fa بررسی کیفیت رژیم غذایی با استفاده از شاخص تغذیه سالم 2005 در سالمندان مناطق شهری استان مرکزی در سال 1389 عمومى General پژوهشي Research <p style="text-align: justify;"><strong>اهداف:</strong> جمعیت سالمندان در کشورمان به سرعت در حال افزایش است و کیفیت تغذیه به عنوان یک عامل موثر بر وضعیت سلامتی این گروه سنی کمتر مورد بررسی قرار گرفته شده است. هدف از این مطالعه ارزیابی کیفیت رژیم غذایی سالمندان 60 ساله و بالاتر ساکن مناطق شهری استان مرکزی با استفاده از شاخص تغذیه سالم 2005 و ارتباط آن با متغیرهای جمعیتی و اجتماعی‌اقتصادی بود.</p> <p style="text-align: justify;"><strong>مواد و روش‌ها:</strong> این پژوهش از نوع توصیفی است که بر روی 165 سالمند در مناطق شهری استان مرکزی انجام شده است. روش نمونه گیری به‌صورت تصادفی دو مرحله‌ای بود، برای جمع آوری اطلاعات از پرسشنامه عمومی و سه یادآمد غذایی 24 ساعته استفاده شد، سپس کیفیت رژیم غذایی افراد بر اساس شاخص تغذیه سالم 2005 که یک شاخص 100 امتیازی روا و پایا است، تعیین شد.</p> <p style="text-align: justify;"><strong>یافته‌ها:</strong> میانگین کلی شاخص تغذیه سالم 2005 برابر 54/08درصد بود. درصد افرادی که گروه‌های غذایی را در حد مطلوب مصرف کرده بودند به این شرح بود: غلات 93/3، غلات کامل صفر، میوه ها 70/9، میوه کامل 84/2، سبزیجات 47/9، سبزیجات تیره-نارنجی-حبوبات 12/7، لبنیات 37، گوشت‌ها 40، روغن‌های گیاهی 18/8، چربی‌های اشباع 40، سدیم 1/8 و کالری‌های اضافی ناشی از چربی‌های جامد و شکر 1/2 درصد. همچنین امتیاز کلی شاخص فوق با بالا رفتن سطح سواد (P<0/01)، درآمد و مدت تماشای تلویزیون (P<0/05) افزایش و با بالاتر رفتن سن (P<0/001) کاهش یافت.</p> <p style="text-align: justify;"><strong>نتیجه‌گیری:</strong> با توجه به پایین بودن کیفیت رژیم غذایی سالمندان مناطق شهری استان مرکزی، احتمالاً همه سالمندان این مناطق از بهبود رژیم غذایی خود سود خواهند برد. آنان نیاز دارند که دریافت غلات کامل، سبزیجات تیره و نارنجی و حبوبات و روغن‌های گیاهی را در الگوی غذایی خود افزایش و دریافت سدیم و به‌خصوص دریافت کالری‌های اضافی ناشی از چربی‌های جامد و شکر را کاهش دهند. همچنین برنامه‌ریزی مسئولین جهت افزایش سطح سواد، درآمد و دانش تغذیه‌ای می‌تواند در رسیدن به این اهداف موثر باشد.</p> <p style="text-align: justify;"><strong>Objectives:</strong> The present study aimed to assess elderly &ldquo;healthy eating diet&rdquo; -2005 (HED-2005) quality and its relationship to their socio-demographic variables in healthy subjects aged 60 years and over who live in the urban areas of Iran`s Markazi province.</p> <p style="text-align: justify;"><strong>Methods & Materials:</strong> This study was a descriptive-analytic survey that included 165 elderly in the urban areas of Iran`s Markazi province. Data were obtained via a general questionnaire and three 24-hours recalls.</p> <p style="text-align: justify;"><strong>Results:</strong> The mean of overall HEI-2005 was 54.08. Ninty-three point three percent (93.3%) of subjects consumed grains, 70.9% fruits, 84.2% whole fruit, 47.9% vegetables, 12.7% dark-orange vegetables and legumes, 37% dairy products, 40% meats, 18.8% oils, 40% saturated fats, 1.8% sodium and 1.2% discretionary calories (from solid fat and added sugar) in optimal levels. Besides, none of the elderly people had a sufficient intake of whole grains. The HEI-2005 total score enhanced along with the increases in education level (P<0.05), income (P<0.01) and TV watching time (P<0.05). But, age and the HEI-2005 total score had an inverse relationship (P<0.001).</p> <p style="text-align: justify;"><strong>Conclusion: </strong>Because the diet quality of elderly people in the urban areas of Iran`s Markazi province is low, they will benefit from the improvement of their diet quality. Also, they need to increase intakes of whole grains, dark-orange vegetables and legumes and plant oils, and reduce intakes of sodium and their energy levels from saturated fat and simple sugar. It should be pointed out that the government can help with the achievement of these objectives through some plans such as promoting their literacy level, income and nutritional knowledge.</p> شاخص تغذیه سالم 2005, هرم غذایی من, سالمندان Healthy Eating Index (HEI) 2005, Elderly, My pyramid 26 35 http://salmandj.uswr.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-656-3&slc_lang=fa&sid=1 Ali Aghanuri علی آقانوری No Department of Nutrition and Biochemistry, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه تغذیه و بیوشیمی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران. Mahmoud Mahmoudi محمود محمودی No Department of Epidemiology and Biostatistics, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه آمار و اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، ایران Hamideh Salehi حمیده صالحی No Department of Nutrition and Biochemistry, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه تغذیه و بیوشیمی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، ایران Kourosh Jafarian کورش جعفریان kdjafarian@tums.ac.ir Yes Department of Nutrition and Biochemistry, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. گروه تغذیه و بیوشیمی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران.