مقدمه
بر‌اساس تعریف سازمان بهداشت جهانی افراد بالای 60 سال سالمند در نظر گرفته می‌شوند و برخی این سنین را نیز به زیرگروه‌های 65 تا 74 سال، سالمندِ جوان؛ 75 تا 84 سال، سالمندِ متوسط و بالاتر از 84 سال، سالمندِ پیر طبقه‌بندی می‌کنند [1]. پیش‌بینی‌ها حاکی از آن است که تعداد افراد 60 ساله و بالاتر در فاصله زمانی میان سال‌های 2015 و 2050 میلادی افزایش می‌یابد و به 1/5 میلیارد نفر خواهد رسید؛ درواقع درصد افراد بالای 60 سال از 12 درصد به 22 درصد افزایش می‌یابد. سالمندی جمعیت با سرعت بیشتری نسبت به گذشته رخ خواهد داد و بر‌اساس پیش‌بینی‌های انجام‌شده، جمعیت سالمند در کشور طی 2 دهه آتی به حدود 25 درصد جمعیت کل کشور افزایش می‌یابد [2]. تغییر در بسیاری از عملکردهای حسی (سیستم دهلیزی، بینایی و حسی‌عمقی)، حرکتی (تغییر ویژگی‌های عضلانی‌اسکلتی) و همچنین تغییر در سیستم عصبی مرکزی همراه با افزایش سن اتفاق می‌افتد [3]. از طرفی شایع‌ترین اختلالات تعادلی در جمعیت مسن شامل کاهش تعادل و ثبات وضعیتی مرتبط با سن، سرگیجه موضعی حمله‌ای خوش خیم، نوریت دهلیزی و بیماری منیر نیز ممکن است ظاهر شود [4]؛ بنابراین ترکیبی از این عوامل و به‌ویژه کاهش قدرت عضلات و تعادل ضعیف، عوامل خطرزای عمده برای افتادن‌ها خواهند بود [5].
 سقوط و زمین خوردن دومین علت مرگ‌ومیر ناشی از مصدومیت‌های غیرعمدی در سراسر جهان است و هرساله 424 هزار نفر در سراسر دنیا به دلیل سقوط یا زمین خوردن جان خود را از دست می‌دهند که این آمار در ایران به میزان 4/6 درصد گزارش شده است [6]. به‌طور متوسط، حدود 30 درصد از بزرگسالان 65 سال و بالاتر در مقطعی از زندگی خود دچار مشکلات تعادل و زمین خوردن شده‌اند؛ به‌طوری‌که در شهرهای مختلف ایران، شیوع 24/8 تا 82/3 درصد، بر‌اساس مطالعات گذشته‌نگر 4 ساله گزارش شده است [7]. این شرایط می‌تواند به‌طور جدی بر توانایی افراد مسن برای انجام فعالیت‌های روزانه تأثیر بگذارد، خطر زمین خوردن را افزایش دهد و منجر به از دست دادن استقلال حرکتی شود [8]. اختلالات تعادل در افراد مسن می‌تواند تحت تأثیر عوامل متعددی، از‌جمله تغییرات مرتبط با سن در سیستم‌های حسی مانند بینایی، دهلیزی و حسی‌تنی، تحلیل عضلات اسکلتی، تغییرات در تحرک مفصل و تراکم استخوان، عوامل شناختی و شرایط پزشکی زمینه‌ای باشد [9، 10].
 به‌منظور ارزیابی و سنجش ثبات وضعیتی و اندازه‌گیری کمی و عینی‌تر تعادل، ابزارهای مختلفی نظیر تخته‌های تعادل و صفحات نیرو به کار می‌رود [11، 12]. همچنین در این زمینه از مقیاس‌های متعددی استفاده می‌شود. مقیاس تعادل برگ (BBS) ‌ که یک ابزار ارزیابی پرکاربرد برای سنجش تعادل ایستا و پویا است [4]، تست زمان‌بندی‌شده بلند شدن و رفتن (TUG) [12]، تست کشش عملکردی (FST) [13]، آزمون سازماندهی حسی (SOT) [14]، مقیاس اطمینان تعادل (ABC) [15]، شاخص راه رفتن پویا (DGI) [16]، تست ایستادن تک‌پا (SLST) [17]، آزمون سیستم‌های ارزیابی مینی تعادل (Mini-BESTest) [18]، ارزیابی حرکتی مبتنی بر عملکرد (POMA) [19] و نهایتاً روش‌های بصری نظیر مشاهده و تجزیه‌و‌تحلیل راه رفتن برای ارزیابی توانایی حفظ تعادل، به کار گرفته شده است و بر‌اساس این مقیاس‌ها، مداخلاتی، مانند تکنیک‌های توان‌بخشی، تمرینات تعادلی و برنامه‌های ورزشی، نظیر تای چی، یوگا، تخته تعادل، تمرین مقاومتی نظیر فال‌ـ‌پروف برای تقویت تعادل و کاهش خطر افتادن در افراد مسن استفاده شده است [20، 21].
یک بررسی مرور نظام‌مند استراتژی‌های پیشگیری از زمین خوردن و افزایش تعادل در کاکرین به این نتیجه رسید که برنامه‌های ورزشی که دو یا چند جزء قدرت، تعادل، انعطاف‌پذیری یا استقامت را هدف قرار می‌دهند، میزان افتادن و تعداد افرادی که زمین می‌خورند را کاهش می‌دهند [22]. همچنین در یک مرور نظام‌مند دیگر، مشخص شد برنامه‌هایی که تعادل را به چالش می‌کشند و به‌تدریج شدت را بالاتر می‌برند، اثرات نسبی بهتری در بهبود تعادل و کاهش خطر زمین خوردن سالمندان داشته‌اند [23]. یکی از برنامه‌هایی که همه این جنبه‌ها را در‌بر می‌گیرد و در سال‌های اخیر مورد استفاده بیشتر قرار گفته است تمرینات فال ـ پروف است. فال‌ـ‌پروف برنامه تمرین خانگی است که تمرینات بازآموزی قدرت و تعادل را برای جلوگیری از زمین خوردن و بهبود تعادل در افراد مسن ترکیب می‌کند. این برنامه اکثر اختلالات زمینه‌ای که به بی‌ثباتی وضعیتی کمک می‌کند را هدف قرار می‌دهد و در کاهش خطر زمین خوردن سودمند بوده است و در کمک به افراد مسن در جهت افزایش استقلال موفق بوده است [24].
در سال‏های اخیر و به‌ویژه در دوران کوویدـ19 و پساکووید، تمرینات فال ـ پروف، به‌دلیل قابلیت اجرا در محیط خانه و هزینه نسبتاً پایین، در ایران، به‌سرعت گسترش یافت و پژوهش‏های متعددی در‌زمینه تأثیر تمرینات فال‌ـ‌پروف بر تعادل ایستا و پویا، سرعت راه رفتن وتوانایی‌های شناختی و ترس از زمین خوردن انجام شده است [25-29]، اما با یک جست‌وجوی ساده می‌توان دریافت انجام این تمرینات در کشورهای دیگر به این میزان مورد توجه نبوده است. ازطرفی هر‌یک از این مطالعات، مدت و شدت متفاوتی را به کار برده‌اند. همچنین برخی از مطالعات به‌صورت کارآزمایی بالینی تصادفی‌شده بوده‌اند و بسیاری از مطالعات دیگر، یکی از شروط کارآزمایی بالینی، نظیر گروه کنترل، کور‌سازی یا انتخاب تصادفی را ندارند. همچنین در هر‌یک از مطالعات از ابزار سنجش تعادل متفاوتی استفاده شده است؛ بنابراین مطالعه هر‌یک از این پژوهش‌ها، دید کلی و کاربردی بالینی را ایجاد نمی‌کند و تردید در خصوص اثر‌بخشی این تمرینات را افزایش می‌دهد؛ بنابراین این مطالعه مرور نظام‌مند و متا‌آنالیز با هدف تعیین تأثیر تمرینات فال ـ پروف بر تعادل ایستا، پویا و خطر زمین خوردن در سالمندان اجرا شد تا بتوان تأثیر این تمرینات را بر بهبود تعادل سالمندان، مبتی بر شواهد علمی نشان داد.

روش مطالعه
این مطالعه مرور نظام‌مند با کد ثبت و مطابق با دستورالعمل‌های ثبت و گزارش مرورهای نظام‌مند و فراتحلیل پریزما بود [30] و با استفاده از چک‌لیست AMSTAR2 (پیوست شماره 1) انجام شد.

پیوست 1. چک لیست ارزیابی AMSTAR
 

Article Name:
Investigating the effect of fall-proof exercises on balance and fall prevention is a high-quality review
 

1. Did the research questions and inclusion criteria for the review include the components of PICO?
Yes
Yes
Yes
Yes
Yes
Yes
2. Did the report of the review contain an explicit statement that the review methods were established prior to the conduct of the review and did the report
justify any significant deviations from the protocol?
Yes/ Yes/ Yes/ Yes/ Yes
3. Did the review authors explain their selection of the study designs for inclusion in the review?
Yes
Yes
4. Did the review authors use a comprehensive literature search strategy?
Yes
2/12/25, 2:39 PM AMSTAR - Assessing the Methodological Quality of Systematic Reviews
https://amstar.ca/mascripts/Calc_Checklist.php 1/3
Yes
Yes
Yes
Yes
Yes
5. Did the review authors perform study selection in duplicate?
Yes
Yes
6. Did the review authors perform data extraction in duplicate?
Yes
Yes
7. Did the review authors provide a list of excluded studies and justify the exclusions?
Yes
Yes
8. Did the review authors describe the included studies in adequate detail?
Yes
Yes
Yes
Yes
Yes
Yes
9. Did the review authors use a satisfactory technique for assessing the risk of bias (RoB) in individual studies that were included in the review?
RCT
NRSI/ Yes
Yes
Yes
10. Did the review authors report on the sources of funding for the studies included in the review?
Yes
Yes
11. If meta-analysis was performed did the review authors use appropriate methods for statistical combination of results?
RCT
NRSI Yes
Yes
Yes
Yes
Yes
12. If meta-analysis was performed, did the review authors assess the potential impact of RoB in individual studies on the results of the meta-analysis or other evidence synthesis?
Yes
Yes
Yes
13. Did the review authors account for RoB in individual studies when interpreting/ discussing the results of the review?
Yes
Yes
14. Did the review authors provide a satisfactory explanation for, and discussion of, any heterogeneity observed in the results of the review?
Yes
Yes
15. If they performed quantitative synthesis did the review authors carry out an adequate investigation of publication bias (small study bias) and discuss its
likely impact on the results of the review?
Yes
Yes
16. Did the review authors report any potential sources of conflict of interest, including any funding they received for conducting the review?
Yes
Yes

همچنین کد اخلاق پژوهش از دانشگاه علوم ‌پزشکی اصفهان اخذ شد. در این پژوهش تمام مقالات تجربی (کار‌آزمایی بالینی و کار‌آزمایی نیمه‌تجربی) چاپ‌شده طبق معیار PICO و بر‌اساس سؤال پژوهشی «آیا انجام تمرینات فال‌ـ پروف در سالمندان بر تعادل ایستا و دینامیک و ترس از زمین خوردن در مقایسه با گروه کنترل (یا قبل) تأثیر می‌گذارد؟» (جدول شماره 1) مورد بررسی قرار گرفتند.



استراتژی جست‌وجو
به‌منظور دستیابی به مستندات و شواهد علمی مرتبط با سؤال پژوهشی، مقالات چاپ‌شده در وب‌آوساینس، گوگل‌اسکالر، پابمد، سیناهل، پایگاه مرکز علمی اطلاعات جهاد دانشگاهی،  پایگاه استنادی علوم جهان اسلام، پدرو و مگیران مورد جست‌وجو و بررسی قرارگرفت. جست‌وجو از ابتدای سال 2005 که پروتکل فال ـ پروف معرفی شده است تا انتهای سال2024 به زبان فارسی و انگلیسی انجام شد. منابع مورد‌استفاده در مطالعات وارد‌شده نیز جهت یافتن مقالات مرتبط مورد بررسی قرار گرفت. در صورت وجود واژه مش، جست‌وجوی کلید‌واژه‌ها با استفاده از واژه‌های مش انجام شد. در غیر این صورت از کلید‌واژه‌های متنی استفاده شد. در موارد لازم از فیلتر سال و مطالعات کارآزمایی بالینی استفاده شد. در جدول شماره 2 استراتژی جست‌وجو در یکی ازپایگاه‏های داده (پابمد) آورده شده است.


در سایر پایگاه داده‌ها، راهبرد جست‌وجو با استفاده از سامانه SRA- Polyglot  ترجمه شد. علاوه‌بر‌این لیست رفرنس‏های مقالات به‏دست‌آمده نیز مورد بررسی قرار گرفت تا مقالاتی که با استفاده از روش‏های فوق به دست نیامدند، شناسایی شوند. به همین ترتیب، معادل فارسی کلید‌واژه‌های فوق نیز در جست‌وجوی پایگاه داده‌های فارسی استفاده شد و در موارد لازم از فیلتر سال و مطالعات کارآزمایی بالینی استفاده شد.

انتخاب مطالعه و استخراج داده
فرایند جست‌وجوی و انتخاب مقالات مناسب، بر‌اساس عنوان و چکیده توسط 2 نفر به‌صورت مستقل انجام شد. سپس موارد تکراری حذف شد و اختلاف نظرها با بررسی متن مقاله و با نظر نویسنده سوم حل شد. تمام مقالات یافت‌شده در محیط اند‌نوت نسخه 10 وارد شد. استخراج داده توسط یک نویسنده کددهی شد. نویسنده دوم همه اطلاعات استخراج‌شده را مجدداً بررسی کرد و هرگونه اختلاف بین این دو نفر با نظر نویسنده سوم، حل شد. 
داده‌های جمعیت‌شناختی شامل سن، جنس، وضعیت سلامتی شرکت‌کنندگان و داده‌های روش‌شناختی و نتایج استخراج‌شده، شامل جزئیات مطالعه (نویسنده، سال، مجله)، روش انتخاب نمونه‌ها، روش تخصیص گروه‌ها، طرح مطالعه، سطح قطعیت، کورسازی، نوع مداخلات گروه کنترل و آزمایش، دوره، شدت و کل دوره مداخله، ابزارهای استفاده‌شده برای سنجه پیامد و تأثیرات و نتایج مداخلات بود.
با معیارهای انتخاب مطالعات: سالمندان با میانگین سنی بالاتر از 60 سال، استفاده از برنامه توان‌بخشی فال ـ پروف با حداقل 4 هفته و هر شدت، مقایسه هر نوع مداخله فال ـ پروف با هر نوع مداخله دیگر یا با هیچ مداخله، مداخلات تجربی و نیمه‌تجربی که اثر مداخلات برنامه توان‌بخشی فال‌ـ‌پروف بر تعادل سالمندان را بررسی کرده بودند. ما کارآزمایی‌های بالینی تصادفی‌شده و کارآزمایی‌های نیمه‌تجربی را برای ارزیابی اثرات مفید مداخله وارد مطالعه کردیم و از مطالعات مشاهده‌ای (شامل مطالعات کوهورت و مورد‌شاهدی) فقط برای تکمیل ارزیابی استفاده کردیم.
معیارهای خروج: مداخله اجرا‌شده در مقالات شامل تمرینات فال ـ پروف در ترکیب با مداخلات دیگر باشد، به‌صورتی‌که نتوان تأثیر این رویکرد را به‌صورت مجزا بررسی کرد، عدم ارائه داده‌های کافی برای محاسبه اندازه اثر در مطالعه، زبان مقاله به جز انگلیسی یا فارسی باشد، عدم دسترسی به متن کامل مقاله پس از 3 نوبت ایمیل به نویسنده مسئول.

ابزار و روش گردآوری داده‎ها و ارزیابی ریسک سوگیری
از مقیاس پدرو جهت ارزیابی سطح شواهد و کیفیت روش شناختی مطالعات استفاد شد (جداول شماره 3، 4). این مقیاس شامل 11 آیتم است که معیار 1 آن به اعتبار خارجی یا قابلیت تعمیم یا کاربردی بودن کارآزمایی مربوط می‌شود و معیار‌های 2 تا 9 اعتبار درونی و معیار‌های 10 و 11 اطلاعات آماری کافی برای تفسیر‌پذیری نتایج را مشخص می‌کنند. معیار 1 در امتیاز‌دهی محاسبه نمی‌شود و بنابراین در مجموع مقیاس پدرو 10 نمره دارد. نمره 9 و 10 نشان‌دهنده کیفیت روش‌شناختی عالی، 6 تا 8 خوب، 4 و 5 متوسط و کمتر از 4 نشان‌دهنده کیفیت ضعیف است. قابلیت اطمینان بین ارزیاب‌ها برای آیتم‌های مقیاس پدرو  0/36 تا 1/00 کاپا برای آزمایش‌های فیزیوتراپی است. اعتبار هم‌گرا برای نمره کل پدرو از‌طریق همبستگی با سایر ابزارهای رتبه‌بندی کیفیت پشتیبانی می‌شود؛ به‌طوری‌که در مقایسه با مقیاس جداد ضریب همبستگی 0/35 است [31].
جهت بررسی خطر سوگیری از ابزار اصلاح‌شده ریسک سوگیری کاکرین برای کارآزمایی‌های غیر‌صادفی استفاده شد. این ابزار شامل 7 حوزه سوگیری است و هر حوزه سوگیری در آن با استفاده از یک‌سری سؤالات کلیدی‌، بررسی می‌شود. بیشتر سؤالات کلیدی دارای گزینه‎‌های پاسخ «بله»، «احتمالاً بله»، «احتمالاً خیر»، «خیر» و «قابل‌ارزیابی نیست» هستند. برخی از سؤالات گزینه‌های پاسخ دیگری دارند (نظیر «ضعیف» و «قوی» یا «بله» یا «خیر») تا به تمایز بین خطر بالاتر و پایین‌تر سوگیری کمک کنند. پس از تکمیل سؤالات سیگنالینگ مربوطه، تفسیر کلی آن‌ها به شرح زیر به دست آمد:

خطر کم سوگیری
نگرانی کمی در‌مورد سوگیری با‌توجه‌به این حوزه وجود دارد.

خطر متوسط سوگیری
 نگرانی‌هایی در‌مورد سوگیری با‌توجه‌به این حوزه وجود دارد، اگرچه مشخص نیست که خطر مهم سوگیری وجود دارد.

خطر جدی سوگیری
 این مطالعه دارای مشکلات مهمی در این حوزه‌هاست و ویژگی‌های مطالعه منجر به خطر جدی سوگیری می‌شود.

خطر بحرانی سوگیری
مطالعه در این حوزه بسیار مشکل‌ساز است: ویژگی‌های مطالعه منجر به یک خطر مهم سوگیری می‌شود، به‌طوری‌که نتیجه این مطالعه باید به‌طور‌کلی از سنتز شواهد مستثنا شوند [32].

یافته‌ها
درجست‌وجوی پایگاه داده‌ها، مجلات الکترونیک و منابع آن‌ها، 141 مقاله به دست آمد. پس از صدور آن‌ها به محیط نرم‌افزار اند‌نوت نسخه 2025 و حذف موارد تکراری، عناوین و چکیده‌های 106 مورد بررسی شد که منجر به انتخاب 32 مقاله واجد شرایط شد که به طور کامل مطالعه شدند. متعاقباً 14 مطالعه به این دلایل حذف شدند: گزارش نکردن پیامدهای انتخاب‌شده (9 مقاله)، عدم تطابق عنوان و چکیده با نتایج متن (2 مقاله)، متن مشابه و جابه‌جایی اسامی نویسندگان (1 مقاله)، عدم دسترسی به متن کامل (1 مقاله) و گزارش‌های موردی (1 مقاله). در‌نهایت، 18 مقاله (15 مقاله مرتبط با تعادل و 3 مقاله مرتبط با خطر زمین خوردن) به مرحله سنتز وارد شدند و 16 مقاله شرایط متاآنالیز را داشتند (تصویر شماره 1).

خصوصیات فردی شرکت‌کنندگان در مطالعات
تعداد کل شرکت‌کنندگان در 16 مطالعه وارد‌شده 465 نفر بود که 255 نفر در گروه تمرینات فال ـ پروف و 210 نفر در گروه کنترل بودند. میانگین و انحراف‌معیار سنی درمطالعات گروه آزمایش 60/67±2/‌13 سال و در گروه کنترل 62/41±1/87 سال بود، ولی میانگین سنی در هر‌یک از مطالعات همسان بود. تمام مطالعات مورد‌بررسی از نوع نیمه‌تجربی (قبل و بعد) بودند و سطح شواهد نتایج مطالعات بر‌اساس مقیاس پدرو (جدول شماره 3) و نظر توافقی بررسی‌کنندگان از نوع متوسط یا سطح 2 بود. در همه مطالعات به‌جز 2 مطالعه [33، 34] مدت مداخله 8 هفته و 3 جلسه 40 تا 50 دقیقه‌ای بود (جدول شماره 5).







خصوصیات مقالات وارد شده
12مطالعه تمرینات فال ـ پروف را با گروه کنترل مقایسه کرده بودند. 2 مطالعه [40، 44] شدت کم با شدت و مدت معمول را بررسی کرده بودند. یک مطالعه [33] تمرینات فال ـ پروف را با اوتاگو مقایسه کرده بود و 1 مطالعه [41] 3 گروه سنی را مقایسه کرده بود.
تعادل عملکردی در 14 مطالعه با استفاده ازآزمون برگ ارزیابی شده بود (جدول شماره 6).


در این 14 مطالعه بر‌اساس نمودار قیفی پراکنش مطالعات به‌صورت قرینه بود و اکثر مطالعات در قسمت فوقانی نمودار بودند (تصویر شماره 2) و ایگر تست، معنی دار نبود (p=0/237)؛ بنابراین سوگیری انتشار وجود نداشت.

تعادل ایستا از‌طریق آزمون حفظ تعادل با چشم باز و بسته در 4 مطالعه ارزیابی شده بود (جدول شماره 7).


تعادل عملکردی بر‌اساس آزمون بلند شدن و رفتن (8 متر رفت و برگشت) در 4 مطالعه ارزیابی شده بود (جدول شماره 8) و ترس از زمین خوردن نیز در 5 مطالعه با استفاده از مقیاس بین‌المللی اثربخشی زمین خوردن ارزیابی شده بود (جدول شماره 9).





متاآنالیز داده‌ها، تأثیر تمرینات فال ـ پروف بر تعادل، تعادل ایستا، تعادل عملکردی و ترس شرکت‌کنندگان از افتادن، در مقایسه با گروه کنترل را نشان داد 
آزمون برگ بهبود قابل‌توجهی در تعادل پویا برای گروه تمرینات فال ـ پروف نشان داد (0/001=P و 3/17-7/56:CI 95% و 5/37=SMD). به‌منظور آنالیز حساسیت، با حذف 2 مطالعه‌ای که مدت مداخله 12 و 16 هفته‌ای داشتند، نتیجه کلی تغییر نکرد (0/001=P و 3/09-7/16: CI 95% و 5/03=SMD). در آنالیز زیر‌گروه‌ها بر‌اساس خطر سوگیری، در 4 مطالعه با خطر سوگیری بالا (0/001=P و 2/59-8/36 :CI 95% و 5/69=SMD) و 9 مطالعه با خطرسوگیری کم (0/001=P و 3/29-7/51:CI 95% و 5/40=SMD) بود. 
هتروژنیتی این دو گروه هم به ترتیب 38/3 و 46/2 درصد بود و بر‌اساس متارگرسیون نیز تفاوت معنی‌دار نبود (0/211=P و 0/51=Se و 1/32=(b)meta-es=rob:exp) همچنین در آنالیز زیر‌گروه‌ها بر‌اساس منطقه، در 4 مطالعه خارجی (0/001=P و 1/14-9/43 :CI 95% و 5/28=SMD) و 9 مطالعه ایرانی (0/001=P و 2/67-8/10:CI 95% و 5/39=SMD) بود. هتروژنیتی این دو گروه هم به‌ترتیب 38/8 و 57/2 درصد بود و بر‌اساس متارگرسیون نیز تفاوت معنی‌داری بین مطالعات ایرانی و خارجی وجود نداشت (091=P و 0/11=se و 0/82=(meta-es-rob:exp(b). 
زمان ایستادن با چشم باز به‌طور قابل‌توجهی در گروه آزمایش افزایش یافت و بهبود قابل‌توجهی را در تعادل ایستا در مقایسه با گروه کنترل نشان داد (0/001=P و 1/16-5/72 :CI 95% و 3/44=SMD). همچنین زمان ایستادن با چشم بسته در گروه آزمایش افزایش یافت و بهبود قابل‌توجهی را در تعادل ایستا در مقایسه با گروه کنترل نشان داد (0/02=P و 0/80-9/07 :CI 95% و 4/94=SMD).
 آزمون سرعت بلند شدن و رفتن نتایج بهتری در بیمارانی که تمرینات فال ـ پروف انجام داده بودند در مقایسه با گروه کنترل نشان نداد (0/88=P و 2/94-3/44 :CI 95% و 0/25=SMD). ترس از زمین خوردن و افتادن بر‌اساس مقیاس بین‌المللی اثربخشی زمین خوردندر گروه تمرینات فال ـ پروف در مقایسه با گروه کنترل 9/1 برابر کمتر شد (0/001=P و 4/49-13/71 :CI 95% و 9/10=SMD) (تصاویر شماره 3، 4، 5، 6، 7).

بحث
این مرور نظام‌مند با هدف تعیین تأثیر تمرینات فال ـ پروف بر تعادل و ترس از زمین افتادن در سالمندان انجام شد. نمودار انباشت و متاآنالیز نشان داد انجام تمرینات فال ـ پروف در مقایسه با گروه کنترل منجر به افزایش معنی‌دار در پارامتر‌های تعادل نظیر آزمون برگ، تعادل با چشم باز و بسته و کاهش ترس از زمین خوردن می‌شود و تنها افزایش پارامتر آزمون زمان‌بندی‌شده بلند شدن و رفتن معنی‌دار نبود. در‌واقع، انجام تمرینات فال ـ پروف به تعادل بالاتر در شرکت‌کنندگان برای انجام فعالیت‌های مختلف روزانه، همراه با کاهش ترس از افتادن منجر شد. در همه مطالعات ذکر‌شده در این تحقیق، تمرینات فال ـ پروف منجر به بهبود تعادل و کاهش ترس از زمین خوردن شده بود، اما مقدار این تأثیر در مطالعات مختلف، متفاوت بود. این تفاوت‌ها را می‌توان به اندازه حجم نمونه، میانگین سن و جنسیت غالب شرکت‌کنندگان مرتبط دانست. در کمتر پژوهشی، انجام تمرینات روزمره خانگی نظیر فال ـ پروف با مطالعات دیگر مقایسه شده است. از طرفی مقایسه آن با تمریناتی نظیر تانگو، به دلیل ماهیت متفاوت آن‌ها، منطقی به نظر نمی‌رسد.
 همسو با نتایج این تحقیق اخیراً برنامه رویکرد سبک زندگی برای کاهش زمین خوردن از طریق ورزش‌ که توسط کلمسون و همکاران گزارش شده است [46] و بر پایه برنامه تمرینی تقویت‌کننده تعادل و تقویت عضلات مبتنی بر سبک زندگی و فعالیت‌های متداول خانه است، نتایج مشابهی نشان داده است. در برخی مطالعات دیگر، تمرینات عمومی مختلفی را برای تعادل وضعیتی، تقویت ثابت [47]، تحمل وزن [48] و تمرین حس عمقی [49] به کار گرفته‌اند که اساساً پروتکل مشخص و ثبت‌شده‌ای ندارند؛ بنابراین مقایسه نتایج این مرور نظام‌مند با نتایج مطالعات دیگر، دشوار است. اما آنچه مشخص است، افت سیستم‌های عصبی‌عضلانی، عضلانی‌اسکلتی و حسی با افزایش سن موجب می‌شود تا سالمندان برای حفظ کنترل قامت خود دچار مشکل شوند. از طرفی کاهش توده عضلانی و نیز ضعف سیستم‌های حسی (‌بینایی، حسی‌پیکری و وستیبولار) باعث کاهش تعادل و عدم ثبات در هنگام راه رفتن و انجام فعالیت‌های روزمره می‌شود [50]؛ بنابراین کاهش اعتماد به تعادل و ترس از افتادن ممکن است به محدودیت بیشتر و اجتناب از فعالیت‌های زندگی روزمره و کاهش عملکرد جسمی و ذهنی در سالمندان شود و این سیکل معیوب به همین صورت ادامه یابد [51]. 
به‌‌منظور شکستن این چرخه معیوب، مداخلات مبتنی بر شواهد متعددی نظیر برنامه‌های مدیریت تعادل، بینگوسایز، توانمندسازی در محیط زندگی، ارتقای تناسب اندام، پیشگیری هدفمند از سقوط، مدیریت محیطی سقوط، تناسب اندام و تقویت جسمانی،گام‌های سالم برای سالمندان و گام‌های سالم در حرکت، توسعه یافته‌اند و حتی برخی از این برنامه‌ها، ازجمله گام‌های سالم برای سالمندان و گام‌های سالم در حرکت، در تعدادی از کشورها تحت پوشش بیمه قرار گرفته‌اند [52]. برخی از این برنامه‌ها به‌صورت حضوری و برخی به‌صورت مجازی اجرا می‌شوند و از طرفی برخی از این برنامه‌ها به شکل گروه‌های کوچک 10 تا 12 نفری ارائه شده‌اند و برخی دیگر به شکل چهره‌به‌چهره ارائه می‌شوند. آنچه مهم است اینکه یک بررسی نظام‌مند نشان داد آموزش مجازی و ابزارهای هوشمند، بیش از 66/66 درصد شانس سقوط را کاهش می‌دهند [53]. در یک بررسی‌ نظام‌مند دیگر نیز ادعا شده است که تمرینات ورزشی هیچ اثر قابل‌توجهی از خود نشان ندادند، در‌حالی‌که مداخلات سلامت از راه دور منجر به بهبود تعادل شد. این تناقض شاید به‌دلیل امکان پیگیری طولانی‌تر و منظم‌تر بیماران و از طرفی اجرای برنامه بدون تداخل با امور روزمره آنان باشد؛ اما نکته مهم آن است که تمرینات مجازی، تنها مقدار اندکی تعادل و خطر سقوط را بهبود می‌بخشند [54].
یک بررسی نظام‌مند دیگر [55] نشان داد مداخله ترکیبی شامل مداخلات از راه دور و تمرینات حضوری، اثر‌بخشی بیشتری در کاهش سقوط سالمندان دارند. در یک بررسی مرور نظام‌مند دیگر مشخص شد بازی‌های شناختی به‌طور قابل‌توجهی نسبت سقوط‌ها را کاهش نداده و تعادل را بهبود نمی‌بخشد. با وجود این، مداخلات شناختی‌حرکتی تعاملی می‌تواند به افراد مسن کمک کند تا عملکردهای فیزیکی و شناختی و تعادل را افزایش دهند [56]. در یک مطالعه مروری با عنوان مدیریت تعادل بر‌اساس مقیاس تعادل برگ، خطر سقوط در سالمندان را از 80 درصد به 28 درصد کاهش داد [57]. همچنین مشخص شده است که شرکت در برنامه ارتقای سلامت بیگونزا می‌تواند تغییر معنی‌داری در قدرت دست و فعالیت فیزیکی در افراد مسن ایجاد کند، اما بر شانس سقوط، اثر کمتری دارد [58]. در سایر مداخلات نیز هنوز مرور نظام‌مندی انجام نشده است و مطالعات مداخله‌ای نیز نتایج متفاوت و گاه متناقضی ارائه کرده‌اند. حال آنکه در مطالعه ما براساس مقیاس برگ، تعادل سالمندان بیش از 5 برابر افزایش داشت و خطر سقوط نیز بر‌اساس مقیاس بین‌المللی ترس از سقوط بیش از 9 برابر کاهش یافت؛ بنابراین به نظر می‌رسد تمرینات چالشی فال ـ پروف با تمرکز بر افزایش عملکرد سیستم‌های حسی‌حرکتی و شناختی از‌طریق 4 بخش شامل کنترل ارادی و غیرارادی مرکز ثقل دریافت حسی، یکپارچگی مهارت‌ها، انتخاب و مقیاس کناری راهبردهای کنترل پاسچر، توسعه انعطاف‌پذیری و سازگاری الگوی راه رفتن موجب بهبود تعادل و کاهش خطر افتادن می‌شود. به‌طور‌کلی در تمرینات فال ـ پروف فرض بر این است که چندین سیستم برای کنترل، جهت‌گیری و حرکت باهم همکاری می‌کنند. بر‌اساس همین فرض علاوه بر سیستم‌های حسی‌حرکتی که پایه و اساس کنترل پاسچر هستند، سیستم‌های اسکلتی‌عضلانی و شناختی، توانایی فرد را برای دستیابی به یک عمل خاص فراهم می‌کند. این‌گونه می‌توان بیان کرد که وجود مؤلفه‌های به کار گرفته‌شده در برنامه فال ـ پروف که شامل مؤلفه‌های حس پیکری، وستیبولار، دهلیزی، قدرتی، حفظ و کنترل مرکز ثقل، راهبردهای قامتی و انعطاف‌پذیری است، می‌تواند بر روی سیستم کنترل حرکت اثر بگذارد [24].
گل‌رفعتی و همکاران (1397) با بررسی تأثیر تمرین‌های 9 هفته‌ای مقاومتی بر شاخص‌های مرکز فشار مشاهده کردند که تعادل ایستا با چشمان باز بهبود یافت، اما در تعادل ایستا با چشمان بسته تغییر معناداری ایجاد نشد. در تبیین علت عدم معناداری مداخله آن‌ها در تعادل ایستا با چشمان بسته اظهار کردند تمرین‌های مقاومتی فقط بخش کنترل حرکتی تعادل عضلات را تحت تأثیر قرار می‌دهند و به دنبال آن باعث بهبود تعادل می‌شوند [59]. حفظ تعادل درحالت ایستا با چشمان بسته نیاز فرد را به دیگر اطلاعات حسی (حسی‌پیکری و وستیبولار)بیشتر می‌کند و در همین راستا، می‌توان انتظار داشت تمرینات فال ـ پروف بر تعادل با چشم باز و بسته تأثیر مثبت داشته باشد. در مطالعه کائو و همکاران (2007) نتیجه گرفتند یک دوره برنامه تمرینی ترکیبی 12 هفته‌ای بر تعادل ایستای سالمندان اثر معنادار نداشت. دلیل همسو نبودن این تحقیق با پژوهش حاضر می‌تواند به دلیل تمرکز بیشتر بر مؤلفه تعادلی باشد [60]، چراکه در پژوهش حاضر مبنای تمرین بر انجام تمرین‌های تعادلی مختلف و افزایش قدرت اندام تحتانی بود. حال آنکه، تمرینات فال ـ پروف، ابعاد مختلف چندگانه را درگیر می‌کند.
مدت مداخله 12 و16 هفته با نتایج مداخله 8 هفته تفاوت نداشت. همچنین مطالعات با خطر سوگیری بالا و مطالعات با خطر سوگیری کم، نتایج نسبتاً مشابهی داشتند. مطالعات داخل کشور، اگرچه هتروژنیتی بیشتری داشتند، اما در نتیجه کلی و اندازه اثر، تفاوتی با مطالعات انجام‌شده در خارج از کشور نداشتند. همسو با این نتایج، در پژوهش تروبلاد و همکاران، 8 هفته تمرینات فال ـ پروف با سطح عملکرد بالا و پایین در سالمندان، تفاوت چندانی نداشت [40]. دلیل احتمالی آن می‎تواند درگیری چندبعدی و بهبود زنجیره‌وار عملکرد روزمره در تمرینات فال ـ پروف و بهبود خود‌کار‌آمدی باشد. همچنین هتروژنیتی بالاتر مطالعات داخلی را می‌توان به جامعه آماری مورد‌مداخله و احتمال استاندارد نبودن روش سنجش پیامدها، ارتباط داد.
ترس از افتادن، بر‌اساس 5 مطالعه، در گروه تمرینات فال ـ پروف در مقایسه با گروه کنترل، کاهش قابل‌توجهی داشت و بر‌اساس جدول پدرو، نتایج این مطالعات کیفیت بالایی داشت. بنابراین می‌توان گفت تمرینات فال‌ـ‌پروف اثر پیشگیرانه در کاهش افتادن و احتمال شکستگی دارد. در مقابل، در مطالعه لی و همکاران و مطالعه ژائو و همکاران [61، 62] بین تمامی مداخلات ورزشی و گروه‌های کنترل در میزان زمین خوردن مکرر تفاوت معنی‌داری نبود، اما تفاوتی در تعداد زمین خوردن‌ها در گروه مداخلات ورزشی و گروه‌های کنترل مشاهده نشد. در توجیه این اختلاف می‌توان به میانگین سنی شرکت‌کنندگان، جنسیت شرکت‌کنندگان و متدولوژی تحقیق اشاره کرد.
در مطالعه حاضر،آزمون سرعت بلند شدن و رفتن نتایج بهتری در بیمارانی که تمرینات فال ـ پروف انجام داده بودند در مقایسه با گروه کنترل نشان نداد. در‌حالی‌که انتظار داشتیم، هم‌راستا با نتایج آزمون برگ، نتایج این آزمون هم معنادار باشد. با نگاهی به مطالعات وارد‌شده می‌توان دریافت تنها 4 مطالعه در این زمینه بررسی شده‌اند و در 3 مطالعه، سرعت بلند شدن و رفتن، افزایش داشته است، حال آنکه در مطالعه ریچه [42] کاهش معنی‌داری ایجاد شده است. بنابر‌این یکی از دلایل این اختلاف را می‌توان هتروژنیتی بالای این 4 مطالعه و تأثیر بزرگ مطالعه ریچه دانست. همچنین ناهمگنی، انحراف، عدم دقت و کیفیت روش‌شناختی پایین نتایج این 4 مطالعه در حیطه آزمون بلند شدن و رفتن هم از سایر علل تناقض است.
محدودیت این مرور نظام‌مند شامل ورود مطالعات نیمه‌تجربی و عدم وجود مطالعات کارآزمایی بالینی تصادفی بود. همچنین در برخی از منابع، از ابزار‌های سنجش نا‌متعارف استفاده شده بود و تعداد کمی از مطالعات، یک برنامه پیشگیری از زمین خوردن را با یک پروتکل استاندارد اجرا کرده بودند.

نتیجه‌گیری نهایی
انجام تمرینات فال ـ پروف به‌مدت حداقل 8 هفته و 3 جلسه 40 تا 50 دقیقه‌ای به تعادل بالاتر برای انجام فعالیت‌های مختلف روزانه، همراه با کاهش ترس از زمین خوردن منجر می‌‌شود؛ بنابراین انجام تمرینات فال ـ پروف در منزل، پس از ارزیابی اولیه و آموزش کافی توصیه می‌شود.
پیشنهاد می‌شود تأثیر توان‌بخشی مبتنی بر فال ـ پروف در سایر بیمار‌هایی که به اختلال تعادل و زمین خوردن در سالمندان منجر می‌‌شوند نظیر بیماران مبتلا به نوروپاتی دیابتی، بیماران مبتلا به سکته مغزی و بیماران مبتلا به هر‌گونه تحلیل عضلانی بررسی شود. همچنین اجرای این مداخلات در مقیاس بزرگ با پیگیری طولانی‌تر برای برآورد اثرات بلندمدت تمرینات فال ـ پروف و مقایسه تمرینات فال ـ پروف با تمرینات معمول و متداول توصیه می‌‌شود.

ملاحظات اخلاقی
پیروی از اصول اخلاق پژوهش
این مقاله مرور نظام‌مند می‌باشد که بر روی نمونه‌های انسانی و حیوانی انجام نشده است. براین‌اساس نیاز به کد اخلاق نبود و تمام قوانین اخلاق در پژوهش رعایت شده است. برای انجام این مقاله کد اخلاق از دانشگاه علوم‌پزشکی اصفهان (IR.MUI.MED.REC.1403.343) اخذ شد. 

حامی مالی
این پژوهش هیچ‌گونه کمک مالی از سازمانی‌های دولتی، خصوصی و غیرانتفاعی دریافت نکرده است.

مشارکت نویسندگان
همه نویسندگان به‌طور یکسان در مفهوم و طراحی مطالعه، جمع‌آوری و تجزیه‌وتحلیل داده‌ها، تفسیر نتایج و تهیه پیش‌نویس مقاله مشارکت داشتند.

تعارض منافع
بنا‌بر اظهار نویسندگان، این مقاله تعارض منافع ندارد.

 

References

1. Ghanbari S, Sadeghi H, Amini L, Haghani S. Comparing general health and happiness in elderly women with and without a spouse referring to health centers in Bandar Abbas, Iran, in 2018. Iran Journal of Nursing. 2022. 34(133):40-53. [DOI:10.32598/ijn.34.5.4]
2. Mohseni R, Gharib Pour A. [Aging inflatable populations and pension funds (Persian)]. Macroeconomics Research Letter. 2022; 17(35):39-71. [DOI:10.22080/iejm.2023.25626.1974]
3. Teimouri Gholeh Zo V, Alirezaei Noghondar F, Taheri HR. The effect of dual task training on sit to stand postural control of elderly women with a history of falling. Research in Sport Medicine and Technology. 2020; 18(20):115-26. [Link]
4. Howcroft J, Kofman J, Lemaire ED. Review of fall risk assessment in geriatric populations using inertial sensors. Journal of Neuroengineering and Rehabilitation. 2013; 10:1-12. [DOI:10.1186/1743-0003-10-91] [PMID]
5. Valipour Dehnou V, Motamedi R. Assessing and comparing of balance and flexibility among elderly men and women in the age group of 60-79 years. Salmand. 2018; 13(2):210-21. [DOI:10.32598/sija.13.2.210]
6. Iranfar, M. Physical Hazards of Residences and Elderly Fall. Journal of Safety Promotion and Injury Prevention. 2017; 5(4):237-42.  [Link]
7. Pahlevanian AA, Najarian R, Adabi S, Mirshoja MS. The prevalence of fall and related factors in Iranian elderly: A systematic review. Archives of Rehabilitation, 2020; 21(3):286-303. [DOI:10.32598/RJ.21.3.2084.6]
8. Matsumoto A, Yoshimura Y, Nagano F, Shimazu S, Shiraishi A, Kido Y, et al. Potentially inappropriate medications are negatively associated with functional recovery in patients with sarcopenia after stroke. Aging Clinical and Experimental Research, 2022; 34(11):2845-55. [DOI:10.1007/s40520-022-02224-7] [PMID]
9. Ebaid D, Crewther SG. Time for a systems biological approach to cognitive aging?-A critical review. Frontiers in Aging Neuroscience. 2020; 12:114. [DOI:10.3389/fnagi.2020.00114] [PMID]
10. Ramkhalawansingh R, Keshavarz B, Haycock B, Shahab S, Campos JL. Examining the Effect of Age on Visual-Vestibular Self-Motion Perception Using a Driving Paradigm. Perception. 2017; 46(5):566-85. [DOI:10.1177/0301006616675883] [PMID]
11. Lambie SH, McIntyre CW. Developments in online monitoring of haemodialysis patients: Towards global assessment of dialysis adequacy. Current Opinion in Nephrology and Hypertension. 2003. 12(6):633-8. [DOI:10.1097/00041552-200311000-00010] [PMID]
12. O'Sullivan M, Blake C, Cunningham C, Boyle G, Finucane C. Correlation of accelerometry with clinical balance tests in older fallers and non-fallers. Age and Ageing. 2009; 38(3):308-13. [DOI:10.1093/ageing/afp009] [PMID]
13. Lamp JDS, Beraldo LM, Vieira Dos Santos W, Giacometti da Silva L, Cadore EL, Pietta-Dias C. Acute effects of different proprioceptive neuromuscular facilitation stabilization techniques on the balance of elderly women. Journal of Bodywork and Movement Therapies. 2023; 35:342-7.  [DOI:10.1016/j.jbmt.2023.04.054] [PMID]

14. Lai Z, Wang R, Zhou B, Chen J, Wang L. Difference in the recruitment of intrinsic foot muscles in the elderly under static and dynamic postural conditions. PeerJ. 2023; 11:e15719. [DOI:10.7717/peerj.15719] [PMID]
15. Nunes ACL, Jesus-Moraleida FR, Lima POP, Landers MR.  Translation, cross-cultural adaptation, and measurement properties of the brazilian-portuguese version of the fear of falling avoidance behavior questionnaire in older Adults. Journal of Aging and Physical Activity. 2022; 30(6):1014-23. [DOI:10.1123/japa.2021-0425] [PMID]
16. Taguchi CK, Araújo BCL, Santana LS, Santos RVS, Teixeira JP, Silva ARD. Speech therapy´s intervention for falling prevention in aging. CoDAS. 2021; 33(6):e20200312. [DOI:10.1590/2317-1782/20202020312] [PMID] 
17. Hernández-Guillén D, Tolsada-Velasco C, Roig-Casasús S, Costa-Moreno E, Borja-de-Fuentes I, Blasco JM. Association ankle function and balance in community-dwelling older adults. PLoS One. 2021; 16(3):e0247885. [DOI:10.1371/journal.pone.0247885] [PMID]
18. Hamre C, Fure B, Helbostad JL, Wyller TB, Ihle-Hansen H, Vlachos G, et al. Balance and gait after first minor ischemic stroke in people 70 years of age or younger: A prospective observational cohort study. Physical Therapy. 2020; 100(5):798-806. [DOI:10.1093/ptj/pzaa010] [PMID]
19. Knott S, Hollis A, Jimenez D, Dawson N, Mabbagu E, Beato M. Efficacy of Traditional Physical Therapy Versus Otago-Based Exercise in Fall Prevention for ALF-Residing Older Adults. Journal of Geriatric Physical Therapy (2001). 2021; 44(4):210-8. [DOI:10.1519/JPT.0000000000000285] [PMID]
20. Myers PS, Harrison EC, Rawson KS, Horin AP, Sutter EN, McNeely ME, et al. Yoga Improves Balance and Low-Back Pain, but Not Anxiety, in People with Parkinson's Disease. International Journal of Yoga Therapy. 2020; 30(1):41-8. [DOI:10.17761/2020-D-18-00028] [PMID]
21. Sadeghi H, Jehu DA, Daneshjoo A, Shakoor E, Razeghi M, Amani A, et al. Effects of 8 weeks of balance training, virtual reality training, and combined exercise on lower limb muscle strength, balance, and functional mobility among older Men: A randomized controlled trial. Sports Health. 2021; 13(6):606-12. [DOI:10.1177/1941738120986803] [PMID]
22. Gillespie LD, Robertson MC, Gillespie WJ, Sherrington C, Gates S, Clemson L, et al. Interventions for preventing falls in older people living in the community. Cochrane Database of Systematic Reviews. 2012; 2012(9):CD007146. [DOI:10.1002/14651858.cd007146.pub3] [PMID]  
23. Sherrington C, Whitney JC, Lord SR, Herbert RD, Cumming RG, Close JC.Effective exercise for the prevention of falls: A systematic review and meta-analysis. Journal of the American Geriatrics Society. 2008; 56(12):2234-43. [DOI:10.1111/j.1532-5415.2008.02014.x] [PMID]
24. Rose DJ. Reducing the risk of falls among older adults: The fallproof balance and mobility program. Current Sports Medicine Reports. 2011; 10(3):151-6. [DOI:10.1249/JSR.0b013e31821b1984] [PMID]
25. Ayatizadeh Tafti F, Sadeghian Shahi MR, Abedinzadeh Masuleh S, Maleki Nezhad H. The effect of fall-proof exercises on balance, walking speed, cognitive abilities in elderly people with stroke. Journal of Applied Exercise Physiology. 2022; 18(35):113-25.
26. Khazanin H, Daneshmandi H. Effect of selected fallproof exercise on static and dynamic balance in the elderly. Scientific Journal of Rehabilitation Medicine. 2020; 9(3):16-26. [Link]
27. Mohammad Ali Nasab Firouzjah E, Farnian L. The effect of a fall proof training on balance and fear of falling in older women. The Scientific Journal of Rehabilitation Medicine. 2023; 11(6):988-1001. [DOI:10.32598/SJRM.11.6.11]
28. Raeisi Z, Yasavoli SM. [Effects of eight weeks Otago home-based exercises on balance, quality of life and fear of falling in elderly people (Persian)]. Journal Of Gerontology. 2022; 6(4):28-41. [Link]
29. Sadeghi Sedeh S, Rezaei M, Fatorehchy S, Javaheri J, Sadeghi Sedeh B. Comparison of Dynamic Balance and Lower Limb Muscle Strength in Type 2 Diabetic Patients with Healthy Individuals. Journal of Clinical Care and Skills. 2023; 4 (4):175-82. [Link]
30. Page MJ, Moher D. Evaluations of the uptake and impact of the preferred reporting items for systematic reviews and meta-analyses (PRISMA) Statement and extensions: A scoping review. Systematic Reviews. 2017; 6:1-14. [DOI:10.1186/s13643-017-0663-8] [PMID]
31. Paci M, Bianchini C, Baccini M. Reliability of the PEDro scale: comparison between trials published in predatory and non-predatory journals. Archives of Physiotherapy. 2022; 12(1):10. [DOI:10.1186/s40945-022-00133-6] [PMID]
32. JSterne JAC, Hernán MA, Reeves BC, Savović J, Berkman ND, Viswanathan M, Henry D, Altman DG, Ansari MT, Boutron I, et al. ROBINS-I: a tool for assessing risk of bias in non-randomised studies of interventions. BMJ. 2016; 355:i4919 [Link]
33. Alitabar A, Mohammad Ali Nasab Firouzjah E, Shabani M. Comparison of the effect of Otago aND FALL Proof training programs on balance, ankle proprioception and fear of falling in elderly men with a history of falling. Studies in Sport Medicine. 2023; 15(36):123-46. [Link]
34. Hackney ME, Hall CD, Echt KV, Wolf SL. Multimodal Exercise Benefits Mobility in Older Adults With Visual Impairment: A Preliminary Study. Journal of Aging and Physical Activity. 2015; 23(4):630-9. [DOI:10.1123/japa.2014-0008] [PMID]
35. Ahmadpour M, Fouldian J. [Comparing the effectiveness of fall-proof exercises and balance exercises in water with the mindfulness approach on the balance of the elderly (Persian)]. Development Engineering Conferences Center Articles Database. 2024; 1(2):1-10. [Link]
36. Ayatizadeh Tafti F, Abedinzadeh Masuleh S, Sadeghian Shahi MR, Maleki Nezhad H. The effect of fall-proof training on functional capacities, working memory and Muscle strength of the elderly with stroke. Journal of Sport and Exercise Physiology. 2023; 16(2):67-79. [Link]
37. Firouzjah EMAN, Farnian L. [The effect of a fall proof training on balance and fear of falling in older women (Persian)]. Scientific Journal of Rehabilitation Medicine. 2023; 11(6):988-1001. [DOI:10.32598/SJRM.11.6.11]
38. Khazanin H, Daneshmandi H, Fakoor Rashid H. Effect of selected fall-proof exercises on fear of falling and quality of life in the elderly. Iranian Journal of Ageing. 2022; 16(4):564-77. [DOI:10.32598/sija.2021.3152.1]
39. Parhizkar E, Rezaee M. [The impact of high-intensity fall-proof exercises on the balance of elderly men in Mashhad. Longevity (Persian)]. 2024; 2(2):60-70. [Link]
40. Trueblood PR, Tyner T, Wubenhorst N, Bradley J, Cummings U, Le T, et al. The effects of an eight week Fallproof! TM class comparing high and low functioning participants. Physical Therapy Japan. 2007; 34(8):316-27. [DOI:10.15063/rigaku.KJ00004805101]
41. Rajabpour P, Shojaei M, Ghasemi A, Molanorouzi K. Effect of Group-based Fallproof Program on Balance and Psychological Health of the Elderly With Different Ages. The Scientific Journal of Rehabilitation Medicine. 2023; 12(3):604-19. [DOI:10.32598/SJRM.12.3.6]
42. Ritchie DM. Comparison of two doses of an exercise intervention on mobility and function in older adults. 2009.
43. Shoaei HS, Bahiraei S. [The effect of 8 weeks of fall-proof exercises on function and fear of falling in Older adults women with knee osteoarthritis (Persian)]. Safety Promotion and Injury Prevention. 2023; 11(3):164-83. [Link]
44. Rajabpour P. Shojaei M, Ghasemi A, Molanorouzi K. [The effect of Fallproof group-based training with high and low intensity on balance in the elderly (Persian)]. Razi Journal of Medical Sciences. 2023; 30(1):179-92. [Link]
45. Ward K. Effectiveness of FallProof home-based DVD program in improving balance, select functional fitness parameters, and balance-related confidence among community-dwelling older adults who have been identified as moderate to high risk of falls [MA thesis]. California: California State University; 2010. [Link]
46. Granbom M, Clemson L, Roberts L, Hladek MD, Okoye SM, Liu M, et al. Preventing falls among older fallers: Study protocol for a two-phase pilot study of the multicomponent LIVE LiFE program. Trials. 2019; 20(1):2. [DOI:10.1186/s13063-018-3114-5] [PMID]
47. Hewitt J, Goodall S, Clemson L, Henwood T, Refshauge K. Progressive Resistance and Balance Training for Falls Prevention in Long-Term Residential Aged Care: A Cluster Randomized Trial of the Sunbeam Program. Journal of the American Medical Directors Association. 2018; 19(4):361-9. [DOI:10.1016/j.jamda.2017.12.014] [PMID]
48. Smulders E, Weerdesteyn V, Groen BE, Duysens J, Eijsbouts A, Laan R, et al. Efficacy of a short multidisciplinary falls prevention program for elderly persons with osteoporosis and a fall history: A randomized controlled trial. Archives of Physical Medicine and Rehabilitation. 2010; 91(11):1705-11.  [DOI:10.1016/j.apmr.2010.08.004] [PMID]
49. Arnold CM, Faulkner RA. The effect of aquatic exercise and education on lowering fall risk in older adults with hip osteoarthritis. Journal of Aging and Physical Activity. 2010; 18(3):245-60. [DOI:10.1123/japa.18.3.245] [PMID]
50. Sutter T, Toumi H, Valery A, El Hage R, Pinti A, Lespessailles E. Relationships between muscle mass, strength and regional bone mineral density in young men. PLoS One. 2019; 14(3):e0213681. [DOI:10.1371/journal.pone.0213681] [PMID]
51. Arghavani H, Zolaktaf V, Lenjannejadian S. Comparing the effects of anticipatory postural adjustments focused training and balance training on postural preparation, balance confidence and quality of life in elderly with history of a fall. Aging Clinical and Experimental Research. 2020; 32:1757-65. [DOI:10.1007/s40520-019-01358-5] [PMID]
52. Smith ML, Han G. Effectiveness of evidence-based fall prevention programs to reduce loneliness in the United States. Frontiers in Public Health. 2024; 12:1459225. [DOI:10.3389/fpubh.2024.1459225] [PMID]
53. Liu L, Stroulia E, Nikolaidis I, Miguel-Cruz A, Rios Rincon A. Smart homes and home health monitoring technologies for older adults: A systematic review.  International Journal of Medical Informatics. 2016; 91:44-59.  [DOI:10.1016/j.ijmedinf.2016.04.007] [PMID]
54. Chao YY, Scherer YK, Montgomery CA. Effects of using Nintendo Wii™ exergames in older adults: A review of the literature. Journal of Aging and Health. 2015; 27(3):379-402. [DOI:10.1177/0898264314551171] [PMID]
55. Chan JKY, Klainin-Yobas P, Chi Y, Gan JKE, Chow G, Wu XV. The effectiveness of e-interventions on fall, neuromuscular functions and quality of life in community-dwelling older adults: A systematic review and meta-analysis. International Journal of Nursing Studies. 2021; 113:103784. [DOI:10.1016/j.ijnurstu.2020.103784] [PMID]
56. Skjæret N, Nawaz A, Ystmark K, Dahl Y, Helbostad JL, Svanæs D, et al. Designing for movement quality in exergames: lessons learned from observing senior citizens playing stepping games. Gerontology. 2015; 61(2):186-94. [DOI:10.1159/000365755] [PMID]
57. Mohamed Hassan Saleh N, El-Gilany A-H, Noshy Abd El-Aziz Mohamed H, Mahmoud Elsakhy N.  Effect of Matter of Balance program on improving balance and reducing fear of falls among community-dwelling older adults. Egyptian Journal of Health Care. 2022; 13(1):1106-116. [DOI:10.21608/ejhc.2022.233175]
58. Dispennette AK. Effects of Bingocize® on Quality of Life, Fall Risk, and Health Knowledge in Community-Dwelling Older Adults. 2018.
59. Rafati AG, Eslami M, Mirdar S. The effect of a nine-weeks training program on the center of pressure indicators with open and closed eyes condition in the elderly male. Archives of Rehabilitation. 2018; 19(1):44-53. [DOI:10.21859/jrehab.19.1.44]
60. Cao ZB, Maeda A, Shima N, Kurata H, Nishizono H. The effect of a 12-week combined exercise intervention program on physical performance and gait kinematics in community-dwelling elderly women. Journal of Physiological Anthropology. 2007; 26(3):325-32. [DOI:10.2114/jpa2.26.325] [PMID]
61. Lee SH, Kim HS. Exercise interventions for preventing falls among older people in care facilities: A meta-analysis. Worldviews on Evidence-Based Nursing. 2017; 14(1):74-80. [DOI:10.1111/wvn.12193] [PMID]
62. Zhao Y, Zhang Y, Tang S. Multi-sensor-based lower limb rehabilitation assistant internet of things system. Paper presented at: 2022 IEEE 5th Eurasian Conference on Educational Innovation (ECEI). 2022 February 12; Taipei, Taiwan. [DOI:10.1109/ECEI53102.2022.9829473]