fa بررسی شیوع ناتوانی و عوامل خطر آن در سالمندان شهر اصفهان در سال ۱۳۹۰ عمومى General پژوهشي Research <p style="text-align: justify;"><strong>اهداف:</strong> باتوجه‌به افزایش جمعیت سالمندان در کشور، این مطالعه با هدف تعیین میزان ناتوانی سالمندان و عوامل مرتبط با آن، به‌منظور برنامه‌ریزی برای پیشگیری از ناتوانی و کاهش عوارض آن در افراد سالمند درنظر گرفته شد.</p> <p style="text-align: justify;"><strong>مواد و روش‌ها:</strong> این پژوهش به روش مقطعی و توصیفی‌تحلیلی بر روی ۳۰۰ نفر از سالمندان ۶۰ سال و بیشتر از ۶۰ سال شهر اصفهان، به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای، در هشت منطقه از مناطق چهارده‌گانۀ شهر انجام شد. روش گردآوری داده‌ها ازطریق مراجعه به در منازل افراد سالمند و مصاحبه با آنان بوده است. ابزار جمع‌آوری اطلاعات، پرسش‌نامه‌ای مشتمل بر دو بخش بود که بخش اول دربارۀ مشخصات دموگرافیکی، اقتصادی‌اجتماعی، ابتلا به بیماری‌ها و نیاز‌های سالمندان تحت مطالعه و بخش دوم، پرسش‌نامۀ استاندارد WHODASI از منابع سازمان بهداشت جهانی بود. داده‌ها با استفاده از آمار توصیفی و تحلیلی تجزیه‌وتحلیل شدند.</p> <p style="text-align: justify;"><strong>یافته‌ها:</strong> میانگین سِنی کل افراد موضوع مطالعه، ۷۱/۴ سال و میانه و نمای سن آنان ۷۰ سال بود. در میان سالمندان تحتِ مطالعه، ۱۵/۷درصد بدون ناتوانی بودند و بیشتر آن‌ها، یعنی ۳۳/۳درصد، میزان ناتوانی‌شان کم بود. درمقابل، بیشترین میزان بدون ناتوانی، یعنی ۶۳/۳درصد، بدون درنظرگرفتن افراد شاغل، مربوط به حیطۀ سازش و زندگی با مردم بود. این درحالی است که بیشترین میزان ناتوانی خیلی شدید در حیطۀ تحرک و جابه‌جایی، ۳۲/۷درصد و پس از آن، در حیطۀ وظایف روزمره، ۲۵/۳درصد دیده شد. با افزایش سن، نمرۀ ناتوانی زیاد (۰/۴=r) شد و با افزایش درآمد، نمرۀ ناتوانی (۰/۳-=r) کاهش معنادار نشان داد. همچنین، زنان، بیوه‌ها، کسانی که با سایر افراد غیر از خانوادۀ خود زندگی می‌کردند، بی‌سوادان و کارگران، به‌طور معناداری ناتوانی بیشتری داشتند. ازنظر عوامل اختلالات و بیماری‌ها، شدت ناتوانی در این دسته از بیماری‌های زیر بود: بیماری‌‌های اسکلتی عضلانی، بی‌اختیاری ادرار و مدفوع، اختلال تکلم، سکتۀ مغزی، نداشتن تعادل، آلزایمر، پارکینسون و اختلالات شناختی و حافظه؛ به‌طوری‌که میانگین نمرۀ ناتوانی از ۱۰۰ به‌طور تقریبی، در مبتلایان به بیماری‌‌های عضلانی‌اسکلتی ۲/۷ برابر، آلزایمر ۲/۶ برابر، پارکینسون ۲/۷ برابر، بی‌اختیاری ادرار و مدفوع، اختلال تکلم، سکتۀ مغزی، اختلال شناخت و حافظه و نیز نداشتن تعادل، دو برابر شد.</p> <p style="text-align: justify;"><strong>نتیجه‌گیری:</strong> باتوجه‌به اینکه سن از عوامل مؤثر بر ناتوانی بود، لازم است تدابیری برای به‌تعویق‌انداختن ناتوانی در سنین بیشتر و نیز ارائۀ خدمات توان‌بخشی برای حفظ استقلال و بهبود عملکرد افراد سالمند، به‌خصوص زنان سالمند صورت گیرد. براساس نتایج این مطالعه، به‌نظر می‌رسد عمده‌ترین بیماری‌هایی که در سالمندان ایجاد ناتوانی می‌کنند، اختلالات عضلانی‌اسکلتی و افسردگی هستند که دراین‌راستا، لازم است امکانات تشخیص زودرس و درمان و خدمات بازتوانی برای سالمندان فراهم شود.</p> <p style="text-align: justify;"><strong>Objectives:</strong> Due to the increasing elderly population in the country, this study was conducted to determine the level of disability and associated factors, in order to plan for the prevention of disability and reduce the effects of aging.</p> <p style="text-align: justify;"><strong>Methods & Materials:</strong> This study was conducted through cross-sectional, descriptive analysis and cluster sampling method among 300 patients aged 60 years and older in 8 districts of 14 urban areas of Esfahan. The Data was collected through face to face interviews at elderly people&#39;s home. The data collection tool was a questionnaire consisted of two parts: The first section contained demographic, socioeconomic, disease and the needs of the studied population and the second part WHODAS (World Health Organization Disability Assessment Schedule) standard questionnaire, from the World Health Organization resources. The data were analysed through descriptive and analytic statistics.</p> <p style="text-align: justify;"><strong>Results:</strong> The mean age of the total study population were 71.4 years old, and the median age was 70 years. Among the studied population 15.7 had no disability and most of them (33.3%) were suffering from low levels of disability. The highest rate of people without disabilities - regardless of employed people - reffered to cope and live with other people (63.3%). However, the highest rate of severe disability was related to the mobility and doing the daily duties (25.3%). Disability scores increased with age (r=0.4) and decreased significantly with income enhancement (r=-0.3). Moreover, women, widows, those who were living with people other than family, illiteracy and workers had a significantly more disability. Considering disorders and diseases, musculoskeletal disorders, urinary and faecal incontinence, speech disorder, brain stroke, ataxia, Alzheimer&#39;s, Parkinson&#39;s disease, cognitive and memory disorders were more severe disabilities. So that the mean disability score (out of 100) in patients with the musculoskeletal diseases was approximately 2.7 times, Alzheimer&#39;s 2.6 times, Parkinson&#39;s 2.7 times, and for urinary and faecal incontinence, speech disorder, brain stroke, cognitive and memory disorders 2 times more.</p> <p style="text-align: justify;"><strong>Conclusion:</strong> Considering age as an effective factor of disability, it is necessary to contrive ways to postpone disability to older ages and provide rehabilitation services to preserve the independence and improve the performance of elderly especially older women. According to the results of this study, it seems that the most major diseases which cause disability in elderly people are musculoskeletal disorders and depression. Considering these results, it is necessary to provide early diagnosis, treatment and rehabilitation facilities for elderly.</p> سالمند, عوامل خطر, ناتوانی Elderly, Disability, Risk factors 32 40 http://salmandj.uswr.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-177-1&slc_lang=fa&sid=1 Zamane Vafaei زمانه وفائی zamane.vafaei@gmail.com No Kerman University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی کرمان Ali Akbar Haghdoost علی‌اکبر حق‌دوست ahaghdoost@gmail.com Yes Research Center for Modeling in Health, Institute for Futures Studies in Health, Kerman University of Medical Sciences, Kerman, Iran. مرکز تحقیقات مدل‌سازی در سلامت، پژوهشکده آینده‌پژوهی در سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران. Mehtab Alizadeh مهتاب علیزاده mahtabalizadeh@yahoo.com No Iranian research center on aging, University of social welfare and rehabilitation sciences, school of public health, Tehran University of Medical Sciences مرکز تحقیقات مسایل اجتماعی و روانی سالمندان دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی تهران، پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران Eshagh Dortaj اسحاق درتاج edortaj@yahoo.com No Kerman University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی کرمان