fa تأثیر توانبخشی حافظه و توجه در کاهش نقایص حافظه سالمندان مبتلا‌ به دمانس آلزایمر بالینی Clinical كاربردي Applicable <p style="text-align: justify;"><strong>اهداف:</strong> دمانس ناشی از بیماری آلزایمر، یکی از مشکلات شناختی بسیار مزمن‌ در بین سالمندان است که تأثیرات روانی و اقتصادی فراوانی بر دوش بیمار و خانوادۀ او می‌گذارد. در این پژوهش، به بررسی تأثیر توان‌بخشی حافظه و توجه در کاهش نقایص حافظۀ بیماران پرداخته‌ایم که این روش، رویکردی غیرزیستی و نوین در درمان بیماری آلزایمر است.</p> <p style="text-align: justify;"><strong>مواد و روش‌ها:</strong> این پژوهش جزو مطالعات شبه‌تجربی از نوع طرح‌های تک‌آزمودنی و سری‌های زمانی A-B با گروه کنترل و دستۀ درون‌سری‌ها بود. ۸ بیمار مبتلا‌به آلزایمر خفیف تا متوسط، با روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شده و به دو گروه آزمایش و گواه، تقسیم شدند. مدت پژوهش ۱۴جلسه بود. برای گروه آزمایش، ۱۲ جلسۀ توان‌بخشی (هفته‌ای ۲ جلسه) به‌مدت ۴۵ دقیقه تا ۱ ساعت، اجرا شد. برای همتاسازی آزمودنی‌ها، از آزمون‌های MMSE و 15-GDS استفاده شد. برای بررسی نتایج، آزمودنی‌ها هر ۴ جلسه (در جلسات ۱، ۴، ۸ و ۱۲) توسط خرده‌مقیاس‌های حافظۀ منطقی و یادگیری تداعی‌های WMS-O ارزیابی شدند. تجزیه‌وتحلیل داده‌های پژوهش، هم در سطح بین فردی (زوج‌های همتا) و هم به‌صورت گروهی، با استفاده از تحلیل چشمی و محاسبۀ درصد بهبود و اندازۀ اثر صورت گرفت.</p> <p style="text-align: justify;"><strong>یافته‌ها:</strong> نمودارهای ترسیم‌شده و تحلیل‌های آماری نشان‌دهندۀ آن بود که آزمودنی‌های گروه آزمایش، چه درمقایسه‌ با آزمودنی همتا و چه در مقایسۀ گروهی، نسبت‌به خط پایه تغییر و بهبود چشمگیری در نمرات نشان دادند. اندازۀ اثر محاسبه‌شده برای کارکرد حافظۀ گروه آزمایش (3/11-3/17=d)، بسیار بیشتر از اندازۀ اثر گروه گواه (۰/۶۲-۰/۸۸) بود. همچنین، سطح تغییرات وضعیت حافظۀ آزمودنی‌های گروه آزمایش از خط پایه، معنادارتر از گروه گواه بود.</p> <p style="text-align: justify;"><strong>نتیجه‌گیری:</strong> می‌توان چنین گفت که ترکیب توان‌بخشی حافظه و توجه درمقایسه‌ با بهره‌گیری از توان‌بخشی با هریک به‌تنهایی، نتایج مطلوب‌تری داشته و در زمان کوتاه‌تری، موجب کاهش نقایص حافظۀ سالمندان مبتلا‌به آلزایمر شده است. بنابراین، با ترکیب توان‌بخشی این دو حوزۀ مهم شناختی، دامنۀ گسترده‌ای از مؤلفه‌های شناختی بیماران، تحت بازتوانی قرار می‌گیرد و به نتایج مطلوب‌تری می‌توان دست یافت.</p> <p style="text-align: justify;"><strong>Objectives:</strong> Alzheimer&#39;s disease is a chronic problem and most common demantic disorders in elderly. That has high cost for elders and them family. In this study, we examined the effect of memory and attention rehabilitation, a new and non-pharmacological approach to reduce memory defecits in Alzheimer&#39;s disease.</p> <p style="text-align: justify;"><strong>Methods & Materials:</strong> This study was a quasi-experimental research, in single-subject study -Time-series with control group- and based on A-B design. That was conducted in two group of control and experimental in order to evaluate effectiveness of memory and attention rehabilitation, to decrease of memory deficits in elders with Alzheimer&#39;s disease. Subject consisted of eight patients (4 controls and 4 experiments) with mild to moderate Alzheimer&#39;s disease. For experiment group, memory and attention rehabilitation were held in 45 minutes -1 hour session, twice weekly for 7 weeks. For data collection, patient evaluated by MMSE, GDS-15, WMS-O, in 1 and 14 sessions, and with Logical memory, Learning associations and Digit span subscales of WMS-O, and Coding subscale from WAIS-R in 1, 5, 8, 11 and 14 sessions. Statically analysis was done by visual inspection of graphed data, effect size and improvement percent for individuals and groups.</p> <p style="text-align: justify;"><strong>Results:</strong> The analysis of data showed that memory functions in the paired patients and groups before the intervention was similar, but after procedures experimental patients showed increasing in level of functions and show significant effect size (d= 3.17-1.22), and significant improvement percent in memory functions.</p> <p style="text-align: justify;"><strong>Conclusion:</strong> Consequently, the hypothesis of this study memory and attention rehabilitation decrease the memory function in elders with Alzheimer&rsquo;s disease, such hypothesis was confirmed.</p> بیماری آلزایمر, توان‌بخشی حافظه, توان‌بخشی توجه, سالمندان, توان‌بخشی شناختی Alzheimer’s disease, Memory rehabilitation, Attention rehabilitation, Elderly, Cognitive rehabilitation 53 62 http://salmandj.uswr.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-626-1&slc_lang=fa&sid=1 Mehdi Amini مهدی امینی mamini@uswr.ac.ir Yes Iranian Research Center on Ageing, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran. مرکز تحقیقات سالمندی ایران، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، تهران، ایران. Behrouz Dowlatshahi بهروز دولتشاهی dolatshahee@yahoo.com No University of Social Welfare and Rehabilitation دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی Asghar Dadkhah اصغر دادخواه asgaredu@gmail.com No University of Social Welfare and Rehabilitation دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی Mozhgan Lotfi مژگان لطفی lotfei2007@gmail.com No Shahid Beheshti University of Medical Sciences دانشگاه عوم پزشکی شهید بهشتی