دوره 21، شماره 2 - ( تابستان 1405 )
جلد 21 شماره 2 صفحات 239-218 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Ramezani R, khalili H, Tabarraei Y, Dastjerdi M, Dastjerdi A. Association of Overt and Covert Polypharmacy With Functional Independence and Quality of Life in Older Adults. Salmand: Iranian Journal of Ageing 2026; 21 (2) :218-239
URL: http://salmandj.uswr.ac.ir/article-1-3023-fa.html
URL: http://salmandj.uswr.ac.ir/article-1-3023-fa.html
رمضانی ریحانه، خلیلی حسن، تبرائی یاسر، دستجردی محمد، دستجردی علی. نقش پیشبینیکننده چنددارویی آشکار و پنهان بر وضعیت عملکردی و کیفیت زندگی سالمندان. سالمند: مجله سالمندی ایران. 1405; 21 (2) :218-239
ریحانه رمضانی1 
، حسن خلیلی*2 ، یاسر تبرائی3 ، محمد دستجردی4 ، علی دستجردی1
، حسن خلیلی*2 ، یاسر تبرائی3 ، محمد دستجردی4 ، علی دستجردی1
1- کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی سبزوار، سبزوار، ایران.
2- مرکز تحقیقات بیماریهای غیرواگیر، دانشگاه علوم پزشکی سبزوار، سبزوار، ایران. ،khalili894@gmail.com
3- گروه اپیدمیولوژی و آمار زیستی، دانشکده بهداشت عمومی، دانشگاه علوم پزشکی سبزوار، سبزوار، ایران.
4- مرکز تحقیقات سمشناسی پزشکی و سوء مصرف مواد، دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، بیرجند، ایران.
2- مرکز تحقیقات بیماریهای غیرواگیر، دانشگاه علوم پزشکی سبزوار، سبزوار، ایران. ،
3- گروه اپیدمیولوژی و آمار زیستی، دانشکده بهداشت عمومی، دانشگاه علوم پزشکی سبزوار، سبزوار، ایران.
4- مرکز تحقیقات سمشناسی پزشکی و سوء مصرف مواد، دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، بیرجند، ایران.
چکیده: (1899 مشاهده)
اهداف افزایش مصرف داروهای شیمیایی و گیاهی در سالمندان، نگرانیهای زیادی را درمورد پیامدهای بالقوه آن بر سلامتی ایجاد کرده است. مطالعه حاضر با هدف تعیین شیوع مصرف چنددارویی آشکار (استفاده از ۵ داروی تجویزشده یا بیشتر توسط پزشک) و چنددارویی پنهان (مصرف ترکیبات گیاهی بهصورت خودسرانه) و ارتباط آن با وضعیت عملکردی و کیفیت زندگی سالمندان طراحی شد.
مواد و روش ها این مطالعه توصیفیتحلیلی با مشارکت سالمندان مراجعهکننده به مراکز بهداشتی شهر سبزوار در سال 1402 انجام شد. 384 نفر به روش نمونهگیری تصادفی سیستماتیک انتخاب شدند. دادهها ازطریق چکلیست جمعیتشناختی، پرسشنامه وضعیت عملکردی بارتل و کیفیت زندگی سالمندان جمعآوری شد. دادهها با استفاده از نرمافزار SPSS نسخه 26 و با استفاده از رگرسیون خطی، چندمتغیره و لجستیک تجزیهوتحلیل شدند و سطح معناداری p≤0/05 در نظر گرفته شد.
یافته ها میانگین سنی شرکتکنندگان 7/27±68/24 سال بود (دامنه: 60 تا 92 سال). شرکتکنندگان در این مطالعه 55/7 درصد (214 نفر) زن و بقیه مرد بودند. شیوع چنددارویی آشکار ۲۲/۹ درصد (۸۸ نفر) و چنددارویی پنهان ۳۲ درصد (۱۲۳ نفر) گزارش شد. میانگین نمره کل کیفیت زندگی 48/41 و وضعیت عملکردی 91/21 گزارش شد. نتایج مطالعه نشان داد مصرف داروهای آشکار و پنهان بهطور معناداری بر وضعیت عملکردی و کیفیت زندگی سالمندان اثر منفی داشت (چنددارویی آشکار: β=-0/109، P=0/041؛ چنددارویی پنهان: β=-0/096، P=0/045). همچنین مصرف داروهای آشکار و پنهان تأثیر منفی و معناداری بر ابعاد سلامت جسمی، عاطفی و اجتماعی داشت. در رگرسیون لجستیک، تعداد بیماریهای زمینهای (OR=5/86؛ 95% 3/79–9/06 CI:؛ 0/001>P)، وابستگی مالی کامل (OR=2/74؛ 95% 1/07–7/02 CI:؛ 036/0=P)، سابقه بستری (OR=2/97؛ 95% 1/42–6/17 CI:؛ 0/004=P) و بیمه درمانی (OR=2/72؛ 95% 1/04–7/09 CI:؛ 0/041=P) با چنددارویی آشکار ارتباط معناداری داشتند. همچنین سن (OR=1/05؛ 95% 1/00–1/10 CI:؛ 0/043=P)، تعداد بیماریهای زمینهای (OR=4/70؛ 95% 3/24–6/82 CI:؛ 0/001>P)، جنسیت زن (OR=3/84؛ 95% 1/65–7/20 CI:؛ 0/001=P) و سابقه بستری (OR=2/95؛ 95% 1/55–5/62 CI:؛ 0/001=P)بهعنوان پیشبینیکننده چنددارویی پنهان شناخته شدند.
نتیجه گیری نتایج مطالعه حاضر نشان داد چنددارویی آشکار و پنهان میتوانند بر وضعیت عملکردی و کیفیت زندگی سالمندان تأثیر منفی بگذارند. یافتهها بر ضرورت مدیریت مصرف دارو در سالمندان، بهویژه چنددارویی پنهان، تأکید دارند و میتوانند در تدوین برنامههای بهداشتی و آموزشی برای این گروه جمعیتی مورد استفاده قرار گیرند.
مواد و روش ها این مطالعه توصیفیتحلیلی با مشارکت سالمندان مراجعهکننده به مراکز بهداشتی شهر سبزوار در سال 1402 انجام شد. 384 نفر به روش نمونهگیری تصادفی سیستماتیک انتخاب شدند. دادهها ازطریق چکلیست جمعیتشناختی، پرسشنامه وضعیت عملکردی بارتل و کیفیت زندگی سالمندان جمعآوری شد. دادهها با استفاده از نرمافزار SPSS نسخه 26 و با استفاده از رگرسیون خطی، چندمتغیره و لجستیک تجزیهوتحلیل شدند و سطح معناداری p≤0/05 در نظر گرفته شد.
یافته ها میانگین سنی شرکتکنندگان 7/27±68/24 سال بود (دامنه: 60 تا 92 سال). شرکتکنندگان در این مطالعه 55/7 درصد (214 نفر) زن و بقیه مرد بودند. شیوع چنددارویی آشکار ۲۲/۹ درصد (۸۸ نفر) و چنددارویی پنهان ۳۲ درصد (۱۲۳ نفر) گزارش شد. میانگین نمره کل کیفیت زندگی 48/41 و وضعیت عملکردی 91/21 گزارش شد. نتایج مطالعه نشان داد مصرف داروهای آشکار و پنهان بهطور معناداری بر وضعیت عملکردی و کیفیت زندگی سالمندان اثر منفی داشت (چنددارویی آشکار: β=-0/109، P=0/041؛ چنددارویی پنهان: β=-0/096، P=0/045). همچنین مصرف داروهای آشکار و پنهان تأثیر منفی و معناداری بر ابعاد سلامت جسمی، عاطفی و اجتماعی داشت. در رگرسیون لجستیک، تعداد بیماریهای زمینهای (OR=5/86؛ 95% 3/79–9/06 CI:؛ 0/001>P)، وابستگی مالی کامل (OR=2/74؛ 95% 1/07–7/02 CI:؛ 036/0=P)، سابقه بستری (OR=2/97؛ 95% 1/42–6/17 CI:؛ 0/004=P) و بیمه درمانی (OR=2/72؛ 95% 1/04–7/09 CI:؛ 0/041=P) با چنددارویی آشکار ارتباط معناداری داشتند. همچنین سن (OR=1/05؛ 95% 1/00–1/10 CI:؛ 0/043=P)، تعداد بیماریهای زمینهای (OR=4/70؛ 95% 3/24–6/82 CI:؛ 0/001>P)، جنسیت زن (OR=3/84؛ 95% 1/65–7/20 CI:؛ 0/001=P) و سابقه بستری (OR=2/95؛ 95% 1/55–5/62 CI:؛ 0/001=P)بهعنوان پیشبینیکننده چنددارویی پنهان شناخته شدند.
نتیجه گیری نتایج مطالعه حاضر نشان داد چنددارویی آشکار و پنهان میتوانند بر وضعیت عملکردی و کیفیت زندگی سالمندان تأثیر منفی بگذارند. یافتهها بر ضرورت مدیریت مصرف دارو در سالمندان، بهویژه چنددارویی پنهان، تأکید دارند و میتوانند در تدوین برنامههای بهداشتی و آموزشی برای این گروه جمعیتی مورد استفاده قرار گیرند.
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
طب سالمندی
دریافت: 1403/11/27 | پذیرش: 1404/7/2 | انتشار: 1405/4/10
دریافت: 1403/11/27 | پذیرش: 1404/7/2 | انتشار: 1405/4/10
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
تمامی آثار نشریه سالمند: مجله سالمندی ایران تحت مجوز Creative Commons
Attribution-NonCommercial 4.0 هستند.
تماس با ما
تلفن دفتر نشریه:
تلفن مستقیم:02171732827(تماس فقط روزهای شنبه، یکشنبه و سه شنبه ساعت 10 الی 12) 021221800- داخلی 2827
ایمیل: salmand2010@gmail.com
تلفن ناشر : 02145355000 - 02145355555
