1- گروه مدیریت سلامت و رفاه اجتماعی، دانشکده سلامت اجتماعی، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران. و مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت پژوهشکده سلامت اجتماعی، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران.
2- مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت پژوهشکده سلامت اجتماعی، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران. & گروه آمارزیستی و اپیدمیولوژی ، دانشکده سلامت اجتماعی، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران. ، ra.bidhendi@uswr.ac.ir
3- گروه آمارزیستی و اپیدمیولوژی ، دانشکده سلامت اجتماعی، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران. و مرکز تحقیقات سالمندی، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران.
چکیده: (36 مشاهده)
زمینه و اهداف: سلامت معنوی به عنوان یکی از مداخلات اثربخش بر شاخص های سلامت روان بسیار مورد توجه قرار گرفته است. در این میان زنان سالمند به علل بیولوژیکی و آسیب پذیری بیشتر در مقابل أنواع مشکلات با چالشهای متعدد سلامت روان از جمله افسردگی، اضطراب و استرس مواجه هستند. پژوهش حاضر یک مطالعه مروری با هدف تعیین ارتباط بین سلامت معنوی با مشکلات سلامت روان در زنان سالمند انجام شده است.
مواد و روش ها:کلیه مطالعات منتشر شده به زبان فارسی و انگلیسی در پایگاهSID و ISC ، google scholar و PubMedبا استفاده از کلید واژگان مرتبط تا دی ماه ۱۴۰۴ بازیابی شد. همچنین منابع خاکستری با جستجو دستی مورد توجه قرار گرفت. کلیه مطالعات غیر مرتبط کنار گذاشته شد، این مرحله بر مبنای پروتکل PRISMA انجام شده است. پس از بررسی غربالگری نهایی مطالعه از نظر مرتبط بودن با معیارهای ورود، متن کامل مقالات از نظر کیفیت با استفاده از ابزار JBIمورد بررسی و اطلاعات مرتبط با هدف مطالعه استخراج گردید.
به دلیل ناهمگونی بالای مطالعات از نظر طراحی، جمعیت و متغیرهای مورد بررسی، روش آنالیز به صورت سنتز روایتگونه (Narrative Synthesis) بر اساس راهنمای Popay و همکاران (۲۰۰۶) انجام شد.
یافته ها : در مجموع از میان 3857 مقاله شناسایی شده پس از حذف موارد تکراری و فاقد شرایط لازم از جمله سن و موارد روش شناختی مانند نوع مطالعه و عدم دسترسی به تمام متن مقالات، تعداد 13 مقاله وارد مطالعه شد. کیفیت مقالات با ابزار JBI بررسی و 9 مورد (69٪) مطلوب و بقیه متوسط گزارش شد.
نتایج مطالعات نشان داد که سلامت معنوی در ابعاد مختلف شامل سلامت معنوی مذهبی (ارتباط با خدا و مناسک دینی)، سلامت معنوی وجودی (معنا و هدف در زندگی) و بهزیستی معنوی، با بهبود شاخصهای سلامت روان از جمله کاهش افسردگی (دامنه همبستگی: ۰.۶۴۷- تا ۰.۷۳۴-)، کاهش اضطراب و حساسیت اضطرابی (دامنه همبستگی: ۰.۷۳۴- تا ۰.۳۵۰-)، کاهش استرس درکشده، کاهش احساس تنهای ، و افزایش کیفیت زندگی (دامنه همبستگی: ۰.۲۲۴ تا ۰.۵۱۰)، امید به زندگی، رضایت از زندگی (دامنه همبستگی: ۰.۲۷۵ تا ۰.۴۴۸) و سالمندی موفق ارتباط مثبت و معنیداری دارد. همچنین مطالعات مداخلهای نشان دادند که رواندرمانی معنوی-مذهبی میتواند به طور معنیداری افسردگی و اضطراب را کاهش و کیفیت زندگی را افزایش دهد.
نتیجه گیری: سلامت معنوی در هر دو بعد مذهبی و وجودی، آثار مثبت و معنیداری بر سلامت روان زنان سالمند ایرانی دارد و با کاهش افسردگی، اضطراب، استرس و تنهایی و افزایش کیفیت زندگی، امید، رضایت از زندگی و سالمندی موفق همراه است. سلامت معنوی وجودی نقش بیشتری در ارتقای کیفیت زندگی و امید دارد، در حالی که سلامت معنوی مذهبی در کاهش افسردگی و اضطراب مؤثرتر است. پیشنهاد میشود متخصصین حوزه سالمندی، هر دو بعد سلامت معنوی را در برنامههای مراقبتی لحاظ کنند. همچنین تبیین و پالایش مؤلفههای عملی عرفان اسلامی و الگوسازی در این حوزه، میتواند به عنوان مداخلات بومی و مؤثر، بهبود سلامت روان زنان سالمند را تسهیل کند.
نوع مطالعه:
مقاله مروری |
موضوع مقاله:
معارف دریافت: 1404/11/3 | پذیرش: 1405/5/3