مقدمه
سالمندی یکی از مهم‌ترین چالش‌های کشورهای در‌حال‌توسعه است که میزان آن به دلایل کاهش فرزندآوری و بهبود نظام‌های بهداشتی و درمانی در حال افزایش است [1]. سالمندی به‌عنوان مقطعی از زندگی و سالمند به فردی اطلاق می‌شود که سن آن فراتر از 60 سال باشد [2]. تا اوایل دهه 1950 سالمندی را به سبب توجه زیاد بر مشکلات بیولوژیکی، برابر عارضه، ضعف و دلبستگی می‌پنداشتند تا زمانی که در سال 1980 سالمندی مثبت و سالمندی موفق مورد اهمیت قرار گرفت. سالمندی موفق فرایند مقابله فعالانه با ترس از زوال اجتناب‌ناپذیر مرتبط با سالمندی است. این امر با حفظ سطوح بالای فعالیت فیزیکی، ذهنی و اجتماعی و عمل به‌عنوان یک عضو فعال و نه منفعل جامعه انجام می‌شود. این تصور جدید از سالمندی مستلزم یک پارادایم جدید و متفاوت از تمرکز موجود بر سیستم‌های پزشکی و رفاهی است [3]. 
در سال‌های اخیر، مفهوم سالمندی موفق بحث‌های زیادی را برانگیخته است [4-6] و تعاریف مختلفی از این مفهوم در مطالعات مختلف ارائه شده است [7]. بر‌اساس مفهوم کلاسیک رو و کان (1997)، پیری موفق به‌عنوان عملکرد بالای جسمی، روانی و اجتماعی در سنین بالا بدون بیماری‌های عمده تعریف می‌شود [8، 9]. در این راستا راو و کان مدل 3 مؤلفه‌ای سالمندی موفق را ارائه کردند. به عقیده آن‌ها سالمندی موفق در‌برگیرنده «احتمال پایین وجود بیماری»، «کنش بالای ذهنی و بدنی» و «درگیری و مشارکت فعال در زندگی» است [9، 10]. به پدیده سالمندی موفق می‌توان از منظر اجتماعی و منظر فردی نگاه کرد [11]. از منظر اجتماعی، سالمندی موفق با شاخصه‌های سلامت و مشارکت با هدف ارتقای سیاست‌های اجتماعی تعریف می‌شود، در‌حالی‌که از منظر فردی به‌عنوان نتیجه سلامت، کارکرد شناختی و جسمانی و مشارکت در زندگی تعریف می‌شود [11]. از‌آنجایی‌که سالمندی موفق یک مفهوم چند‌بعدی است که حوزه‌های سلامت جسمی، عملکردی، اجتماعی و روانی را در‌بر می‌گیرد، باید همه این ابعاد را هم در موقعیت‌های عینی و هم در موقعیت‌های ذهنی در مطالعه این پدیده در نظر گرفت [7، 12]. 
کیم و پارک یک مطالعه فراتحلیل از متغیرهای همبسته با سالمندی موفق انجام دادند و آن‌ها را در 4 حوزه شناسایی کردند که عبارت‌اند از: اجتناب از بیماری و ناتوانی، داشتن عملکرد شناختی، ذهنی و جسمی بالا، مشارکت فعال در زندگی و سازگاری روانی در زندگی بعدی [13]. بیشتر تعاریف سالمندی موفق شامل آن‌هایی می‌شود که می‌توان آن‌ها را به‌عنوان تعاریف عملیاتی این مفهوم توصیف کرد [11]. تعاریف عملیاتی عموماً مبتنی بر اندازه‌گیری‌های عینی سلامت و عملکرد هستند و لزوماً ادراک خود افراد از سلامت و بهزیستی‌شان را در نظر نمی‌گیرند؛ چیزی که می‌تواند دید جامع‌تری از سالمندی ارائه دهد [7]. کلایندام و همکارانش پیشنهاد کرده‌اند عملیاتی‌سازی مناسب مفهوم سالمندی موفق، شامل اندازه‌گیری سلامت جسمانی، بهزیستی و مشارکت اجتماعی در ابعاد ذهنی و عینی است [14].
با در نظر گرفتن مؤلفه‌های ارائه‌شده در ادبیات پژوهش، مدل پیشنهادی برای سالمندی موفق در این پژوهش شامل متغیرهای انعطاف‌پذیری شناختی، مشارکت اجتماعی و احساس هدف در زندگی به‌عنوان متغیرهای مستقل است. انعطاف‌پذیری شناختی یکی از شاخص‌های اساسی در عملکرد اجرایی بر‌شمرده می‌شود. با در نظر گرفتن تحولات همیشگی محیط پیرامونی از یک‌سو و همچنین نیازها و آرمان‌های فردی از سوی دیگر، انعطاف‌پذیری شناختی به‌عنوان یکی از علل بسیار با‌اهمیت در حفظ ثبات محسوب می‌شود [15]. این مؤلفه در رسیدن به موفقیت و آرمان‌ها در زمان مواجه شدن با سختی‌ها و چالش‌ها اثرگذار است [16]. این سازه به توانمندی اشخاص برای تمرکز بر وضعیت حال حاضر و استفاده از فرصت‏های آن موقعیت با هدف تلاش برای رسیدن به خواسته‌ها و ارزش‏های درونی با وجود بودن رخداد‌های روان‏شناختی تنش‌زا یا ناگهانی اشاره دارد [17]. مشارکت اجتماعی به‌عنوان یکی دیگر از ابعاد سالمندی موفق همیشه مورد توجه پژوهشگران در حیطه سالمندی قرار گرفته است و آن را استاندارد طلایی می‌پندارند [18، 19].
 مشارکت اجتماعی، گروهی از فعالیت‌های اجتماعی برشمرده می‌شود که شخص به‌طور خودجوش انجام می‌دهد و سبب ارتباط با اطرافیان در جامعه می‌شود که از‌جمله آن می‌توان به فعالیت‌هایی همچون حضور در برنامه‌های ورزشی، سرگرمی، مناسبتی، فرهنگی و شورای محله اشاره کرد [20]. مشارکت اجتماعی در سالمندان، ضمن حفظ و توسعه سلامت در بُعد اجتماعی [21] بر سایر ابعاد وجودی، از‌جمله بعد جسمی [22]؛ روانی و شناختی [23] تأثیر قابل‌توجهی خواهد داشت و در‌مجموع منجر به بهبود کیفیت زندگی سالمند خواهد شد [24]. احساس هدف در زندگی یک منبع روان‌شناختی است که با نتایج زندگی سالم‌تری همراه است [25]. این سازه یک قصد کلی است که دارای اراده ذهنی فردی است که می‌تواند بر محیط بیرونی تأثیر بگذارد [26]. به‌طور خاص، داشتن احساس قوی‌تر از هدف در زندگی به‌طور منحصر به فردی با افزایش طول عمر [27]، کاهش خطر ابتلا به بیماری‌ها [28] و اختلال شناختی [29] مرتبط است. این موارد در دستیابی به سالمندی موفق نقش دارند [30]. 
ازسوی‌دیگر، امروزه به‌دلیل پیشرفت تکنولوژی و خدمات بهداشتی، افراد سالمندی موفقی را تجربه می‌کنند [31]. تکنولوژی شرایطی همچون مراقبت از راه دور، امکانات بهداشتی و درمانی بر مبنای تکنولوژی و حمایت‌های اجتماعی آنلاین را فراهم کرده است که سلامت، کیفیت زندگی و استقلال شخصی را در زندگی سالمندان تغییر داده استِ بنابراین کاربردپذیری تکنولوژی به‌ویژه برای سالمندان اهمیت ویژه‌ای دارد و می‌تواند در افزایش استقلال و بهبود کیفیت زندگی‌شان مؤثر باشد [32]. از‌آنجایی‌که حدود 90 درصد سالمندان زمانشان را برای انجام کارهای خود در منزل سپری می‌کنند، استفاده از تکنولوژی می‌تواند سبب حمایت از سالمندان در انجام کارها شود [33]. با فراگیر شدن استفاده از تکنولوژی و اینترنت، پژوهش‌های بسیاری به بررسی رابطه استفاده از تکنولوژی و پیامدهای سلامت در سالمندان و سطح مشارکت آن‌ها در زندگی پرداختند [34]. 
زندگی سالمندان تقریباً همه روزه تحت تأثیر پیشرفت‌های اخیر فناوری قرار می‌گیرد. اما معمولا سالمندان در استفاده از تکنولوژی با دشواری‌هایی روبه‌رو هستند و در مقایسه با افراد جوان‌تر سازگاری کمتری نسبت به فناوری‌های جدید نشان می‌دهند [35]. عواملی چون نفوذ اجتماعی، انگیزه، میزان سهولت و دسترسی، وجود مشوق، انعطاف‌پذیری شناختی و تفاوت‌های شناختی در پذیرش تکنولوژی بر میزان استفاده سالمندان از تکنولوژی تأثیرگذارند [35-39]. ازسوی‌دیگر سالمندان در شرایطی می‌توانند از پیشرفت‌های فناوری سود ببرند که در مسیر رشد فناوری از آن کنار گذاشته نشوند. کنار گذاشته شدن معمولاً در طول زمان و به دلیل مشارکت نکردن در فعالیت‌های اجتماعی رخ می‌دهد [36]. از‌این‌رو در مدل حاضر (تصویر شماره 1) نقش میانجیگری استفاده از تکنولوژی در رابطه انعطاف‌پذیری شناختی، مشارکت اجتماعی و هدف در زندگی با سالمندی موفق مورد مطالعه قرار گرفته است.

روش مطالعه
این پژوهش با روش توصیفی و همبستگی، از نوع معادلات ساختاری، انجام شده است. جامعه آماری پژوهش حاضر کلیه سالمندان ساکن شهر تهران است که در خانه سالمندان سکونت ندارند. در این پژوهش بر‌اساس تعریف سازمان ملل متحد [40] سالمند کلیه افراد بالای ۶۰ سال را شامل می‌شود. با‌توجه‌به منابع موجود در روش‌شناسی مدل‌یابی معادلات ساختاری، تعیین حجم نمونه می‌تواند بین 5 تا 15مشاهده به ازای هر متغیر اندازه‌گیری‌شده، تعیین شود. 5Q  معیارهای ورود: سن بالای 60 سال، سکونت در شهر تهران، عدم تشخیص اختلال عمده شناختی و عدم سکونت در خانه سالمندان. 
معیارهای خروج: سن پایین‌تر از 60 سال، عدم سکونت در شهر تهران، داشتن اختلال عمده شناختی مانند دمانس و آلزایمر [4] و سکونت در خانه سالمندان. 
با‌توجه‌به اینکه پژوهش حاضر از نوع توصیفی بود و داده‌های مورد‌نیاز به‌صورت کمی هستند، داده‌ها از‌طریق پرسش‌نامه جمع‌آوری شدند. به‌علاوه ازآنجا‌که گروه نمونه پژوهش سالمندان بودند و با در نظر گرفتن محدودیت‌های مرتبط با این گروه سنی، پرسش‌نامه‌ها به‌صورت مصاحبه فرد‌به‌فرد و با حضور آزمونگر تکمیل شدند. پیش از اجرای پرسش‌نامه‌ها، برای ارزیابی نبود اختلالات عمده شناختی از مقیاس کوتاه ارزیابی اختلالات شناختی استفاده شد که سؤالات به شکل مصاحبه و توسط فرد آموزش‌دیده اجرا شد. سپس هر عضو از نمونه 4 پرسش‌نامه دریافت کرد. هر سؤال با حضور آزمونگر تکمیل شد تا صحت درک آزمودنی از سؤال و انتخاب صحیح گزینه مورد‌نظر در پاسخ‌نامه تأیید شود. از‌آنجایی‌که اجرای این پژوهش در زمان شیوع ویروس کرونا انجام شد و به دلیل محدودیت‌های ذکر‌شده امکان استفاده از پرسش‌نامه مجازی نبود، تمامی پروتکل‌های بهداشتی در طول دوره آزمون توسط آزمودنی‌ها و آزمونگر رعایت شد.
 همچنین پیش از انجام پژوهش، یک فرم رضایت‌نامه کتبی شامل اطلاعاتی کلی از هدف پژوهش، تعداد سؤالات، مدت‌زمان اجرا و محرمانه بودن اطلاعات توسط شرکت‌کنندگان تکمیل شد. در این مطالعه برای تجزیه‌و‌تحلیل داده‌ها از نرم‌افزار AMOS نسخه 26 استفاده شده است. 

ابزار مطالعه
ابزار جمع‌آوری داده‌ها در این پژوهش به شرح زیر است:

پرسش‌نامه سالمندی موفق (SAS)
 پرسش‌نامه سالمندی موفق در این پژوهش سازهای است که توسط رکر [43] ساخته شده است. این پرسش‌نامه 14 آیتم دارد که بر‌اساس طیف لیکرت 7 درجه‌ای از 1 (کاملاً مخالفم) تا 7 (کاملاً موافقم) امتیازبندی شده است. تمامی 14 آیتم در تحلیل عاملی همبستگی بالایی با نمره کل داشتند، که همسانی درونی آن با کل و ضرایب پایایی آزمون بعد از 12 هفته قابل‌قبول بودند. تجزیه‌و‌تحلیل عامل تأییدی نشان داد پرسش‌نامه از 3 عامل اساسی به نام عادت‌های سبک زندگی، مقابله سازگار و درگیری در زندگی تشکیل شده است. مقدار ویژه برای خرده‌مقیاس سبک زندگی 5/07، مقابله با سازگاری 1/45 و درگیری در زندگی 1/10 گزارش شده است. مطالعات روایی هم‌گرا نشان داد این پرسش‌نامه با تعدادی از متغیرهای مرتبط مانند تاب‌آوری، هوش هیجانی، سلامت جسمانی، خوش‌بینی، معنویت و ذهن‌آگاهی همبستگی مثبت معنی‌دار دارد و در بررسی روایی واگرا مشخص شد با متغیر مطلوبیت اجتماعی همبستگی منفی معنی‌دار دارد [44]. ضریب آلفای کرونباخ برای هر سه عامل و مقیاس کلی محاسبه شده است که برای سبک زندگی سالم (4 مورد) 0/72، مقابله سازگار (4 مورد) 0/73 و تعامل بازندگی (5 مورد) 0/75 و کل پرسش‌نامه 0/84 گزارش شده است [43].
 پرسش‌نامه مذکور تا پیش از این در ایران استفاده نشده بود. از‌این‌رو برای ترجمه آن از 2 متخصص در زمینه‌های ترجمه متون تخصصی زبان انگلیسی و روان‌شناسی کمک گرفته شد. بدین‌ترتیب که یک بار متن از انگلیسی به فارسی ترجمه شد و بار دیگر از نسخه فارسی به انگلیسی بازگرداننده شد. پس از مقایسه این دو نسخه و با تأیید اساتید متخصص نسخه فارسی پرسش‌نامه مورد استفاده قرار گرفت. پایایی این ابزار به شیوه همسانی درونی با روش آلفای کرونباخ محاسبه شد. این مقدار برای مؤلفه سبک زندگی سالم 0/61، برای مؤلفه مقابله با سازگاری 0/83 و برای مؤلفه تعامل با زندگی 0/60 به دست آمد. ضریب آلفای کل پرسش‌نامه نیز 0/85 به دست آمد.

پرسش‌نامه انعطاف‌پذیری شناختی (CFI)
 پرسش‌نامه انعطاف‌پذیری روان‌شناختی توسط دنیس و وندروال در سال 2010 ساخته شده است [43]. این پرسش‌نامه مشتمل بر 20 سؤال است. در ایران و در پژوهش شاره و همکاران (2014) 3 زیر‌مقیاس برای این پرسش‌نامه به دست آمده است: جایگزین‌ها، کنترل و جایگزین‌هایی برای رفتارهای انسانی [45]. این پرسش‌نامه بر‌اساس مقیاس 7 درجه‌ای لیکرت است که از امتیاز کاملاً مخالفم (1) تا کاملاً موافقم (۷) درجه‌بندی شده است. در پژوهش دنیس و واندروال (2010) اعتبار هم‌زمان این پرسش‌نامه را با پرسش‌نامه افسردگی بک برابر با 0/39- و روایی هم‌گرایی آن را با مقیاس انعطاف‌پذیری روان‌شناختی مارتین و رابین 0/75 به دست آوردند. در ایران شاره و همکاران [46] ضریب بازآزمایی کل مقیاس را 0/81 و ضرایب آلفای کرونباخ کل مقیاس را 0/90 گزارش کردند. آلفای کرونباخ داده‌های این پرسش‌نامه در پژوهش فاضلی و احتشام‌زاده (1393) 0/75 به دست آمد [47].

پرسش‌نامه مشارکت اجتماعی
در این پژوهش به‌منظور سنجش مشارکت اجتماعی از پرسش‌نامه مشارکت اجتماعی زارع و ترکان (1391) استفاده شده است که بر‌اساس طرح بررسی سلامت جامعه کانادا که توسط گیلمور (2012) انجام شده [48]، تنظیم شده است. این پرسش‌نامه یک ابزار خودگزارش‌دهی است که از 9 عبارت تشکیل شده، سؤال 1 تا 4 بعد مشارکت اجتماعی را نشان می‌دهد و سؤال 5 تا 9 بعد مشارکت مدنی را نشان می‌دهد. به‌منظور به دست آوردن امتیاز کلی مجموع امتیاز سؤالات با یکدیگر جمع می‌شود و به‌صورت طیف لیکرت از خیلی زیاد=1 تا خیلی کم=5 نمره‌گذاری می‌شود. زارع و ترکان (1391) در پژوهش خود گزارش کردند روایی صوری محتوایی این پرسش‌نامه با استفاده از نظر اساتید و کارشناسان به تأیید رسیده است و آلفای کرنباخ پرسش‌نامه برای بعد مشارکت اجتماعی 0/72 و برای بعد مشارکت مدنی 0/83 گزارش شده است. در پژوهش حاضر نیز جهت بررسی پایایی این ابزار از شیوه همسانی درونی به روش آلفای کرونباخ استفاده شده و نتایج نشان داده است این مقادیر برای مشارکت اجتماعی 0/77، مشارکت مدنی 0/79 و برای کل پرسش‌نامه 0/84 است.

پرسش‌نامه هدف در زندگی
 پرسش‌نامه هدف در زندگی توسط کرامباف و ماهولیک (2004) ساخته شده است [49]. پرسش‌نامه مذکور به‌منظور سنجش احساس فردی معنا ساخته شده است. در‌واقع هدف اصلی از ساختن این پرسش‌نامه ایجاد ابزاری برای سنجش تٔثیر معنادرمانی بوده است. این پرسش‌نامه یک مقیاس خودگزارشی 20 گویه‌ای است که ادراک فرد از هدفمندی و معنای زندگی‌اش را می‌سنجد. پایین‌ترین نمره‌ای که ممکن است فرد در این مقیاس کسب کند 20 و بالاترین آن 140 است و گرفتن نمره پایین‌تر از 60 در این مقیاس نشان‌دهنده نداشتن معنای زندگی است. نمره بین 80 تا 100 بیانگر معنای زندگی متوسط و نمره بالاتر از 120 بیانگر زندگی کاملاً معنادار است. این پرسش‌نامه بر‌اساس طیف لیکرت نمره‌گذاری شده، به این ترتیب که آزمودنی می‌بایست بین 2 گزاره از 1 تا 7 انتخاب کند. چراغی و همکاران (1387) در بررسی اعتبار، روایی، تحلیل عوامل و هنجاریابی پرسش‌نامه هدف در زندگی کرامباف و ماهولیک ضریب اعتبار این پرسش‌نامه را با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ 0/92 به دست آوردند [50]. 
برای بررسی روایی این پرسش‌نامه، میزان همبستگی نمرات آن با نمرات مقیاسه‌ای رضایت از زندگی، سرزندگی و عاطفه مثبت و منفی محاسبه شد که رابطه مثبت معناداری وجود داشت. این پرسش‌نامه مقیاسی تک‌مؤلفه‌ای است. اما در پژوهش حاضر با‌توجه‌به پیچیدگی مدل و تعداد متغیرهای مشاهده‌شده در آن، جهت رعایت اصل امساک از روش بسته‌بندی سؤال استفاده شده است. در این روش با‌توجه‌به ویژگی‌های روان‌سنجی موجود، هر دسته از گویه ها به‌عنوان یک بسته در نظر گرفته می‌شود [51]. از مزایای روش رعایت اصل امساک، جلوگیری از پیچیدگی مدل و برازش بهتر داده‌ها با آن است. در نتیجه با‌توجه‌به ویژگی‌های پرسش‌نامه هدف در زندگی، 3 بسته برای این متغیر در نظر گرفته شد و مقدار آلفای کرونباخ برای کل پرسش‌نامه 0/83 محاسبه شد.

پرسش‌نامه فناوری اطلاعات
در این پژوهش به‌منظور تعیین استفاده از تکنولوژی در سالمندان از پرسش‌نامه فناوری اطلاعات استفاده شده است. این پرسش‌نامه شامل ۴ بُعد نوع استفاده، استفاده از نرم‌افزارهای آموزشی، نوع و میزان استفاده از اینترنت و نوع و میزان استفاده از سرویس‌های اینترنتی است که از 25 گویه تشکیل شده است و بر‌اساس طیف لیکرت از خیلی کم=1 تا خیلی زیاد=5 نمره‌گذاری می‌شود. مؤلفه‌های پرسش‌نامه به این شرح است: نوع استفاده (از سؤال 1 تا 6)؛ استفاده از نرم‌افزارهای آموزشی (از سؤال 7 تا 10)؛ نوع و میزان استفاده از اینترنت (از سؤال 11 تا 17)؛ نوع و میزان استفاده از سرویس‌های اینترنتی (از سؤال 18 تا 25). قاسمی (1391) روایی و وپایایی این پرسش‌نامه را مناسب گزارش کرده است و میزان پایایی پرسش‌نامه را با استفاده از آلفای کرونباخ 88/0 گزارش کرده است و نیز روایی صوری محتوایی این پرسش‌نامه با استفاده از نظر اساتید و کارشناسان به تأیید رسیده است [52].

یافته‌ها
در این مطالعه 409نفر ازسالمندان بالای 60 سال مشارکت داشتند که اطلاعات جمعیت‌شناختی مربوط به آن‌ها به تفکیک سن، جنسیت، تحصیلات و وضعیت تأهل در جدول شماره 1 گزارش شده است. 


داده‌ها در 2 بخش شاخص‌های آمار توصیفی و استنباطی مورد تجزیه‌و‌تحلیل قرار گرفت. در جدول شماره 2 شاخصه‌های توصیفی میانگین و انحراف استاندارد متغیرهای پژوهش به تفکیک گروه گزارش شده است. 


جهت بررسی مفروضه‌های مدل معادلات ساختاری، نرمال بودن متغیرها با روش ارزیابی نرمال بودن تک‌متغیری محاسبه شد. در مدل فرضی چولگی متغیرهای مشاهده‌پذیر در دامنه قدر مطلق 0/499 تا 1/6 و کشیدگی آن‌ها در دامنه 0/211 تا 1/7 قرار داشت. جهت بررسی روابط بین متغیرهای مورد‌بررسی در این مدل از آزمون همبستگی پیرسون استفاده شد تا با استناد به این روابط بتوان از روش معادلات ساختاری این رابطه را در غالب یک مدل یکپارچه بررسی کرد. نتایج همبستگی‌های 2 متغیری در جدول شماره 3 گزارش شده است.


نتایج جدول شماره 3 نشان می‌دهد کلیه متغیرهای پژوهش با یکدیگر رابطه همبستگی معنادار در سطح 0/01≥α دارند. در‌نتیجه هرچه انعطاف‌پذیری شناختی، مشارکت اجتماعی، هدف در زندگی و استفاده تکنولوژی بالاتر باشد، سالمندی موفق‌تری حاصل می‌شود. پیش از آزمون مدل پژوهش، مفروضه‌های نرمال بودن توزیع متغیرها و حجم نمونه بررسی شد. این بررسی‌ها حاکی از عدم تخطی از مفروضه‌ها و آماده بودن شرایط برای آزمون مدل پژوهش بود. به علاوه در این مدل جهت بررسی مفروضه همخطی چندگانه بین متغیرهای مستقل از ملاک‌های تورم واریانس و تحمل استفاده شد که در نتیجه آن همبستگی چندگانه خطی بین متغیرهای مستقل یافت نشد. در ادامه برای آزمون مدل پژوهش از روش تحلیل معادلات ساختاری و نرم‌افزار آماری AMOS  نسخه 26 استفاده شده است. باتوجه‌به پیچیدگی مدل و تعداد متغیرهای مشاهده‌شده در این مدل جهت رعایت اصل امساک از مدل بسته‌بندی سؤال استفاده شد [51، 52] و بر‌اساس ویژگی‌های پرسش‌نامه‌های موجود 3 بسته برای متغیر هدف در زندگی در نظر گرفته شد. همچنین جهت بررسی نقش میانجی متغیرها و محاسبه مقادیر سطح معناداری در این پژوهش از روش بوت استراپ استفاده شد. در ادامه به روابط مستقیم و غیرمستقیم آزمون فرضیه‌های پژوهش پرداخته شده است که در جدول شماره 4 گزارش شده است.


چنان‌که جدول شماره 4 نشان می‌دهد، همهی مقادیر t معنی‌دار هستند. برای آزمون فرضیه میانجی با‌توجه‌به معنی‌داری رابطه انعطاف‌پذیری شناختی، مشارکت اجتماعی و هدف در زندگی با استفاده از تکنولوژی و همچنین معنی‌داری آن‌ها با سالمندی موفق، می‌توان نتیجه گرفت استفاده از تکنولوژی نقش میانجی بین انعطاف‌پذیری شناختی، مشارکت اجتماعی و هدف در زندگی با سالمندی موفق دارد. طبق نتایج جدول شماره 4 فرضیه‌های پژوهش تأیید می‌شود. بر‌این‌اساس مدل استاندارد و غیراستاندارد پژوهش، ضرایب مسیر استانداردشده و خطاهای هر نشانگر به ترتیب در تصاویر شماره 2 و 3 گزارش شده است.

 

References

1. Riyanto P, Lahinda J, Nugroho AI, Hidayat SH. Effect of elderly senny to elderly fitness. Enfermería Clínica. 2020; 30:67-70. [DOI:10.1016/j.enfcli.2020.06.016]
2. Arakawa T, Otani T, Kobayashi Y, Tanaka M. 2-D forward dynamics simulation of gait adaptation to muscle weakness in elderly gait. Gait & Posture. 2021; 85:71-7. [DOI:10.1016/j.gaitpost.2021.01.011] [PMID]
3. Lee EJ, Park SJ. Immersive experience model of the elderly welfare centers supporting successful aging. Frontiers in Psychology. 2020; 11:504540. [DOI:10.3389/fpsyg.2020.00008] [PMID]
4. Calasanti T. Combating ageism: How successful is successful aging? The Gerontologist. 2016; 56(6):1093-101. [DOI:10.1093/geront/gnv076] [PMID]
5. Katz S, Calasanti T. Critical perspectives on successful aging: Does it “appeal more than it illuminates”? The gerontologist. 2015; 55(1):26-33. [DOI:10.1093/geront/gnu027] [PMID]
6. Bülow MH, Söderqvist T. Successful ageing: A historical overview and critical analysis of a successful concept. Journal of Aging Studies. 2014; 31:139-49. [DOI:10.1016/j.jaging.2014.08.009] [PMID]
7. Cosco TD, Prina AM, Perales J, Stephan BC, Brayne C. Operational definitions of successful aging: A systematic review. International Psychogeriatrics. 2014; 26(3):373-81. [DOI:10.1017/S1041610213002287] [PMID]
8. Rowe JW, Kahn RL. Human aging: Usual and successful. Science. 1987; 237(4811):143-9. [DOI:10.1126/science.3299702] [PMID]
9. Rowe JW, Kahn RL. Successful aging. The Gerontologist. 1997; 37(4):433-40. [DOI:10.1093/geront/37.4.433] [PMID]
10. Stephens C, Flick U. Health and ageing-challenges for health psychology research. London: Sage Publications Sage UK; 2010. [DOI:10.1177/1359105310368178] [PMID]
11. Fernández-Ballesteros R, Sánchez-Izquierdo M, Santacreu M. Active aging and quality of life. Handbook of active ageing and quality of life: From concepts to applications. 2021; 15-42. [DOI:10.1007/978-3-030-58031-5_2]
12. Fries JF. Aging, natural death, and the compression of morbidity. Bulletin of the World Health Organization. 2002; 80(3):245-50. [PMID]
13. Kim SH, Park S. A meta-analysis of the correlates of successful aging in older adults. Research on Aging. 2017; 39(5):657-77. [DOI:10.1177/0164027516656040] [PMID]
14. Kleineidam L, Thoma MV, Maercker A, Bickel H, Mösch E, Hajek A, et al. What is successful aging? A psychometric validation study of different construct definitions. The Gerontologist. 2019; 59(4):738-48. [DOI:10.1093/geront/gny083] [PMID]
15. Darby KP, Castro L, Wasserman EA, Sloutsky VM. Cognitive flexibility and memory in pigeons, human children, and adults. Cognition. 2018; 177:30-40. [DOI:10.1016/j.cognition.2018.03.015] [PMID]
16. Stratman JL, Youssef-Morgan CM. Can positivity promote safety? Psychological capital development combats cynicism and unsafe behavior. Safety Science. 2019; 116:13-25. [DOI:10.1016/j.ssci.2019.02.031]
17. Lee B, Cai W, Young CB, Yuan R, Ryman S, Kim J, et al. Latent brain state dynamics and cognitive flexibility in older adults. Progress in Neurobiology. 2022; 208:102180. [DOI:10.1016/j.pneurobio.2021.102180] [PMID]
18. Hijas-Gómez AI, Ayala A, Rodríguez-García M, Rodriguez-Blazquez C, Rodríguez-Rodríguez V, Rojo-Pérez F, et al. The WHO active ageing pillars and its association with survival: Findings from a population-based study in Spain. Archives of Gerontology and Geriatrics. 2020; 90:104114. [DOI:10.1016/j.archger.2020.104114] [PMID]
19. Serrat R, Scharf T, Villar F, Gómez C. Fifty-five years of research into older people’s civic participation: Recent trends, future directions. The Gerontologist. 2020; 60(1):e38-e51. [DOI:10.1093/geront/gnz021] [PMID]
20. Piškur B, Daniëls R, Jongmans MJ, Ketelaar M, Smeets RJ, Norton M, et al. Participation and social participation: Are they distinct concepts? Clinical Rehabilitation. 2014; 28(3):211-20. [DOI:10.1177/0269215513499029] [PMID]
21. Evans IE, Martyr A, Collins R, Brayne C, Clare L. Social isolation and cognitive function in later life: A systematic review and meta-analysis. Journal of Alzheimer’s Disease. 2019; 70(s1):S119-S44. [DOI:10.3233/JAD-180501] [PMID]
22. Morrow-Howell N, Wang Y, Amano T. Social participation and volunteering in later life. Oxford research encyclopedia of psychology. Oxford: Oxford University Press; 2019. [DOI:10.1093/acrefore/9780190236557.013.404]
23. Child ST, Lawton L. Loneliness and social isolation among young and late middle-age adults: Associations with personal networks and social participation. Aging & Mental Health. 2019; 23(2):196-204. [DOI:10.1080/13607863.2017.1399345] [PMID]
24. Li C, Jiang S, Li N, Zhang Q. Influence of social participation on life satisfaction and depression among Chinese elderly: Social support as a mediator. Journal of Community Psychology. 2018; 46(3):345-55. [DOI:10.1002/jcop.21944]
25. Sutin AR, Luchetti M, Aschwanden D, Lee JH, Sesker AA, Stephan Y, et al. Sense of purpose in life and concurrent loneliness and risk of incident loneliness: An individual-participant meta-analysis of 135,227 individuals from 36 cohorts. Journal of Affective Disorders. 2022; 309:211-20. [DOI:10.1016/j.jad.2022.04.084] [PMID]
26. Damon W, Menon J, Bronk KC. The development of purpose during adolescence. Beyond the self. Milton Park: Routledge; 2019. [DOI:10.4324/9780203764688-2]
27. Musich S, Wang SS, Kraemer S, Hawkins K, Wicker E. Purpose in life and positive health outcomes among older adults. Population Health Management. 2018; 21(2):139-47. [DOI:10.1089/pop.2017.0063] [PMID]
28. Caplar N, Tacchella S, Birrer S. Quantitative evaluation of gender bias in astronomical publications from citation counts. Nature Astronomy. 2017; 1(6):0141. [DOI:10.1038/s41550-017-0141]
29. Lewis NA, Turiano NA, Payne BR, Hill PL. Purpose in life and cognitive functioning in adulthood. Aging, Neuropsychology, and Cognition. 2017; 24(6):662-71. [DOI:10.1080/13825585.2016.1251549] [PMID]
30. Hooker SA, Masters KS. Purpose in life is associated with physical activity measured by accelerometer. Journal of Health Psychology. 2016; 21(6):962-71. [DOI:10.1177/1359105314542822] [PMID]
31. Madhi S, Najafi M. [The relationship between spiritual well-being and hope with quality of life, and happiness in older adults Psychological Science (Persian)]. Journal of Psychological Science. 2018; 17(65):78-94. [Link]
32. Jordan PW. An introduction to usability. Boca Raton: CRC Press; 2020. [DOI:10.1201/9781003062769]
33. McGilton KS, Vellani S, Yeung L, Chishtie J, Commisso E, Ploeg J, et al. Identifying and understanding the health and social care needs of older adults with multiple chronic conditions and their caregivers: a scoping review. BMC Geriatrics. 2018; 18:1-33. [DOI:10.1186/s12877-018-0925-x] [PMID]
34. Jiang Y, Yang F. Association between internet use and successful aging of older Chinese women: A cross-sectional study. BMC Geriatrics. 2022; 22(1):536. [DOI:10.1186/s12877-022-03199-w] [PMID]
35. Roupa Z, Nikas M, Gerasimou E, Zafeiri V, Giasyrani L, Kazitori E, Sotiropoulou P. The use of technology by the elderly. Health Science Journal. 2010; 4(2):118. [Link]
36. Li YB, Perkins A. The impact of technological developments on the daily life of the elderly. Technology in Society. 2007; 29(3):361-8. [DOI:10.1016/j.techsoc.2007.04.004]
37. Bali C, Feher Z, Arato N, Kiss BL, Labadi B, Zsido AN. The mediating role of ICT learning confidence and technostress between executive functions and digital skills. Scientific Reports. 2024; 14(1):12343. [DOI:10.1038/s41598-024-63120-w] [PMID]
38. Tyrer HW, Alwan M, Demiris G, He Z, Keller J, Skubic M, editors. Technology for successful aging. New York: 2006 International Conference of the IEEE Engineering in Medicine and Biology Society; 2006. [DOI:10.1109/IEMBS.2006.4398150] [PMID]
39. Venkatesh V, Thong JY, Xu X. Consumer acceptance and use of information technology: Extending the unified theory of acceptance and use of technology. MIS Quarterly. 2012; 157-78. [DOI:10.2307/41410412]
40. World Population Aging. Department of economic and social affairs. New York: World Population Aging; 2017. [Link]
41. Hooman H. [Statistical inference in behavioral research (Persian)]. Tehran: Samt; 2014. [Link]
42. Tabachnick B. Using multivariate statistics [B. Eizanloo, H. P Sharifi, Persian trance] . Tehran: Roshd; 2013. [Link]
43. Reker GT. A Brief Manual of Successful Aging Scale (SAS). Peterborough, Ontario, Canada: Trent University; 2009. [DOI:10.13140/2.1.4238.7201]
44. Reker GT. Personal meaning orientations and psychosocial adaptation in the later years. New York: Sage; 2011. [Link]
45. Dennis JP, Vander Wal JS. The cognitive flexibility inventory: Instrument development and estimates of reliability and validity. Cognitive Therapy and Research. 2010; 34:241-53. [DOI:10.1007/s10608-009-9276-4]
46. Shareh H, Farmani A, Soltani E. Investigating the reliability and validity of the cognitive flexibility inventory (CFI-I) among Iranian university students. Practice in Clinical Psychology. 2014; 2(1):43–50. [Link]
47. Fazeli M, Ehteshamzadeh SE. Cognitive flexibility and its dimensions in patients with gastrointestinal diseases. Thought and Behavior in Clinical Psychology. 2015; 9(34):27-36. [Link]
48. Gilmour H. Social participation and the health and well-being of Canadian seniors. Health Reports. 2012; 23(4):23-32. [Link]
49. Zare A, Torkan R. [The Relation between Social Investment and Low-evasion among Yazd Citizens (Persian)]. Journal of Cultural Studies Communication. 2012; 27(8):84-115. [Link]
50. Crumbaugh JC, Maholick LT. Manual of instruction for the Purpose - in - life test. Retrieved. Abilene, TX: Viktor Frankl Institute of Logotherapy; 1969. [DOI:10.1037/t01175-000]
51. Cheraghi M, Arizi H, Farahani H. [Reliability, validity, factor analysis and normalization of the Crumbaugh and Maholick’s questionnaire of purpose-in-life (Persian)]. Journal of Psychology. 2009; 12(4):396-413. [Link]
52. Matsunaga M. Item parceling in structural equation modeling: A primer. Communication Methods and Measures. 2008; 2(4):260-93. [DOI:10.1080/19312450802458935]
53. Ghasemi H. [Investigating the use of technology and promoting social skills among Tehran University Students (Persian)] [MA thesis]. Tehran: Tehran University; 2013.
54. Borghesi F, Chirico A, Pedroli E, Cipriani GE, Canessa N, Amanzio M, et al. Exploring biomarkers of mental flexibility in healthy aging: A computational psychometric study. Sensors. 2023; 23(15):6983. [DOI:10.3390/s23156983] [PMID]
55. Einbeigi A, Soleimanian, Aliakbar, Jajarmi, M. Comparing the effectiveness of acceptance and commitment therapy and existentialism therapy on increasing improving cognitive flexibility in the elderly. North Khorasan University of Medical Sciences. 1400; 13(1):85-91. [DOI:10.52547/nkums.13.1.85]
56. Agree EM, Freedman VA. A quality-of-life scale for assistive technology: Results of a pilot study of aging and technology. Physical Therapy. 2011; 91(12):1780-8. [DOI:10.2522/ptj.20100375] [PMID]
57. Douglas H, Georgiou A, Westbrook J. Social participation as an indicator of successful aging: An overview of concepts and their associations with health. Australian Health Review. 2016; 41(4):455-62. [DOI:10.1071/AH16038] [PMID]
58. Van Leuven KA. Health practices of older adults in good health: Engagement is the key. Journal of Gerontological Nursing. 2010; 36(6):38-46. [DOI:10.3928/00989134-20091110-99] [PMID]
59. Chen KM, Hung HM, Lin HS, Haung HT, Yang YM. Development of the model of health for older adults. Journal of Advanced Nursing. 2011; 67(9):2015-25. [DOI:10.1111/j.1365-2648.2011.05643.x] [PMID]
60. Suls J, Rothman A. Evolution of the biopsychosocial model: Prospects and challenges for health psychology. Health Psychology. 2004; 23(2):119. [DOI:10.1037/0278-6133.23.2.119] [PMID]
61. Rowe JW, Kahn RL. Successful aging 2.0: Conceptual expansions for the 21st century. Oxford: Oxford University Press US; 2015. [DOI:10.1093/geronb/gbv025] [PMID]
62. Cumming E, William E. Growing old: The process of disengagement. New York: Basic Books; 1961. [Link]
63. Yuen M, Lee QA, Kam J, Lau PS. Purpose in life: A brief review of the literature and its implications for school guidance programs. Journal of Psychologists and Counsellors in Schools. 2017; 27(1):55-69. [DOI:10.1017/jgc.2015.18]
64. AshaRani P, Lai D, Koh J, Subramaniam M. Purpose in life in older adults: A systematic review on conceptualization, measures, and determinants. International Journal of Environmental Research and Public Health. 2022; 19(10):5860. [DOI:10.3390/ijerph19105860] [PMID]
65. Kang Y, Cosme D, Pei R, Pandey P, Carreras-Tartak J, Falk EB. Purpose in life, loneliness, and protective health behaviors during the COVID-19 pandemic. The Gerontologist. 2021; 61(6):878-87. [DOI:10.1093/geront/gnab081] [PMID]
66. Kang Y, Strecher VJ, Kim E, Falk EB. Purpose in life and conflict-related neural responses during health decision-making. Health Psychology. 2019; 38(6):545. [DOI:10.1037/hea0000729] [PMID]
67. Soren A, Ryff CD. Meaningful work, well-being, and health: enacting a eudaimonic vision. International Journal of Environmental Research and Public Health. 2023; 20(16):6570. [DOI:10.3390/ijerph20166570] [PMID]
68. Venkatesh V, Morris MG, Davis GB, Davis FD. User acceptance of information technology: Toward a unified view. MIS Quarterly. 2003; 425-78. [DOI:10.2307/30036540]
69. Yap Y, Tan S, Choon S. Elderly’s intention to use technologies: A systematic literature review. Heliyon. 2022; 8(1):e08765. [DOI:10.1016/j.heliyon.2022.e08765] [PMID] []
70. Davis FD. Perceived usefulness, perceived ease of use, and user acceptance of information technology. MIS Quarterly. 1989; 319-40. [DOI:10.2307/249008]
71. Ryff CD. Meaning-making in the face of intersecting catastrophes: COVID-19 and the plague of inequality. Journal of Constructivist Psychology. 2023; 36(2):185-203. [DOI:10.1080/10720537.2022.2068707] [PMID]
72. Alipour M, Salehabadi R, Akram R, Ganjloo J. [The relationship between social capital and successful aging in the elderly community of Sabzevar, 2019-2020 (Persian)]. Journal of Sabzevar University of Medical Sciences. 1399; 27(4):514. [Link]
73. Abolhassani FB. Successful ageing in the dimensions of life satisfaction and perception of ageing in the iranian elderly adults referring to the health center in the west of Tehran, Iran. Iran Journal of Nursing. 2017; 31(116):61-74. [DOI:10.29252/ijn.31.116.61]
74. Yousefi F, Mohammadi F, Motabebi SA,  Pahlevan S. The Relationship between spiritual health and successful aging. Iran Journal of Aging. 2020; 15(2):246-57. [DOI:10.32598/sija.2020.3.2183.2]
75. Molashahri M, Nouri PR, Hosseinian S, Alikhani M, Aras R, Tabatabayi H. [Comprehensive study of elderly’s happiness in Zahedan City (Persian)]. Journal of Aging Psychology. 2015; 1(2):23-34. [Link]
76. Naseh L, Khankeh H, Nourouzi K. Successful aging: Concept analysis using walker and avant’s approach. Iranian Journal of Aging. 1403; 19(2):161-75. [DOI:10.32598/sija.19.2.2]
77. Ahiandi M, Razaghi M. [Culture of respect and successful aging; building a participation-oriented lifestyle for the elderly (Persian)]. Journal of Visual and Applied Arts. 2017; 10(19):75-91. [Link]
78. Sabahi M. The importance of new technologies in the great challenge of the country’s aging. Journal of Gerontology. 2022; 7(1):1-2. [Link]
79. Safdari R, Shamsabadi AR, Pahlevanynejad S. Improve health of the elderly people with M-health and technology. Iran Journal of Aging. 2018; 13(3):288-99. [DOI:10.32598/sija.13.3.288]
80. Shirazi F, Haberi A, Zahedian N. Effect of a technology-based exercise program on physical fitness and activities of daily living in the elderly with balance impairment: A clinical trial. Iran Journal of Aging. 2023; 18(2):178-90. [DOI:10.32598/sija.2023.3448.1]