fa آیا افراد کهنسال از گذر زمان ادراک متفاوتی دارند؟: یک مطالعه مقایسه‌ای ازنظر سن و جنس روانشناسی Psychology پژوهشي Research <p style="text-align: justify;"><strong>اهداف:</strong> ادراک زمان، مهارت شناختی بنیادی و پیچیده‌ای است که امکان ادراک زنجیره‌ای از رویدادها و فعالیت‌ها و پیش‌بینی وقوع حوادث در آینده را را فراهم می‌آورد. سرعت گذر زمان تحت‌تأثیر نحوه عملکرد مناطق مختلف مغز و فرایندهای شناختی پایه ازجمله توجه و حافظه قرار دارد. با توجه به تغییر کارکردهای مذکور در سنین مختلف هدف اصلی این پژوهش، تعیین تفاوت ادراک زمان در زنان و مردان جوان و کهنسال بود.<br> <strong>مواد و روش‌ها:&nbsp;</strong>طرح پژوهش حاضر از نوع علّی-مقایسه‌ای بود و جامعه موردمطالعه را تمام زنان و مردان جوان (30-20 ساله) و کهنسال (70-60 ساله) ساکن شهرهای تبریز و مرند تشکیل می‌دادند. تعداد نمونه اولیه را 64 نفر دربرمی‌گرفت که در دو گروه 32 نفری (نصف زن و نصف مرد) قرار گرفتند. نمونه‌گیری این پژوهش به‌صورت نمونه‌گیری دردسترس صورت گرفت و در انجام پژوهش از ابزارهای اندازه‌گیری مانند معاینه مختصر وضعیت روانی، آزمون افسردگی بک و تکلیف بازتولید زمان استفاده شد. ابتدا تکلیف بازتولید زمان برای هریک از آزمودنی‌ها به‌صورت انفرادی به اجرا درآمد. اجرای آزمون افسردگی بک و آزمون معاینه مختصر وضعیت روانی به‌دلیل جلوگیری از ایجاد خستگی و تأثیر آن در درک زمان، بعد از اجرای تکلیف رایانه‌ای ادراک زمان صورت گرفت. در تکلیف بازتولید زمانی، تصویر دایره در صفحه‌نمایش رایانه در مدت زمان‌های 400، 500 و 600 میلی‌ثانیه به‌عنوان زمان کوتاه و 1800، 2000 و 2200 میلی‌ثانیه به‌عنوان زمان طولانی ارائه شد. درمجموع، تعداد 80 کوشش (40 کوشش برای بازه زمانی کوتاه و 40 کوشش برای بازه زمانی طولانی) به‌طورمتوالی و تصادفی ارائه شد. پس از ارائه هر محرک، آزمودنی با فشاردادن کلید فاصله صفحه‌کلید رایانه، مدت زمان حضور محرک را بازتولید می‌کرد. داده‌های 30 جوان (15 مرد و 15 زن) و 27 کهنسال (12 مرد و 15 زن) با استفاده از آزمون تحلیل واریانس چندمتغیری (مانوا) مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت.<br> <strong>یافته‌ها:</strong> نتایج نشان داد که بین دو گروه سنی (جوان و سالمند) در متغیر ادراک زمان تفاوت معناداری وجود داشت (0/007>P)، به‌طوری‌که سالمندان در هردو بازه زمانی کوتاه و طولانی بازتولید کوتاه‌تری دارند، اما جوانان بازۀ زمانی کوتاه را طولانی‌تر و بازۀ زمانی طولانی را کوتاه‌تر از مدت زمان حضور محرک بازتولید کردند. این در حالی است که در متغیر جنسیت بین دو گروه (زن و مرد) تفاوت معناداری وجود نداشت (0/244>P).<br> <strong>نتیجه‌گیری:</strong> یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که سن بر ادراک زمان تأثیر می‌گذارد، به‌نحوی‌که زمان ادراک‌شده در نزد افراد کهنسال کوتاه‌تر از زمان فیزیکی است. بر مبنای الگوی دروازه توجه در تبیین ادراک زمان، چنانچه منابع توجه کمتری به گذر زمان اختصاص یا ظرفیت حافظه کاهش یابد، برآورد زمان کوتاه‌تر خواهد بود. براساس تغییرات شناختی مربوط به کهنسالی، با افزایش سن توانایی‌های شناختی افراد کهنسال تقلیل می‌یابد. ازآنجاکه شواهد نشان‌دهنده آن است که پردازش دقیق فواصل زمانی به ظرفیت حافظه و توجه بستگی دارد؛ بنابراین، تغییرات در هریک از فرایندهای شناختی مذکور می‌تواند در تفاوت‌های مربوط به سن در ادراک زمان تأثیرگذار باشد و احتمالاً به‌دلیل همین عوامل، بازتولید زمان در افراد مسن کوتاه‌تر می‌شود.</p> <p style="text-align: justify;"><strong>Objectives:</strong> The perception of time is a fundamental and complicated cognitive skill, which allows us to&nbsp;perceive a series of events and activities and anticipate some events in the future. The passage of time&nbsp;is influenced by different contributions of the brain regions and basic cognitive processes, especially attention&nbsp;and memory. With regard to changes in the mentioned functions in different ages, this research&nbsp;aimed to determine the differences in time perception between young and older people.<br> <strong>Methods & Materials:</strong> This causal-comparative study included young (20-30 years) and elderly (60-70&nbsp;years) women and men living in Tabriz and Marand cities, Iran. The study samples were recruited via convenient&nbsp;sampling method and comprised 64 individuals who were assigned to 2 groups: young (n=30; 15&nbsp;males and 15 females) and elderly subjects (n=27; 12 males and 15 females). The measurements included&nbsp;mini-mental state examination test, Beck depression inventory, and time reproduction task. At first, the&nbsp;time reproduction task was individually performed for each subject. To prevent fatigue and its impact&nbsp;on time perception, Beck depression inventory and mini-mental state examination test were performed&nbsp;after the time reproduction task. In time reproductiontask, a circle was randomly presented in standard&nbsp;durations of 400, 500, and 600 ms, as short time, andstandard durations of 1800, 2000, and 2200 ms, as&nbsp;long time, successively. In total, 80 trials (40 trials for short times and 40 attempts for long times) were&nbsp;randomly and successively presented. Subjects should hold downthe space key to reproduce similar duration&nbsp;to the stimulus that had been previously presented. The data of all the subjects were analyzed by&nbsp;multivariate analyses test.<br> <strong>Results:</strong> Our findings showed significant differences between 2 age groups (young and old) with regard to&nbsp;perception variable (P<0.007) in such a way that the older people had shorter reproduction in both short&nbsp;and long time intervals. However, the young people had longer reproduction in short time intervals and&nbsp;shorter reproduction (the time interval of motive existence) in long time intervals. With regard to gender,&nbsp;no significant difference was found between the women and men (P<0.244).<br> <strong>Conclusion:</strong> Research findings indicate that age affects time perception so that perceived time in the elderly&nbsp;people is shorter than the real physical time. Our findings also showed that if sources pay less attention&nbsp;to the passage of time or the memory capacity declines, the time estimation will be less. Based&nbsp;on cognitive changes in old age, the cognitive abilities of older people were found to decrease with&nbsp;increasing age. As the accurate processing of time intervals relates to memory capacity and attention,&nbsp;the changes in any cognitive process could affect the differences in the perception of time. Probably due&nbsp;to these factors, the reproduction of time in the older people shortens.</p> جنس, سن, ادراک زمان, کهنسال Gender, Age, Time perception, Elderly 80 89 http://salmandj.uswr.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1142-1&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Ali Nazari محمدعلی نظری nazaripsycho@yahoo.com No Department of Psychology, Faculty of Psychology & Educational Sciences, University of Tabriz, Tabriz, Iran. گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران. Sedigheh Forghani Bonab صدیقه فرقانی بناب sedighehforghani@yahoo.com Yes Department of Psychology, Faculty of Psychology & Educational Sciences, University of Tabriz, Tabriz, Iran. گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران. Jalil Babapour Kheireddin جلیل باباپورخیرالدین babapourj@yahoo.com No Department of Psychology, Faculty of Psychology & Educational Sciences, University of Tabriz, Tabriz, Iran. گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.