1- دانشکده علوم اجتماعی،گروه جامعه شناسی واحد علوم و تحقیقات.تهران .ایران .
2- دانشکده علوم اجتماعی،گروه جامعه شناسی واحد علوم و تحقیقات.تهران .ایران . ، mehrdad_navabakhsh@yahoo.com
3- دانشکده سلامت اجتماعی، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران.
چکیده: (23 مشاهده)
اهداف: بازنشستگی در آستانه سالمندی، یـک تحول و انتقال از نقشی به نقش دیگر است که تغییری عمیق در زندگی فرد به وجود میآورد.در این میان انتخاب نوع سبک زندگی تاثیر زیادی بر کیفیت زندگی و سلامت افراد دارد. لذا این مطالعه با هدف تبیین پویایی سبک زندگی بازنشستگان سالمند شهر تهران در سال 1404 انجام شد.
مواد و روشها: برای دستیابی به هدف این مطالعه، مطالعهای کیفی با رویکرد نظریه داده بنیاد انجام شد. در این مطالعه تبیین مفهوم، ساختار و چگونگی پویایی سبک زندگی در متن و بستر زندگی خود سالمند با استفاده از نمونهگیری به صورت مبتنی بر هدف در آغاز و تا رسیدن به اشباع نظری اطلاعات، به صورت نمونهگیری نظری ادامه یافت. ابزار اصلی جمعآوری داده مصاحبه نیمه ساختار بود. مشارکت کنندگان این مطالعه بازنشستههای سالمند (که همراه خانواده زندگی میکردند) و متخصصان حوزه سالمندی بودند، در مجموع با 40 مشارکت کننده مرد و زن، 47 مصاحبه عمیق انفرادی انجام و مصاحبهها با روش اشتراوس و کوربین(1998) تجزیه و تحلیل شد.
یافتهها:از تجزیه و تحلیل دادهها، 11 مقوله اصلی استخراج شد که «عاملیت خودتنظیمگر تطبیقی» بهعنوان پدیده محوری شناسایی گردید. شرایط علّی پدیده شامل «مقابله با فرسایش توان فردی»، «مدیریت امنیت اقتصادی» و «حفظ سرمایه روانی فرد» بودند. راهبردهای اصلی شرکتکنندگان «کنشگری اجتماعی»، «یادگیری مهارتهای جدید» و بود که به «افزایش احساس عاملیت» و «ارتقای تابآوری» منجر شد. شرایط زمینهای و مداخلهگر مانند «فعالیتهای روزانه»، «پایبندی به معنویات» و «ساختار فرصتهای اجتماعی» بر شکلگیری و اجرای این راهبردها تأثیر داشتند.
نتیجه گیری: نتایج نشان داد پویایی سبک زندگی سالمندان فرآیندی چندبعدی و مبتنی بر «عاملیت خودتنظیمگر تطبیقی» است که از تعامل عوامل فردی، خانوادگی، اجتماعی و ساختاری شکل میگیرد. این عاملیت از طریق کنشگری اجتماعی، مهارتآموزی و حمایتهای اجتماعی تقویت و به ارتقای تابآوری و بهزیستی سالمندان منجر میشود.
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
سالمند شناسی دریافت: 1405/2/14 | پذیرش: 1405/4/27