1- دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
2- گروه مدیریت ورزشی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران ، badriazarin@gmail.com
3- گروه مدیریت ورزشی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
چکیده: (29 مشاهده)
زمینه و هدف: فعالیت بدنی بیننسلی پتانسیل بالایی برای کاهش انزوای اجتماعی و بهبود کیفیت زندگی سالمندان دارد، با این حال، مدل مدیریتی جامعی که این فعالیتها را با در نظر گرفتن بستر فرهنگ ایرانی تبیین کند، وجود ندارد. هدف این تحقیق، ارائه مدل مدیریت ورزش سالمندی با تمرکز بر فعالیت بدنی بیننسلی در بستر فرهنگ ایرانی بود.
روش و دادهها: این پژوهش کیفی با رویکرد نظریه دادهبنیاد (گراندد تئوری) و با استفاده از نمونهگیری هدفمند و نظری انجام شد. ۳۰ نفر از اساتید، متخصصان و مدیران حوزه تربیت بدنی، سلامت و جامعهشناسی ورزشی با تنوع فرهنگی-جغرافیایی از سراسر ایران در مصاحبههای عمیق، باز و نیمهساختاریافته شرکت کردند. تحلیل دادهها همزمان با جمعآوری، با روش استراوس و کوربین و با استفاده از نرمافزار MAXQDA 2020 صورت گرفت. معیار اشباع نظری، توقف مصاحبهها را تعیین کرد.
یافتهها: تحلیل دادهها منجر به استخراج ۷۸۴ کد اولیه، ۳۷۰ کد ثانویه، و ۱۳۳ کد اصلی شد که در ۲۰ مقوله عمده و نهایتاً در قالب یک مدل پارادایمی سازماندهی گردید. طبقه هسته پژوهش با عنوان «نهادینهسازی فعالیت بدنی بین نسلی در سالمندی» شناسایی شد. مدل استخراجی در پنج دسته اصلی شامل: ۱. شرایط علّی (موانع فردی، خانوادگی، ساختاری و فرهنگی)، ۲. شرایط زمینهای (بستر کالبدی-محیطی، بافت فرهنگی-اجتماعی)، ۳. شرایط مداخلهگر (عوامل اقتصادی، پویاییهای خانوادگی، موانع جنسیتی، شکاف بیننسلی و نقش فناوری)، ۴. راهبردهای کنش (نهادینهسازی اجتماعی، بهرهگیری از سرمایههای فرهنگی، و توانمندسازی ساختاری)، و ۵. پیامدها (ارتقای چندبعدی کیفیت زندگی: جسمانی، روانی و اجتماعی-بیننسلی) تبیین گردید.
نتیجهگیری: مدل تدوینشده نشان میدهد که توسعه فعالیت بدنی بیننسلی در ایران، فرآیندی چندسطحی و نیازمند همافزایی سیاستهای فرهنگی، توانمندسازی ساختاری و مشارکت خانوادههاست. این چارچوب نظری میتواند پایهای علمی برای سیاستگذاری ملی و طراحی مداخلات مؤثر در حوزه ورزش سالمندی فراهم آورد.
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
اجتماعي دریافت: 1405/2/7 | پذیرش: 1405/5/5