Salmand: Iranian Journal of Ageing

fa مدل‌یابی رابطه بین فعالیت فیزیکی، سلامت روان و توانمندی‌های شناختی با میانجی‌گری حمایت اجتماعی ادراک‌شده در سالمندان Modeling the Relationship Between Physical Activity, Mental Health, and Cognitive Abilities with the Mediating Role of Perceived Social Support in Older Adults مشاوره Consultation پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">اهداف: سالمندی یکی از مهم‌ترین پدیده‌های جمعیتی قرن بیست‌ویکم است و شناسایی عوامل مؤثر بر سلامت جسمی و روانی سالمندان اهمیت ویژه‌ای دارد. هدف پژوهش حاضر بررسی رابطه بین فعالیت فیزیکی، سلامت روان و توانمندی‌های شناختی با نقش میانجی حمایت اجتماعی ادراک‌شده در سالمندان بود. مواد و روش‌ها: این مطالعه توصیفی از نوع همبستگی و تحلیل مسیر است. جامعه آماری شامل سالمندان ۶۰ سال و بالاتر (میانگین = 67/63 سال و انحراف معیار = 6/02) شهر سنندج در سال ۱۴۰۳ بود که با روش نمونه‌گیری دردسترس ۲۸۰ نفر انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها شامل پرسشنامه فعالیت فیزیکی، پرسشنامه کیفیت زندگی (بخش سلامت روان)، پرسشنامه توانمندیهای شناختی و مقیاس چندبعدی حمایت اجتماعی ادراک‌شده بود. داده‌ها با نرم‌افزارهای  SPSS-24و AMOS-24 تحلیل شدند. یافته ها: تحلیل مسیر نشان داد که فعالیت فیزیکی (میانگین = 10/32، انحراف معیار = 5/26)، اثرات مستقیم معناداری بر حمایت اجتماعی ادراک‌شده (میانگین = 40/87، انحراف معیار = 11/33؛ 0/378 = β ؛ 0/001 P<)، توانمندی‌های شناختی (میانگین = 69/09، انحراف معیار = 15/34؛ 0/351 = β؛ 0/001 P<) و سلامت روان (میانگین = 18/86، انحراف معیار = 5/53؛ 0/189 = β؛ 0/002 P<) داشت. توانمندی‌های شناختی و سلامت روان نیز اثرات مستقیم معناداری بر حمایت اجتماعی ادراک‌شده داشتند. تحلیل اثر غیرمستقیم، نقش میانجی و معنادار حمایت اجتماعی ادراک‌شده را در روابط بین توانمندی‌های شناختی (0/05 P< ؛ 95% [0/573 - 0/22] CI range 95% ؛ 0/453 - 0/061 = β range) و سلامت روان (0/05 P< ؛ [0/224 - 0/010] CI range 95% ؛ 0/153 - 0/054 = β range) با فعالیت فیزیکی تأیید کرد. نتیجه‌گیری: این یافته‌ها تأیید می‌کند که تقویت حمایت اجتماعی ادراک‌شده می‌تواند به عنوان یک مسیر کلیدی و میانجی، اثر سلامت روان و توانمندی‌های شناختی بر میزان فعالیت فیزیکی سالمندان را افزایش دهد. حمایت اجتماعی ادراک‌شده نقش میانجی مهمی در تقویت تأثیر فعالیت فیزیکی بر سلامت روان و توانمندی‌های شناختی سالمندان دارد. بر این اساس، برنامه‌های ارتقای سلامت و سیاست‌های بهداشت عمومی باید با تمرکز هم‌زمان بر افزایش تعاملات اجتماعی حمایتی و تشویق سالمندان به فعالیت بدنی منظم، زمینه بهبود سلامت روان و عملکرد شناختی آنان را فراهم کنند.</div> <div style="text-align: justify;">Objectives: Aging is one of the most significant demographic phenomena of the twenty-first century, and identifying factors affecting the physical and mental health of older adults is crucial. This study aimed to examine the relationship between physical activity, mental health, and cognitive abilities with the mediating role of perceived social support in older adults. Materials and Methods: This correlational descriptive study with path analysis was conducted among older adults aged 60 years and above (Mean = 67.63, SD = 6.02) in Sanandaj, Iran, in 2024. Using a convenience sampling method, 280 participants were recruited. Data were collected using the Physical Activity Questionnaire, the Quality of Life Questionnaire (mental health domain), the Cognitive Abilities Questionnaire, and the Multidimensional Scale of Perceived Social Support. Data analysis was performed using SPSS-24 and AMOS-24. Results: Path analysis indicated that physical activity (Mean = 10.32, SD = 5.26) had significant direct effects on perceived social support (Mean = 40.87, SD = 11.33; β = 0.378, P < 0.001), cognitive abilities (Mean = 69.09, SD = 15.34; β = 0.351, P < 0.001), and mental health (Mean = 18.86, SD = 5.53; β = 0.189, P = 0.002). Cognitive abilities and mental health also had significant direct effects on perceived social support. Mediation analysis confirmed the significant mediating role of perceived social support in the relationships of cognitive abilities (β range = 0.061–0.453, 95% CI range [0.022– 0.573], P < 0.001) and mental health (β range = 0.054–0.153, 95% CI range [0.010–0.224], P < 0.001) with physical activity. Conclusions: These findings confirm that strengthening perceived social support can serve as a key mediating pathway that enhances the impact of mental health and cognitive abilities on physical activity among older adults. Perceived social support plays an important mediating role in amplifying the effects of physical activity on mental health and cognitive functioning in this population. Accordingly, health-promotion programs and public health policies should simultaneously focus on fostering supportive social interactions and encouraging regular physical activity in order to improve the psychological well-being and cognitive performance of older adults.</div> فعالیت فیزیکی؛ سلامت روان؛ توانمندی‌های شناختی؛ حمایت اجتماعی ادراک‌شده Physical activity, Mental health, Cognitive abilities, Perceived social support 0 0 http://salmandj.uswr.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4252-1&slc_lang=fa&sid=1 Peyman Ghalandary پیمان قلندری p.ghalandary@uok.ac.ir No Department of Counseling, Faculty of Humanities and Social Sciences, University of Kurdistan, Sanandaj, Iran. گروه مشاوره، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران. Shirin Naghibalsadate شیرین نقیب الساداتی shirin.n1991@gmail.com No Department of Counseling, Faculty of Humanities and Social Sciences, University of Kurdistan, Sanandaj, Iran. گروه مشاوره، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران. Sayfaddin Ehyaie سیف الدین احیایی Sayfaddin.ehyaie@uok.ac.ir No Department of Counseling, Faculty of Humanities and Social Sciences, University of Kurdistan, Sanandaj, Iran. گروه مشاوره، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران. Mohammad Rostami محمد رستمی m.rostami@uok.ac.ir Yes Department of Counseling, Faculty of Humanities and Social Sciences, University of Kurdistan, Sanandaj, Iran. گروه مشاوره، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.