fa مروری بر مکانیسم‌ ها و تئوری‌ های پیری عمومى General پژوهشي Research <p dir="RTL" style="text-align: justify;">فاکتورهای متعددی مشوق مطالعات مربوط به طول عمر و افزایش حداکثر طول عمر و افزایش درصد سالمندان جوامع و افزایش درصد بودجه جوامع که صرف سالمندان می‌شود از آن جمله‌اند. دیدگاه‌های اخیر نسبت به مکانیسم‌های پیری حاکی از فرایندهای بسیار پیچیده و چندعاملی می‌باشد که برخلاف دیدگاه‌های اولیه است که بر علت مشخص مانند اثر یک ژن یا یا از بین رفتن یک عامل کلیدی تاکید می‌کردند. این مرور مختصر سعی دارد مکانیسم‌های پیری را در سطوح ملکولی سلولی و سیستمیک بررسی نماید و همچنین جنبه‌ای مختلف تاثیر متقابل ژنتیک و محیط را مدنظر داشته باشد. تئوری‌های تکاملی پیری را نتیجه کاهش نیروی انتخاب طبیعی می‌دانند و در مقابل تئوری‌های مولکولی بر تنظیم ژنتیکی پیری تاکید دارند و سالمندی را نتیجه تغییرات در ژن می‌دانند. تئوری‌های سلولی نیز وجود دارند که مشهورترین آن‌ها تئوری تلومر است و پیری حاصله از استرس نیز در این گروه قرار دارد. تئوری‌های سیستمیک قرار دارند که شامل دور گروه اصلی نورواندوکرین و ایمونولوژیک است.</p> <p dir="LTR" style="text-align: justify;">Several factors have incentive role for study of aging which includes increasing of the average and maximum of human life span, the increase in percentage of elderly in the societies and proportion of the national expenditure utilized by them. The Recent views of aging indicating that aging is extremely a complex multifactorial process despite of earlier views about definite cause aging like gene or decline of a key factor(1). This brief review tries to inspect aging at the molecular, cellular, and systemic levels; and consider interaction between genetic and environmental factors. Evolutionary theories argue that aging results from a decline in the force of natural selection. On the other hand, molecular theories emphasis on the genetically regulation of aging and argue that aging results from changing in genes. There are cellular theories that telomere theory is most famous. Stress induced aging is in this group too. free radical theory is next known way for cellular damages. Finally, we see systemic theories that contain two main groups, neuroendocrine and immunologic theories.</p> پیری, تئوری‌ های مکانیسم‌ ها Aging, Theories, Mechanisms 56 68 http://salmandj.uswr.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-33&slc_lang=fa&sid=1 Gholam Reza Azari غلامرضا آذری azarig@dr-azari.com Yes University of Social Welfare and Rehabilitation, Tehran, Iran. دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، تهران، ایران.