Salmand: Iranian Journal of Ageing

fa بررسی ارتباط حمایت اجتماعی ادراک شده و خود شفقت‌ورزی با تبعیت از درمان با میانجی‌گری راهبردهای مقابله‌ای در سالمندان مبتلا به بیماری قلبی_عروقی Examining the Relationship between Perceived Social Support and Self-Compassion with Treatment Adherence through the Mediation of Coping Strategies in Older Adults with Cardiovascular Disease سالمند شناسی gerontology پژوهشي Research اهداف: بیماری‌های قلبی‌عروقی یکی از شایع‌ترین علل مرگ‌ومیر در سالمندان محسوب می‌شوند و تبعیت از درمان نقش حیاتی در کنترل و بهبود این بیماری‌ها دارد. در این میان، عوامل روان‌شناختی مانند حمایت اجتماعی ادراک‌شده و خودشفقت‌ورزی می‌توانند بر میزان پایبندی به درمان تأثیرگذار باشند. راهبردهای مقابله‌ای نیز به عنوان سازوکارهای روانی، ممکن است نقش میانجی در این رابطه ایفا کنند؛ بنابراین این پژوهش با هدف بررسی ارتباط حمایت اجتماعی ادراک شده و خود شفقت‌ورزی با تبعیت از درمان با میانجی‌گری راهبردهای مقابله‌ای در سالمندان مبتلا به بیماری قلبی_عروقی انجام شد. مواد و روش‌ها: این مطالعه از نوع توصیفی با روش همبستگی مبتنی بر تحلیل معادلات ساختاری بود. جامعه پژوهش شامل بیماران مبتلا به بیماری عروق کرونر با وضعیت پایدار مراجعه‌کننده به بیمارستان امام علی (ع) شهر کرمانشاه در سال ۱۴۰۳ بود که از میان آنها 242 نفر به عنوان نمونه به صورت در دسترس انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه حمایت اجتماعی ادراک‌شده زیمت و همکاران (۱۹۸۸)، پرسشنامه خودشفقت‌ورزی فرم کوتاه ریس و همکاران (۲۰۱۱)، پرسشنامه سبک‌های مقابله‌ای فرم کوتاه اندلر و پارکر (۱۹۹۰)، و پرسشنامه تبعیت از درمان مدانلو (۱۳۹۲) بودند. پس از اخذ مجوزهای اخلاقی، پرسشگر آموزش‌دیده با رعایت اصول اخلاقی و حفظ محرمانگی اطلاعات، اقدام به جمع‌آوری داده‌ها از بیماران واجد شرایط نمود. برای تحلیل داده‌ها از نرم‌افزارهای SPSS نسخه ۲۶ و  AMOS نسخه ۲۴ استفاده شد. یافته‌ها: نتایج تحلیل مسیر نشان داد که حمایت اجتماعی ادراک‌شده (β=0.19, p<0.001) و خودشفقت‌ورزی (β=0.38, p<0.001)  تأثیر مستقیم و معناداری بر تبعیت از درمان دارند. همچنین، حمایت اجتماعی ادراک‌شده با راهبرد مقابله‌ای مسئله‌محور (β=0.43, p<0.001) رابطه مثبت و با راهبردهای هیجان‌محور (β=−0.40, p<0.001) و اجتنابی (β=−0.26, p<0.001) رابطه منفی و معنادار داشت. خودشفقت‌ورزی نیز با راهبرد مقابله‌ای مسئله‌محور (β=0.34, p<0.001) رابطه مثبت و با راهبردهای هیجان‌محور (β=−0.45, p<0.001) و اجتنابی (β=−0.68, p<0.001) رابطه منفی و معنادار نشان داد. در مسیرهای نهایی، راهبرد مقابله‌ای مسئله‌محور تأثیر مثبت (β=0.10, p<0.001) و راهبردهای هیجان‌محور (β=−0.31, p<0.001) و اجتنابی (β=−0.46, p<0.001) تأثیر منفی و معناداری بر تبعیت از درمان داشتند. نتایج آزمون سوبل نیز نشان داد که راهبردهای مقابله‌ای نقش میانجی معناداری در رابطه بین حمایت اجتماعی ادراک‌شده و خودشفقت‌ورزی با تبعیت از درمان ایفا می‌کنند؛ به‌طوری‌که ضرایب مسیر غیرمستقیم برای حمایت اجتماعی از طریق راهبرد مسئله‌محور (z=3.18, p<0.001)، هیجان‌محور (z=2.21, p<0.001) و اجتنابی (z=2.05, p<0.001) و برای خودشفقت‌ورزی از طریق راهبرد مسئله‌محور (z=2.57, p<0.001)، هیجان‌محور (z=1.96, p<0.001) و اجتنابی (z=2.01, p<0.001) همگی معنادار بودند. نتیجه‌گیری: یافته‌های پژوهش حاضر نشان دادند که حمایت اجتماعی ادراک‌شده و خودشفقت‌ورزی نقش مهمی در ارتقای تبعیت از درمان در سالمندان مبتلا به بیماری‌های قلبی‌عروقی ایفا می‌کنند. این تأثیر نه‌تنها به‌صورت مستقیم، بلکه از طریق راهبردهای مقابله‌ای نیز به‌طور معناداری برقرار است. راهبرد مقابله‌ای مسئله‌محور به‌عنوان میانجی مثبت و راهبردهای هیجان‌محور و اجتنابی به‌عنوان میانجی‌های منفی در این رابطه عمل کردند. این نتایج بر اهمیت توجه به ابعاد روان‌شناختی و اجتماعی در فرآیند درمان بیماران قلبی‌عروقی تأکید دارند و می‌توانند مبنایی برای طراحی مداخلات روان‌درمانی و آموزشی جهت بهبود تبعیت درمانی در این گروه جمعیتی باشند.   Objectives: Cardiovascular diseases are among the leading causes of mortality in older adults, and treatment adherence plays a critical role in managing and improving these conditions. Psychological factors such as perceived social support and self-compassion may significantly influence adherence levels. Coping strategies, as psychological mechanisms, may mediate this relationship. Therefore, the present study was conducted to examine the relationship between perceived social support and self-compassion with treatment adherence, mediated by coping strategies, in older adults with cardiovascular disease. Materials and Methods: This descriptive-correlational study employed structural equation modeling (SEM). The study population included older adults with stable coronary artery disease referred to Imam Ali Hospital in kermanshah in 2024, from which 242 participants were selected as the sample through convenience sampling. Research instruments included the Multidimensional Scale of Perceived Social Support (Zimet et al., 1988), the Self-Compassion Scale–Short Form (Raes et al., 2011), the Coping Inventory for Stressful Situations–Short Form (Endler & Parker, 1990), and the Treatment Adherence Questionnaire (Modanloo, 2013). After obtaining ethical approvals, trained interviewers collected data from eligible participants while ensuring confidentiality and adherence to ethical standards. Data analysis was conducted using SPSS version 26 and AMOS version 24. Results: Path analysis revealed that perceived social support (β=0.19, p<0.001) and self-compassion (β=0.38, p<0.001) had significant direct effects on treatment adherence. Perceived social support was positively associated with problem-focused coping (β=0.43, p<0.001) and negatively associated with emotion-focused (β=−0.40, p<0.001) and avoidance coping strategies (β=−0.26, p<0.001). Similarly, self-compassion was positively related to problem-focused coping (β=0.34, p<0.001) and negatively related to emotion-focused (β=−0.45, p<0.001) and avoidance coping (β=−0.68, p<0.001). In the final model, problem-focused coping positively predicted treatment adherence (β=0.10, p<0.001), while emotion-focused (β=−0.31, p<0.001) and avoidance coping (β=−0.46, p<0.001) had significant negative effects. Sobel’s test confirmed the mediating role of coping strategies in the relationship between perceived social support and self-compassion with treatment adherence, with significant indirect paths via problem-focused (z=3.18, p<0.001), emotion-focused (z=2.21, p<0.001), and avoidance coping (z=2.05, p<0.001) for perceived social support, and via problem-focused (z=2.57, p<0.001), emotion-focused (z=1.96, p<0.001), and avoidance coping (z=2.01, p<0.001) for self-compassion. Conclusion: The findings underscore the importance of perceived social support and self-compassion in promoting treatment adherence among older adults with cardiovascular disease. These effects are both direct and mediated through coping strategies. Problem-focused coping emerged as a positive mediator, while emotion-focused and avoidance coping acted as negative mediators. These results highlight the need to address psychological and social dimensions in treatment planning and support the development of psychotherapeutic and educational interventions aimed at improving adherence in this clinical population.   راهبردهای مقابله‌ای؛ حمایت اجتماعی ادراک شده؛ خود شفقت ورزی؛ تبعیت از درمان؛ بیماری قلبی عروقی؛ سالمندان Coping Skills, Social Support, Self-Compassion, Treatment Adherence, Cardiovascular Disease, Aged 0 0 http://salmandj.uswr.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3091-3&slc_lang=fa&sid=1 Parisa Janjani پریسا جانجانی p_janjani@yahoo.com No Cardiovascular Research Center, Health Policy and Promotion Institute, Imam Ali Hospital, Kermanshah University of Medical Sciences, Kermanshah, Iran مرکز تحقیقات قلب و عروق، پژوهشکده سیاستگذاری و ارتقاء سلامت، بیمارستان امام علی (ع)، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران Khodamorad Momeni خدامراد مومنی khmomeni2000@yahoo.com No Department of Psychology, Faculty of Social Sciences, Razi University, Kermanshah, Iran. گروه روانشناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران Amir Shini امیر شیانی amir.shiani.slp@gmail.com No Department of Speech Therapy, School of Rehabilitation Sciences, Kermanshah University of Medical Sciences, Kermanshah, Iran. گروه گفتاردرمانی، دانشکده علوم توانبخشی، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران. Sarira Daniali سریرا دانیالی p_janjani@kums.ac.ir No Cardiovascular Research Center, Health Policy and Promotion Institute, Imam Ali Hospital,Kermanshah University of Medical Sciences, Kermanshah, Iran مرکز تحقیقات قلب و عروق، پژوهشکده سیاستگذاری و ارتقاء سلامت، بیمارستان امام علی (ع)، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران Mohammad Reza Majzoobi محمدرضا مجذوبی mr.majzoobi@gmail.com No Institute of Psychology, Siegen University, Westphalia, Germany پژوهشکده روانشناسی، دانشگاه زیگن، وستفالن، آلمان Parisa Nosrati پریسا نصرتی parisanosrati77@yahoo.com Yes Cardiovascular Research Center, Health Policy and Promotion Institute, Imam Ali Hospital,Kermanshah University of Medical Sciences, Kermanshah, Iran مرکز تحقیقات قلب و عروق، پژوهشکده سیاستگذاری و ارتقاء سلامت، بیمارستان امام علی (ع)، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران