Salmand: Iranian Journal of Ageing

fa بررسی کیفیت زندگی سالمندان دیابتی شهر کرمان و عوامل مرتبط با آن در سال 1392 Quality of Life and Its Related Factors Among Elderly With Diabetes سالمند شناسی gerontology پژوهشي Research اهداف: دیابت به‌عنوان یکی از بیماری‌های مزمن سالمندان است که بر کیفیت زندگی آنها تأثیر می‌گذارد. ازآنجاکه کیفیت زندگی به‌عنوان یکی از شاخص‌ها و مؤلفه‌های مهم سلامت محسوب می‌شود، این پژوهش به بررسی کیفیت زندگی سالمندان دیابتی شهر کرمان پرداخته است. مواد و روش‌ها: پژوهش حاضر از نوع توصیفی-تحلیلی بود که در سال 1392 روی سالمندان دیابتی شهر کرمان انجام گرفت. تعداد 120 نفر از سالمندان دیابتی به روش نمونه‌گیری تصادفی چندمرحله‌ای انتخاب شدند. جمع‌آوری داده‌ها با استفاده از پرسش‌نامه دوقسمتی شامل مشخصات جمعیت‌شناختی و پرسشنامه استاندارد (SF-36) صورت گرفت و برای تجزیه و تحلیل داده‌ها نسخه 18 نرم‌افزار SPSS و آزمون‌های آماری تحلیل واریانس، تی و ضریب همبستگی به‌کار گرفته شد. یافته‌ها: نتایج حاصل از تجزیه‌و‌تحلیل داده‌ها نشان داد میانگین سنّی افراد موردمطالعه 71/5 و نمره کل کیفیت زندگی سالمندان موردمطالعه 46/48 بود. ابعاد کیفیت زندگی سالمندان  موردمطالعه نشان داد بیشترین میانگین در میان ابعاد هشت‌گانه کیفیت زندگی در بُعد سلامت جسمی مربوط به سلامت عمومی و در بُعد سلامت روانی مربوط به عملکرد اجتماعی بود. همچنین نمره کل بُعد جسمی 44/89، نمره کل بُعد روانی 48/07 و بیشترین میانگین در ابعاد سلامت جسمی مربوط به سلامت عمومی (47/87) و در ابعاد سلامت روانی مربوط به عملکرد اجتماعی (49/78) بود. همچنین نتایج حاصل از آزمون تی و تحلیل واریانس یک‌طرفه حاکی از آن بود که بین جنسیت، تحصیلات، عوارض بیماری دیابت، درآمد، سن بیماران دیابتی، مدت ابتلا به دیابت و شاخص توده بدنی با کیفیت زندگی سالمندان دیابتی رابطه معنی‌دار آماری وجود داشت (0/05>P). نتیجه‌گیری: در جامعه ما، معیار هنجاری برای کیفیت زندگی افراد تعیین نشده است؛ بنابراین، می‌توان میانگین 50 با انحراف معیار 10 را به‌عنوان شاخص هنجار و قابل‌قبول برای وضعیت کیفیت زندگی سالمندان درنظرگرفت. میانگین امتیاز کلی در سالمندان دیابتی موردبررسی (46/48) پایین‌تر از شاخص موردنظر و در بررسی ابعاد هشت‌گانه کیفیت زندگی نیز در همه ابعاد، میانگین نمرات کمتر از 50 است. شیوع بیماری‌های مزمن نظیر دیابت در سنین سالمندی، می‌تواند به پایین‌تربودن میانگین ابعاد جسمی نسبت به ابعاد روانی کیفیت زندگی منجر شود که در این مطالعه به آن اشاره شد. این موضوع که زنان از کیفیت زندگی پایین‌تری برخوردار بوده‌اند، می‌تواند ناشی از نابراری جنسیتی در برخورداری از نظام سلامت باشد و اینکه زنان در مقابل مشکلات و بیماری‌های روحی و جسمی آسیب‌پذیری بیشتری دارند که خود موجب کاهش کیفیت زندگی آنان می‌شود. بین تحصیلات سالمندان دیابتی و کیفیت زندگی آنها نیز تفاوت معنی‌دار آماری وجود داشت، به‌گونه‌ای‌که هرچه سظح تحصیلات افراد بالاتر بود از کیفیت زندگی بالاتری برخوردار بودند. تأثیر تحصیلات بر کیفیت زندگی می‌تواند ناشی از افزایش سطح آگاهی افراد در زمینه اهمیت رژیم غذایی، ورزش، مصرف صحیح داروها و کنترل عوامل خطر بیماری‌های مزمن مانند دیابت باشد. همچنین تحصیلات بالاتر ممکن است از طریق ارتقای طبقه اجتماعی و بالابردن توانایی اقتصادی و خودباوری، کیفیت زندگی را افزایش دهد. افراد با تحصیلات بالاتر می‌توانند با تکیه بر دانسته‌های سلامتی خود و به‌کارگیری روش‌های خودمراقبتی، موجبات افزایش کیفیت زندگی خود را فراهم آورند. با توجه روند روبه‌رشد جمعیت سالمندان و افزایش بروز دیابت در این افراد و در راستای بهبود کیفیت زندگی این افراد، پیشنهاد می‌شود برنامه‌ریزان و مدیران به امر حمایت جسمی، روانی و اجتماعی از آنها توجه کافی نمایند. Objectives: Diabetes is a common chronic disease in the elderly that affects their quality of lives. As “quality of life” is one of the most important factors and indicators of health, this study examined the “quality of life” in the diabetic elderly people. Methods & Materials: This descriptive-analytic study was conducted on diabetic elderly people living in Kerman, Iran, in 2013. A total of 120 patients were randomly selected with multistage sampling method. For data collection, the demographic and SF-36 questionnaires were used. Then, the obtained data were analyzed by SPSS version 18 by conducting t-test, correlation coefficient, and analysis of variance (ANOVA). Results: The results showed that the mean age of the subjects was 71.5 years. The total “quality of life” score of diabetic patients was 46.48. The elderly showed that the highest mean among the 8 dimensions of “quality of life” in physical health dimension belonged to general health (47.87), and with regard to mental health dimension, the highest score was in social function (49.78). The total score of physical dimension was 44.89, and the total score of mental dimension was 48.07. Furthermore, the results of t-test and 1-way ANOVA indicated that there were significant correlations between “quality of life” and variables of sex, educational level, complications of diabetes, income, age, duration of diabetes, and body mass index (P≤0.05). Conclusion: In our society, no normative standard has been set for the “quality of life.” However, the mean value of 50 with standard deviation of 10 can be an acceptable and standard score for the “quality of life” among the elderly. The mean score of “quality of life” among diabetic elderly people in this study was 46.48 which was lower than our standard. Also, in studying the 8 dimensions of “quality of life,” the mean score of all dimensions was lower than 50. Prevalence of chronic diseases like diabetes among the older people could end in lowering the mean score of physical dimensions as compared to mental dimensions of “quality of life.” Something that was mentioned in the present study, too.The lower quality of life among women could be due to gender inequality in using health system. As a result, the women are more vulnerable to problems as well as mental and physical diseases which decreases their quality of lives. There was a significant relationship between the educational level of diabetic older people and their quality of lives. Those with higher educational level enjoyed a better quality of life. The effect of higher education on the “quality of life” could be due to the people’sawareness of the importance of diet, exercise, proper medication, and control of risk factors of chronic diseases like diabetes. Furthermore,he higher education could increase quality of life through promotion of social class, increasing income, and self-esteem. Also, the people with higher education, armed with their health knowledge and using self-care methods provide the grounds for increasing their quality of lives.As regards the increasing rate of diabetic patients in ageing population and considering that chronic diseases affect and lower physical and mental aspects of “quality of life” in older people, and in line with improving the “quality of life” in these people, we suggest that policymakers and authorities pay proper attention to physical, mental, and social support of this group. کیفیت زندگی, سالمندان, دیابت Quality of life, Elderly, Diabetes 162 173 http://salmandj.uswr.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1120-1&slc_lang=fa&sid=1 Vahidreza Borhaninejad وحید رضا برهانی نژاد borhani777@yahoo.com No Research Center for Infectious and Tropical Disease, Kerman University of Medical Sciences, Kerman, Iran. مرکز تحقیقات بیماری‌های عفونی و گرمسیری، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران. Leila Kazazi لیلا کزازی leila.kazazi@yahoo.com No Iranian Research Center on Ageing, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran. مرکز تحقیقات سالمندی ایران، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، تهران، ایران. Marjan Haghi مرجان حقی marjanhaghi@yahoo.com No Iranian Research Center on Ageing, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran. مرکز تحقیقات سالمندی ایران، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، تهران، ایران. Negin Chehrehnegar نگین چهره نگار negin.chehrenegar@gmail.com Yes Iranian Research Centre on Ageing, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran. مرکز تحقیقات سالمندی ایران، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، تهران، ایران.