دوره 21، شماره 1 - ( بهار-در حال انتشار 1405 )
جلد 21 شماره 1 صفحات 139-126 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Farahbakhsh M, Fakhari A, Aghajani E, khameneh A, Harzand-Jadidi S. Assessing the Prescription Pattern of Driving-impairing Psychotropic Medications for Older Adults in Tabriz in 2022. Salmand: Iranian Journal of Ageing 2026; 21 (1) :126-139
URL: http://salmandj.uswr.ac.ir/article-1-3006-fa.html
URL: http://salmandj.uswr.ac.ir/article-1-3006-fa.html
فرحبخش مصطفی، فخاری علی، آقاجانی احسان، خامنه امین، هرزندجدیدی سپیده. بررسی الگوی تجویز داروهای روانپزشکی اثرگذار بر رانندگی در سالمندان شهر تبریز در سال 1401. سالمند: مجله سالمندی ایران. 1405; 21 (1) :126-139
مصطفی فرحبخش1 
، علی فخاری2 ، احسان آقاجانی2 ، امین خامنه3 ، سپیده هرزندجدیدی*4
، علی فخاری2 ، احسان آقاجانی2 ، امین خامنه3 ، سپیده هرزندجدیدی*4
1- مرکز تحقیقات مدیریت خدمات بهداشتی درمانی تبریز، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران.
2- مرکز تحقیقات روانپزشکی و علوم رفتاری، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران.
3- کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران.
4- مرکز تحقیقات مدیریت خدمات بهداشتی درمانی تبریز، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران. ،hrzndsepideh@gmail.com
2- مرکز تحقیقات روانپزشکی و علوم رفتاری، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران.
3- کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران.
4- مرکز تحقیقات مدیریت خدمات بهداشتی درمانی تبریز، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران. ،
چکیده: (2298 مشاهده)
اهداف جمعیت سالمندان جهان و ایران در حال افزایش است و به تبع آن، مصرف داروهای مختلف نیز در این گروه سنی افزایش یافته است. بسیاری از این داروها، بهویژه داروهای روانپزشکی، اثرات منفی بر تواناییهای شناختی و حرکتی سالمندان دارند و میتوانند با اختلال در عملکرد رانندگی، خطر حوادث ترافیکی را افزایش دهند. این مطالعه با هدف بررسی الگوی تجویز داروهای روانپزشکی اثرگذار بر رانندگی در سالمندان تبریز انجام شد.
مواد و روش ها این مطالعه توصیفیتحلیلی از نوع مقطعی، در سال 1401 در شهر تبریز، استان آذربایجان شرقی انجام شد. دادهها از نسخههای دارویی تجویزشده برای سالمندان که از سازمان تأمین اجتماعی جمعآوری شده بودند، استخراج شد. 55285 نسخه دارویی وارد مطالعه شد. داروهای روانپزشکی به 6 دسته کلی طبقهبندی شده و تأثیر داروها بر رانندگی با استفاده از «سیستم طبقهبندی داروها در ایمنی ترافیک» بررسی شد. متغیرهای موردمطالعه شامل ویژگیهای سالمندان، نوع و نام داروی روانپزشکی و تخصص پزشکان بود. دادهها با استفاده از نرمافزار Stata نسخه 17 تحلیل شدند.
یافته ها در این مطالعه، از مجموع 55285 نسخه داروی روانپزشکی تجویزشده برای سالمندان در تبریز، 64/38 درصد مربوط به زنان و 35/62 درصد مربوط به مردان بود. نتایج نشان داد بیش از نیمی از داروهای تجویزشده (58/66 درصد) اثر متوسط، 21/85 درصد اثر خفیف و 19/49 درصد اثر شدید بر رانندگی داشتند. داروهای ضدافسردگی، ضداضطراب و ضدروانپریشی بیشترین فراوانی را در بین داروهای با اثر منفی بر رانندگی داشتند. همچنین گاباپنتین، نورتریپتیلین، آلپرازولام و کلونازپام و سرترالین 5 داروی با بیشترین فراوانی تجویز در سالمندان بودند. همچنین ارتباط معناداری بین سطح اختلال داروی تجویزشده با جنسیت و سن سالمندان و تخصص پزشکان مشاهده شد (001/P<0).
نتیجه گیری طبق نتایج، درصد قابلتوجهی از داروهای روانپزشکی تجویزشده برای سالمندان، بهویژه داروهای ضدافسردگی، ضداضطراب و ضدروانپریشی، دارای اثرات نامطلوب بر رانندگی هستند. تفاوتهای معناداری بین سطح اختلال داروی تجویزشده با جنسیت، سن سالمندان و تخصص پزشکان نیز مشاهده شد. ارتقای آگاهی سالمندان، آموزش مستمر پزشکان و توسعه پروتکلهای استاندارد تجویز دارو با در نظر گرفتن تأثیر داروها بر رانندگی میتواند به ارتقای ایمنی ترافیک سالمندان کمک کند.
مواد و روش ها این مطالعه توصیفیتحلیلی از نوع مقطعی، در سال 1401 در شهر تبریز، استان آذربایجان شرقی انجام شد. دادهها از نسخههای دارویی تجویزشده برای سالمندان که از سازمان تأمین اجتماعی جمعآوری شده بودند، استخراج شد. 55285 نسخه دارویی وارد مطالعه شد. داروهای روانپزشکی به 6 دسته کلی طبقهبندی شده و تأثیر داروها بر رانندگی با استفاده از «سیستم طبقهبندی داروها در ایمنی ترافیک» بررسی شد. متغیرهای موردمطالعه شامل ویژگیهای سالمندان، نوع و نام داروی روانپزشکی و تخصص پزشکان بود. دادهها با استفاده از نرمافزار Stata نسخه 17 تحلیل شدند.
یافته ها در این مطالعه، از مجموع 55285 نسخه داروی روانپزشکی تجویزشده برای سالمندان در تبریز، 64/38 درصد مربوط به زنان و 35/62 درصد مربوط به مردان بود. نتایج نشان داد بیش از نیمی از داروهای تجویزشده (58/66 درصد) اثر متوسط، 21/85 درصد اثر خفیف و 19/49 درصد اثر شدید بر رانندگی داشتند. داروهای ضدافسردگی، ضداضطراب و ضدروانپریشی بیشترین فراوانی را در بین داروهای با اثر منفی بر رانندگی داشتند. همچنین گاباپنتین، نورتریپتیلین، آلپرازولام و کلونازپام و سرترالین 5 داروی با بیشترین فراوانی تجویز در سالمندان بودند. همچنین ارتباط معناداری بین سطح اختلال داروی تجویزشده با جنسیت و سن سالمندان و تخصص پزشکان مشاهده شد (001/P<0).
نتیجه گیری طبق نتایج، درصد قابلتوجهی از داروهای روانپزشکی تجویزشده برای سالمندان، بهویژه داروهای ضدافسردگی، ضداضطراب و ضدروانپریشی، دارای اثرات نامطلوب بر رانندگی هستند. تفاوتهای معناداری بین سطح اختلال داروی تجویزشده با جنسیت، سن سالمندان و تخصص پزشکان نیز مشاهده شد. ارتقای آگاهی سالمندان، آموزش مستمر پزشکان و توسعه پروتکلهای استاندارد تجویز دارو با در نظر گرفتن تأثیر داروها بر رانندگی میتواند به ارتقای ایمنی ترافیک سالمندان کمک کند.
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
سالمند شناسی
دریافت: 1403/11/2 | پذیرش: 1403/12/13 | انتشار: 1405/1/12
دریافت: 1403/11/2 | پذیرش: 1403/12/13 | انتشار: 1405/1/12
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
تمامی آثار نشریه سالمند: مجله سالمندی ایران تحت مجوز Creative Commons
Attribution-NonCommercial 4.0 هستند.
تماس با ما
تلفن دفتر نشریه:
تلفن مستقیم:02171732827(تماس فقط روزهای شنبه، یکشنبه و سه شنبه ساعت 10 الی 12) 021221800- داخلی 2827
ایمیل: salmand2010@gmail.com
تلفن ناشر : 02145355000 - 02145355555
