1- گروه آموزش بهداشت وارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی قم، قم، ایران
2- گروه سالمند شناسی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی قم، قم، ایران
3- گروه اپیدمیولوژی و آمار زیستی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی قم، قم، ایران
4- گروه آموزش بهداشت وارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی قم، قم، ایران ، sharifirad@hlth.mui.ac.ir
چکیده: (25 مشاهده)
اهداف: با توجه به روند رو به رشد سالمندی و شیوع دیابت، توجه به خودمراقبتی در سالمندان بر اساس نظریه رفتار برنامهریزی شده (TPB) که چارچوبی مؤثر برای طراحی مداخلات آموزشی فراهم میآورد، ضروریست. مطالعه حاضر با هدف تعیین تأثیر مداخله آموزشی مبتنی بر TPB بر رفتار خودمراقبتی سالمندان دیابتی نوع دو تحت پوشش کانون بازنشستگان دانشگاه علوم پزشکی قم در سال ۱۴۰۴ انجام شد.
روش کار: این مطالعه یک مداخله آموزشی تصادفیشده با گروه کنترل بود. ۸۰ سالمند دیابتی (۴۰ نفر در گروه مداخله و ۴۰ نفر در گروه کنترل) وارد مطالعه شدند. ابزار گردآوری دادهها شامل پرسشنامههای جمعیتشناختی، خودمراقبتی و سازههای TPB بود که پایایی آنها تأیید گردید. مداخله آموزشی در ۴ جلسه ۶۰ دقیقهای بر اساس سازههای TPB برای گروه مداخله اجرا شد. دادهها قبل و سه ماه پس از مداخله جمعآوری و با استفاده از نرم افزار آماری spss نسخه 27 و از طریق آزمونهای تی مستقل، تی زوجی و آنالیز کوواریانس (ANCOVA) جهت کنترل اثر پیشآزمون تجزیه و تحلیل شدند.
یافتهها: قبل از مداخله، دو گروه از نظر میانگین نمرات خودمراقبتی و سازههای TPB تفاوت معناداری نداشتند. (0/286P-value=).پس از مداخله، میانگین نمرات خودمراقبتی و تمام سازههای TPB (نگرش، هنجار انتزاعی، کنترل رفتاری درک شده و قصد رفتاری) در گروه مداخله به طور معناداری بیشتر از گروه کنترل بود (0/001P-value<) .همچنین در گروه مداخله افزایش معناداری در این نمرات پس از آموزش مشاهده شد (0/001P-value<). با این حال، کاهش میانگین قند خون ناشتا (FBS) در گروه مداخله معنادار نبود(0/573P-value=).
نتیجهگیری: مداخله آموزشی مبتنی بر نظریه رفتار برنامهریزی شده به طور مؤثری سازههای TPB و رفتار خودمراقبتی را در سالمندان دیابتی نوع دو بهبود بخشید. اگرچه این تغییرات در بازه سه ماهه به کاهش معنادار قند خون ناشتا منجر نشد، این نظریه به عنوان چارچوبی کارآمد برای طراحی برنامههای ارتقای خودمراقبتی در سالمندان توصیه میشود.
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
سالمند شناسی دریافت: 1405/3/18 | پذیرش: 1405/6/15