div aria-describedby="bubble-2" class="jfk-bubble gtx-bubble" role="alertdialog" style="visibility: visible; left: -70px; top: 298px; opacity: 1;"> <div class="jfk-bubble-content-id" id="bubble-2"><div id="gtx-host" style="min-width: 200px; max-width: 400px;"></div></div> <div aria-label="Close" class="jfk-bubble-closebtn-id jfk-bubble-closebtn" role="button" tabindex="0"></div> <div class="jfk-bubble-arrow-id jfk-bubble-arrow jfk-bubble-arrowdown" style="left: 447px;"><div class="jfk-bubble-arrowimplbefore"></div><div class="jfk-bubble-arrowimplafter"></div></div> </div> سالمندان؛ مراکز خدمات جامع سلامت؛ مراقبت‌های بهداشتی اولیه؛ دسترسی‌پذیری؛ مناسب‌سازی محیطی؛ محیط فیزیکی مراکز سلامت Aged, Comprehensive Health Service Centers, Primary Health Care, Accessibility, Environmental Adaptation, Health Facility Environment 0 0 http://salmandj.uswr.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4245-1&slc_lang=fa&sid=1 Soma Mohammadi-Sarab سوما محمدی سراب somamohammadi10877@gmail.com No School of Public Health and Safety, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran. دانشکده بهداشت و ایمنی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران. Masoumeh Sadeghipour Roudsari معصومه صادقی پور رودسری sadeqipur@yahoo.com No Department of Public Health, School of Public Health and Safety, Shahid Beheshti University of Medical Science, Tehran, Iran. گروه بهداشت عمومی، دانشکده بهداشت و ایمنی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران. Yadollah Mehrabi یداله محرابی ymehrabi@gmail.com No Department of Epidemiology, School of Public Health and Safety, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran. گروه اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت و ایمنی، دانشگاه علوم‌پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران. Parisa Taheri Tanjani پریسا طاهری تنجانی Dr_parisa_taheri@yahoo.com Yes Department of Internal Medicine, Taleghani Hospital Clinical Research Development Unit, School of Medicine, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran. گروه پزشکی داخلی، دانشکده پزشکی، واحد توسعه تحقیقات بالینی بیمارستان طالقانی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران. Ariana Shadrokh آریانا شادرخ Arianashadrokh@gmail.com No Faculty of Science, York University, Toronto, Canada. دانشکده علوم، دانشگاه یورک، تورنتو، کانادا.