fa رابطه کیفیت خواب با افسردگی در افراد سالمند در سه ناحیه شهر تهران روانشناسی Psychology پژوهشي Research <p style="text-align: justify;"><strong>اهداف:</strong> در دهه‌های اخیر به‌دلیل کاهش زادوولد، ارتقای بهداشت و اجرای برنامه‌های پیشگیرانه و افزایش امید به زندگی، جمعیت افراد سالمند در کشورهای گوناگون افزایش یافته است به‌گونه‌ای‌که از این پدیده، به‌عنوان خاکستری‌شدن جمعیت یا سالمندی اجباری یاد می‌شود. بررسی پیشینه موجود نشان می‌دهد بیشتر اوقات افراد سالمند با بیماری‌های جسمانی و مشکلات روانی گوناگونی مانند: مشکلات حرکتی، دردهای مزمن، اختلال در خواب، گوشه‌گیری و افسردگی روبه‌رو می‌شوند. ازاین‌رو، ضرورت دارد بخش عمده‌ای از منابع و خدمات بهداشتی و درمانی هر جامعه‌ای به افراد سالمند اختصاص یابد و به نیازها و مشکلات آنان بیشتر توجه ‌شود. ازاین‌رو، هدف از انجام پژوهش حاضر بررسی رابطه کیفیت خواب با میزان افسردگی در افراد مقیم‌ در خانه‌های سالمندان سه ناحیه شهر تهران در سال 1392 بود.<br> <strong>مواد و روش‌ها:</strong> مطالعه حاضر از نوع طرح‌های توصیفی-تحلیلی بود که جامعه آماری آن را تمامی افراد مقیم خانه‌های سالمندان زیرپوشش سازمان بهزیستی استان تهران تشکیل می‌دادند. نمونه‌های موردمطالعه 90 نفر سالمند بودند که به روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای با رعایت نسبت از سه ناحیه شمال، مرکز و جنوب‌ شهر تهران و با درنظرگرفتن میزان هوشیاری، توانایی پاسخ‌گویی و تمایل به شرکت در مطالعه انتخاب شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها، از دو پرسش‌نامه‌ مقیاس کیفیت خواب پیتزبرگ و مقیاس افسردگی سالمندان استفاده شد و سپس داده‌های به‌دست‌آمده با روش آماری آزمون رگرسیون چندمتغیره مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت.<br> <strong>یافته‌ها:</strong> 60درصد آزمودنی‌های این پژوهش را زنان سالمند تشکیل می‌داد. نتایج به‌دست‌آمده در خانه‌های سالمندان سه ناحیۀ شهر تهران به‌طوریکسان نشان داد که رابطه معناداری بین کیفیت خواب افراد سالمند با میزان افسردگی آنان وجود دارد. این رابطه در مورد کیفیت خواب به‌صورت معکوس (0/001>P) معنادار بود و با ابعاد اختلال‌های خواب، مصرف داروهای خواب‌آور و اختلال در عملکرد روزانه با افسردگی به‌طورمستقیم (0/001>P) رابطه معناداری را نشان داد.<br> <strong>نتیجه‌گیری:</strong> یک ارتباط علّی دوطرفه بین افسردگی و اختلال در ‌خواب وجود دارد، به‌طوری‌که بی‌خوابی می‌تواند به افسردگی منجر شود و بالعکس. اگر نشانه‌های افسردگی درمان نشود، به‌مرور بر کیفیت خواب تأثیر منفی می‌گذارد و به‌طورکلی اختلال در ‌خواب با خلق افسرده و کیفیت زندگی پایین ارتباط متقابل دارد. ازاین‌رو، به‌منظور بالابردن کیفیت خواب و کاهش میزان افسردگی افراد مقیم خانه‌های سالمندان، لزوم برگزاری برنامه‌های مراقبت‌ ویژه در دوران سالمندی تأکید می‌شود. همچنین پیشنهاد می‌شود در پژوهش‌های آینده، ارتباط بین خواب، سبک زندگی و رفتار روزانه در افراد سالمند مورد بررسی قرار گیرد. از محدودیت‌های تحقیق حاضر می‌توان به عدم‌تعمیم نتایج به تمام جامعه سالمندان به‌دلیل محدودبودن مطالعه در سه ناحیه شهر تهران، اشاره کرد. همچنین به‌دلیل کنترل‌نکردن متغیرهایی مانند: تحصیلات و شرایط اقتصادی افراد سالمند، ممکن است تعمیم‌پذیری یافته‌ها محدود شود. درپایان، پیشنهاد می‌شود در پژوهش‌های آینده ارتباط بین کیفیت خواب، سبک زندگی و برنامه روزانه در خانه‌های افراد سالمند موردبررسی قرار گیرد.</p> <p style="text-align: justify;"><strong>Objectives:</strong> Most old age people are facing physical and mental problems such as movement problems,&nbsp;chronic pain, sleeping problems, seclusion, and depression. Thus, it is necessary to allocate a good share&nbsp;of health and treatment resources in any society to old age people and attend their problems. This study&nbsp;aimed to examine the relationship between sleep quality and the level of depression in people residing&nbsp;in nursing homes of 3 districts of Tehran City, Iran, in 2013.<br> <strong>Methods & Materials:</strong> This descriptive-analytical study included people living in nursing homes of Tehran&nbsp;Welfare Organization. The study sample consisted of 90 older people who were selected through cluster&nbsp;random sampling considering the proportion of the northern, central, and southern regions of Tehran and&nbsp;observing their level of consciousness, ability to respond, and willingness to participate in the study. To&nbsp;obtain the data, we used 2 questionnaires of Pittsburgh sleep quality index and geriatric depression scale.&nbsp;Then, the obtained data were analyzed through multivariate regression.<br> <strong>Results:</strong> Older women constituted 60% of the participants. The findings revealed that there was a negative&nbsp;and significant relationship (P<0.001) between sleep quality of the elderly people and their depression&nbsp;level. However, there was a positive and significant relationship (P<0.001) between the level of&nbsp;depression and variables of sleep disorders, using sleep aids, and disorders in daily activities.<br> <strong>Conclusion:</strong> There is a causal and mutual relationship between sleep disturbances and depression, in such&nbsp;a way that sleeplessness could end in depression, and if the depression signs are ignored, it will gradually&nbsp;affect sleep quality. Generally, sleep disturbances are mutually associated with depressive mood and low&nbsp;quality of life. Therefore, to enhance sleep quality and decrease the level of depression in people residing&nbsp;in nursing homes, the necessity of special care programs in the old age should be emphasized. With&nbsp;regard to limitations of this study, we cannot generalize our results to all old population as our study was&nbsp;confined to only 3 districts of Tehran. In addition, since some variables like education and economic status&nbsp;of old age people were not considered in this study, there is a need to generalize the findings. Finally,&nbsp;it is recommended that future studies should investigate the relationship between sleep quality, lifestyle,&nbsp;and daily activities in the nursing homes.</p> کیفیت خواب, افسردگی, افراد مقیم در خانه‌های سالمندان Sleep quality, Depression, People residing in nursery homes 72 79 http://salmandj.uswr.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1190-1&slc_lang=fa&sid=1 Ahmad BehPajooh احمد به‌پژوه behpajooh@ut.ac.ir Yes Department of Psychology of Exceptional Children Education, Faculty of Psychology & Education Sciences, University of Tehran, Tehran, Iran. گروه روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. Simin Soleymani سیمین سلیمانی siminsoly@yahoo.com No Department of Clinical Psychology, Faculty of Psychology & Education Sciences, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Zanjan, Iran. گروه روا‌نشناسی بالینی، واحد علوم و تحقیقات، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران.