مقالات پذیرفته شده در نوبت انتشار
برگشت به فهرست مقالات |
برگشت به فهرست نسخه ها
پریسا جانجانی1 
، خدامراد مومنی2 ، امیر شیانی3 ، سریرا دانیالی1 ، محمدرضا مجذوبی4 ، پریسا نصرتی*5
، خدامراد مومنی2 ، امیر شیانی3 ، سریرا دانیالی1 ، محمدرضا مجذوبی4 ، پریسا نصرتی*5
1- مرکز تحقیقات قلب و عروق، پژوهشکده سیاستگذاری و ارتقاء سلامت، بیمارستان امام علی (ع)، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران
2- گروه روانشناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
3- گروه گفتاردرمانی، دانشکده علوم توانبخشی، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران.
4- پژوهشکده روانشناسی، دانشگاه زیگن، وستفالن، آلمان
5- مرکز تحقیقات قلب و عروق، پژوهشکده سیاستگذاری و ارتقاء سلامت، بیمارستان امام علی (ع)، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران ،parisanosrati77@yahoo.com
2- گروه روانشناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
3- گروه گفتاردرمانی، دانشکده علوم توانبخشی، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران.
4- پژوهشکده روانشناسی، دانشگاه زیگن، وستفالن، آلمان
5- مرکز تحقیقات قلب و عروق، پژوهشکده سیاستگذاری و ارتقاء سلامت، بیمارستان امام علی (ع)، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران ،
چکیده: (30 مشاهده)
اهداف: بیماریهای قلبیعروقی یکی از شایعترین علل مرگومیر در سالمندان محسوب میشوند و تبعیت از درمان نقش حیاتی در کنترل و بهبود این بیماریها دارد. در این میان، عوامل روانشناختی مانند حمایت اجتماعی ادراکشده و خودشفقتورزی میتوانند بر میزان پایبندی به درمان تأثیرگذار باشند. راهبردهای مقابلهای نیز به عنوان سازوکارهای روانی، ممکن است نقش میانجی در این رابطه ایفا کنند؛ بنابراین این پژوهش با هدف بررسی ارتباط حمایت اجتماعی ادراک شده و خود شفقتورزی با تبعیت از درمان با میانجیگری راهبردهای مقابلهای در سالمندان مبتلا به بیماری قلبی_عروقی انجام شد.
مواد و روشها: این مطالعه از نوع توصیفی با روش همبستگی مبتنی بر تحلیل معادلات ساختاری بود. جامعه پژوهش شامل بیماران مبتلا به بیماری عروق کرونر با وضعیت پایدار مراجعهکننده به بیمارستان امام علی (ع) شهر کرمانشاه در سال ۱۴۰۳ بود که از میان آنها 242 نفر به عنوان نمونه به صورت در دسترس انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه حمایت اجتماعی ادراکشده زیمت و همکاران (۱۹۸۸)، پرسشنامه خودشفقتورزی فرم کوتاه ریس و همکاران (۲۰۱۱)، پرسشنامه سبکهای مقابلهای فرم کوتاه اندلر و پارکر (۱۹۹۰)، و پرسشنامه تبعیت از درمان مدانلو (۱۳۹۲) بودند. پس از اخذ مجوزهای اخلاقی، پرسشگر آموزشدیده با رعایت اصول اخلاقی و حفظ محرمانگی اطلاعات، اقدام به جمعآوری دادهها از بیماران واجد شرایط نمود. برای تحلیل دادهها از نرمافزارهای SPSS نسخه ۲۶ و AMOS نسخه ۲۴ استفاده شد.
یافتهها: نتایج تحلیل مسیر نشان داد که حمایت اجتماعی ادراکشده (β=0.19, p<0.001) و خودشفقتورزی (β=0.38, p<0.001) تأثیر مستقیم و معناداری بر تبعیت از درمان دارند. همچنین، حمایت اجتماعی ادراکشده با راهبرد مقابلهای مسئلهمحور (β=0.43, p<0.001) رابطه مثبت و با راهبردهای هیجانمحور (β=−0.40, p<0.001) و اجتنابی (β=−0.26, p<0.001) رابطه منفی و معنادار داشت. خودشفقتورزی نیز با راهبرد مقابلهای مسئلهمحور (β=0.34, p<0.001) رابطه مثبت و با راهبردهای هیجانمحور (β=−0.45, p<0.001) و اجتنابی (β=−0.68, p<0.001) رابطه منفی و معنادار نشان داد. در مسیرهای نهایی، راهبرد مقابلهای مسئلهمحور تأثیر مثبت (β=0.10, p<0.001) و راهبردهای هیجانمحور (β=−0.31, p<0.001) و اجتنابی (β=−0.46, p<0.001) تأثیر منفی و معناداری بر تبعیت از درمان داشتند. نتایج آزمون سوبل نیز نشان داد که راهبردهای مقابلهای نقش میانجی معناداری در رابطه بین حمایت اجتماعی ادراکشده و خودشفقتورزی با تبعیت از درمان ایفا میکنند؛ بهطوریکه ضرایب مسیر غیرمستقیم برای حمایت اجتماعی از طریق راهبرد مسئلهمحور (z=3.18, p<0.001)، هیجانمحور (z=2.21, p<0.001) و اجتنابی (z=2.05, p<0.001) و برای خودشفقتورزی از طریق راهبرد مسئلهمحور (z=2.57, p<0.001)، هیجانمحور (z=1.96, p<0.001) و اجتنابی (z=2.01, p<0.001) همگی معنادار بودند.
نتیجهگیری: یافتههای پژوهش حاضر نشان دادند که حمایت اجتماعی ادراکشده و خودشفقتورزی نقش مهمی در ارتقای تبعیت از درمان در سالمندان مبتلا به بیماریهای قلبیعروقی ایفا میکنند. این تأثیر نهتنها بهصورت مستقیم، بلکه از طریق راهبردهای مقابلهای نیز بهطور معناداری برقرار است. راهبرد مقابلهای مسئلهمحور بهعنوان میانجی مثبت و راهبردهای هیجانمحور و اجتنابی بهعنوان میانجیهای منفی در این رابطه عمل کردند. این نتایج بر اهمیت توجه به ابعاد روانشناختی و اجتماعی در فرآیند درمان بیماران قلبیعروقی تأکید دارند و میتوانند مبنایی برای طراحی مداخلات رواندرمانی و آموزشی جهت بهبود تبعیت درمانی در این گروه جمعیتی باشند.
مواد و روشها: این مطالعه از نوع توصیفی با روش همبستگی مبتنی بر تحلیل معادلات ساختاری بود. جامعه پژوهش شامل بیماران مبتلا به بیماری عروق کرونر با وضعیت پایدار مراجعهکننده به بیمارستان امام علی (ع) شهر کرمانشاه در سال ۱۴۰۳ بود که از میان آنها 242 نفر به عنوان نمونه به صورت در دسترس انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه حمایت اجتماعی ادراکشده زیمت و همکاران (۱۹۸۸)، پرسشنامه خودشفقتورزی فرم کوتاه ریس و همکاران (۲۰۱۱)، پرسشنامه سبکهای مقابلهای فرم کوتاه اندلر و پارکر (۱۹۹۰)، و پرسشنامه تبعیت از درمان مدانلو (۱۳۹۲) بودند. پس از اخذ مجوزهای اخلاقی، پرسشگر آموزشدیده با رعایت اصول اخلاقی و حفظ محرمانگی اطلاعات، اقدام به جمعآوری دادهها از بیماران واجد شرایط نمود. برای تحلیل دادهها از نرمافزارهای SPSS نسخه ۲۶ و AMOS نسخه ۲۴ استفاده شد.
یافتهها: نتایج تحلیل مسیر نشان داد که حمایت اجتماعی ادراکشده (β=0.19, p<0.001) و خودشفقتورزی (β=0.38, p<0.001) تأثیر مستقیم و معناداری بر تبعیت از درمان دارند. همچنین، حمایت اجتماعی ادراکشده با راهبرد مقابلهای مسئلهمحور (β=0.43, p<0.001) رابطه مثبت و با راهبردهای هیجانمحور (β=−0.40, p<0.001) و اجتنابی (β=−0.26, p<0.001) رابطه منفی و معنادار داشت. خودشفقتورزی نیز با راهبرد مقابلهای مسئلهمحور (β=0.34, p<0.001) رابطه مثبت و با راهبردهای هیجانمحور (β=−0.45, p<0.001) و اجتنابی (β=−0.68, p<0.001) رابطه منفی و معنادار نشان داد. در مسیرهای نهایی، راهبرد مقابلهای مسئلهمحور تأثیر مثبت (β=0.10, p<0.001) و راهبردهای هیجانمحور (β=−0.31, p<0.001) و اجتنابی (β=−0.46, p<0.001) تأثیر منفی و معناداری بر تبعیت از درمان داشتند. نتایج آزمون سوبل نیز نشان داد که راهبردهای مقابلهای نقش میانجی معناداری در رابطه بین حمایت اجتماعی ادراکشده و خودشفقتورزی با تبعیت از درمان ایفا میکنند؛ بهطوریکه ضرایب مسیر غیرمستقیم برای حمایت اجتماعی از طریق راهبرد مسئلهمحور (z=3.18, p<0.001)، هیجانمحور (z=2.21, p<0.001) و اجتنابی (z=2.05, p<0.001) و برای خودشفقتورزی از طریق راهبرد مسئلهمحور (z=2.57, p<0.001)، هیجانمحور (z=1.96, p<0.001) و اجتنابی (z=2.01, p<0.001) همگی معنادار بودند.
نتیجهگیری: یافتههای پژوهش حاضر نشان دادند که حمایت اجتماعی ادراکشده و خودشفقتورزی نقش مهمی در ارتقای تبعیت از درمان در سالمندان مبتلا به بیماریهای قلبیعروقی ایفا میکنند. این تأثیر نهتنها بهصورت مستقیم، بلکه از طریق راهبردهای مقابلهای نیز بهطور معناداری برقرار است. راهبرد مقابلهای مسئلهمحور بهعنوان میانجی مثبت و راهبردهای هیجانمحور و اجتنابی بهعنوان میانجیهای منفی در این رابطه عمل کردند. این نتایج بر اهمیت توجه به ابعاد روانشناختی و اجتماعی در فرآیند درمان بیماران قلبیعروقی تأکید دارند و میتوانند مبنایی برای طراحی مداخلات رواندرمانی و آموزشی جهت بهبود تبعیت درمانی در این گروه جمعیتی باشند.
واژههای کلیدی: راهبردهای مقابلهای، حمایت اجتماعی ادراک شده، خود شفقت ورزی، تبعیت از درمان، بیماری قلبی عروقی، سالمندان
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
تمامی آثار نشریه سالمند: مجله سالمندی ایران تحت مجوز Creative Commons
Attribution-NonCommercial 4.0 هستند.
تماس با ما
تلفن دفتر نشریه:
تلفن مستقیم:02171732827(تماس فقط روزهای شنبه، یکشنبه و سه شنبه ساعت 10 الی 12) 021221800- داخلی 2827
ایمیل: salmand2010@gmail.com
تلفن ناشر : 02145355000 - 02145355555
