مقالات پذیرفته شده در نوبت انتشار
برگشت به فهرست مقالات |
برگشت به فهرست نسخه ها
محمد نجفپور1 
، محمد کمالی*2 ، سمانه حیدری3 ، رضا صالحی4
، محمد کمالی*2 ، سمانه حیدری3 ، رضا صالحی4
1- گروه مدیریت توانبخشی، دانشکده علوم توانبخشی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران
2- مرکز تحقیقات توانبخشی، گروه مدیریت توانبخشی، دانشکده علوم توانبخشی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران ،Kamali.mo@iums.ac.ir
3- مرکز تحقیقات توانبخشی، گروه مدیریت توانبخشی، دانشکده علوم توانبخشی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران
4- مرکز تحقیقات سلامت روان سالمندی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران و مرکز ملی تعالی فیزیوتراپی ایران، مرکز تحقیقات توانبخشی، گروه فیزیوتراپی و گروه مدیریت توانبخشی، دانشکده علوم توانبخشی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران
2- مرکز تحقیقات توانبخشی، گروه مدیریت توانبخشی، دانشکده علوم توانبخشی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران ،
3- مرکز تحقیقات توانبخشی، گروه مدیریت توانبخشی، دانشکده علوم توانبخشی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران
4- مرکز تحقیقات سلامت روان سالمندی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران و مرکز ملی تعالی فیزیوتراپی ایران، مرکز تحقیقات توانبخشی، گروه فیزیوتراپی و گروه مدیریت توانبخشی، دانشکده علوم توانبخشی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران
چکیده: (50 مشاهده)
اهداف: ادغام خدمات توانبخشی سالمندان در ساختار مراقبتهای اولیه ایران همچنان محقق نشده است. ازاینرو، مطالعه حاضر با هدف تحلیل وضعیت و ارائه راهکارهای ادغام خدمات توانبخشی سالمندان در نظام مراقبتهای اولیه ایران انجام شد.
مواد و روشها: این پژوهش یک مطالعه کیفی با رویکرد تحلیل محتوای چهارچوبی است. مشارکتکنندگان شامل ۱۰ نفر از خبرگان حوزه سالمندی، توانبخشی و مراقبتهای اولیه بودند که بهصورت هدفمند و با حداکثر تنوع انتخاب شدند. دادهها از طریق مصاحبههای نیمهساختاریافته گردآوری شد. تحلیل دادهها در چارچوب ازپیشتعیینشده SWOT و در چهار بعد نقاط قوت، ضعف، فرصتها و تهدیدها انجام گرفت و در ادامه، بر اساس نتایج تحلیل، راهکارهای ادغام خدمات توانبخشی سالمندان استخراج و دستهبندی شد.
یافتهها: نظام مراقبتهای اولیه سلامت ظرفیتهای مهمی برای ادغام خدمات توانبخشی سالمندی دارد؛ از جمله پوشش گسترده شهری و روستایی، وجود نیروهای انسانی (بهورزان و مراقبین سلامت)، زیرساخت اطلاعاتی «سیب» و دسترسی مالی نسبتاً مناسب. همچنین همافزایی رویکردهای پیشگیرانه با توانبخشی سالمندی، مقرونبهصرفه بودن مداخلات سطح اول، قابلیت توانبخشی مبتنی بر جامعه و از راه دور، حمایت خانوادگی فرهنگی، وجود دفتر سالمندان در وزارت بهداشت و ظرفیت برنامه پزشک خانواده بهعنوان فرصتهای کلیدی شناسایی شدند. با این حال ضعفهای ساختاری شامل کمبود منابع مالی پایدار، تنوع محدود تخصصها در سطح اول، بارکاری بالا و آگاهی ناکافی کارکنان، نبود راهنماها و نظام ارجاع یکپارچه، دسترسی فیزیکی نامناسب مراکز و اولویت پایین سالمندان مانع ادغام مؤثر است. تهدیدهایی نظیر تولیت پراکنده، اراده سیاسی ضعیف، اجرای ناکافی اسناد بالادستی، کمبود و توزیع نامتوازن متخصصان توانبخشی و پوشش بیمهای ناکافی نیز وجود دارد. بر این اساس راهبردهایی در چهارچوب استفاده از قوتها برای بهرهبرداری از فرصتها، مقابله با تهدیدها و کاهش ضعفها تدوین شد.
نتیجهگیری: این مطالعه نشان میدهد که علیرغم وجود نقاط قوت و فرصتهای قابلتوجه در نظام مراقبتهای اولیه ایران، ادغام خدمات توانبخشی سالمندان مستلزم مواجهه هدفمند با ضعفها و تهدیدهای ساختاری و سیاستی است. راهکارهای استخراجشده بر تقویت رویکرد پیشگیرانه و جامعهمحور توانبخشی، توانمندسازی نیروی انسانی از طریق آموزشهای پودمانی و بینرشتهای، توسعه توانبخشی از راه دور، بهرهگیری نظاممند از سامانههای اطلاعات سلامت و ادغام خدمات توانبخشی در برنامه پزشک خانواده تأکید دارند. استفاده بهینه از ظرفیتهای موجود و پرهیز از راه حلهای پرهزینه میتواند مسیر عملی و واقعبینانهای برای ارتقای دسترسی سالمندان به خدمات توانبخشی در سطح مراقبتهای اولیه فراهم کند.
مواد و روشها: این پژوهش یک مطالعه کیفی با رویکرد تحلیل محتوای چهارچوبی است. مشارکتکنندگان شامل ۱۰ نفر از خبرگان حوزه سالمندی، توانبخشی و مراقبتهای اولیه بودند که بهصورت هدفمند و با حداکثر تنوع انتخاب شدند. دادهها از طریق مصاحبههای نیمهساختاریافته گردآوری شد. تحلیل دادهها در چارچوب ازپیشتعیینشده SWOT و در چهار بعد نقاط قوت، ضعف، فرصتها و تهدیدها انجام گرفت و در ادامه، بر اساس نتایج تحلیل، راهکارهای ادغام خدمات توانبخشی سالمندان استخراج و دستهبندی شد.
یافتهها: نظام مراقبتهای اولیه سلامت ظرفیتهای مهمی برای ادغام خدمات توانبخشی سالمندی دارد؛ از جمله پوشش گسترده شهری و روستایی، وجود نیروهای انسانی (بهورزان و مراقبین سلامت)، زیرساخت اطلاعاتی «سیب» و دسترسی مالی نسبتاً مناسب. همچنین همافزایی رویکردهای پیشگیرانه با توانبخشی سالمندی، مقرونبهصرفه بودن مداخلات سطح اول، قابلیت توانبخشی مبتنی بر جامعه و از راه دور، حمایت خانوادگی فرهنگی، وجود دفتر سالمندان در وزارت بهداشت و ظرفیت برنامه پزشک خانواده بهعنوان فرصتهای کلیدی شناسایی شدند. با این حال ضعفهای ساختاری شامل کمبود منابع مالی پایدار، تنوع محدود تخصصها در سطح اول، بارکاری بالا و آگاهی ناکافی کارکنان، نبود راهنماها و نظام ارجاع یکپارچه، دسترسی فیزیکی نامناسب مراکز و اولویت پایین سالمندان مانع ادغام مؤثر است. تهدیدهایی نظیر تولیت پراکنده، اراده سیاسی ضعیف، اجرای ناکافی اسناد بالادستی، کمبود و توزیع نامتوازن متخصصان توانبخشی و پوشش بیمهای ناکافی نیز وجود دارد. بر این اساس راهبردهایی در چهارچوب استفاده از قوتها برای بهرهبرداری از فرصتها، مقابله با تهدیدها و کاهش ضعفها تدوین شد.
نتیجهگیری: این مطالعه نشان میدهد که علیرغم وجود نقاط قوت و فرصتهای قابلتوجه در نظام مراقبتهای اولیه ایران، ادغام خدمات توانبخشی سالمندان مستلزم مواجهه هدفمند با ضعفها و تهدیدهای ساختاری و سیاستی است. راهکارهای استخراجشده بر تقویت رویکرد پیشگیرانه و جامعهمحور توانبخشی، توانمندسازی نیروی انسانی از طریق آموزشهای پودمانی و بینرشتهای، توسعه توانبخشی از راه دور، بهرهگیری نظاممند از سامانههای اطلاعات سلامت و ادغام خدمات توانبخشی در برنامه پزشک خانواده تأکید دارند. استفاده بهینه از ظرفیتهای موجود و پرهیز از راه حلهای پرهزینه میتواند مسیر عملی و واقعبینانهای برای ارتقای دسترسی سالمندان به خدمات توانبخشی در سطح مراقبتهای اولیه فراهم کند.
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
تمامی آثار نشریه سالمند: مجله سالمندی ایران تحت مجوز Creative Commons
Attribution-NonCommercial 4.0 هستند.
تماس با ما
تلفن دفتر نشریه:
تلفن مستقیم:02171732827(تماس فقط روزهای شنبه، یکشنبه و سه شنبه ساعت 10 الی 12) 021221800- داخلی 2827
ایمیل: salmand2010@gmail.com
تلفن ناشر : 02145355000 - 02145355555
