1- دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران
2- گروه پرستاری سالمندی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ، paradis2082000@yahoo.com
3- مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی لرستان، خرمآباد، ایران
4- گروه آمار زیستی و اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران
5- گروه پرستاری سالمندی، دانشکده پرستاری، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران
6- مرکز بینالمللی تأیید شهرهای ایمن، استکهلم، سوئد
چکیده: (20 مشاهده)
اهداف: باتوجهبه افزایش جمعیت سالمندان و اهمیت حفظ ایمنی و استقلال آنان، ارزیابی صلاحیت رانندگی از اهمیت ویژهای برخوردار است. این مطالعه با هدف ترجمه، انطباق فرهنگی و بررسی ویژگیهای روانسنجی نسخه فارسی فرم کوتاه ابزار SF-FTDS در سالمندان ایرانی انجام شد.
مواد و روشها: این مطالعه روششناختی از نوع روانسنجی در سال ۱۴۰۴ انجام شد. ترجمه و انطباق فرهنگی این ابزار ارزیاب محور مطابق دستورالعمل پنجمرحلهای Beaton و همکاران انجام گرفت. شرکتکنندگان شامل 300 راننده سالمند (60 سال و بالاتر) بودند که به روش نمونهگیری در دسترس از واحدهای نمونهگیری مستقر در شهرستانهای آمل و محمودآباد استان مازندران انتخاب شدند. برای هر راننده سالمند، یک ارزیاب واجد شرایط به روش نمونهگیری هدفمند انتخاب شد. روایی صوری و محتوا به صورت کمی و کیفی و روایی سازه با استفاده از تحلیل عاملی تأییدی و روایی همگرا بررسی شد. همچنین اثر سقف و کف محاسبه و پایایی نیز از طریق همسانی درونی (آلفای کرونباخ) و بازآزمایی (ضریب همبستگی درون ردهای (ICC) انجام شد.
یافتهها: تمامی گویهها از روایی صوری مطلوب برخوردار بودند (امتیاز تأثیر >1/5). در بررسی روایی محتوا، شاخص روایی محتوای گویهها (I-CVI) بین 0/80 تا 1، شاخص روایی محتوای مقیاس (S-CVI/Ave) برابر با 0/96 و مقادیر کاپای اصلاحشده برای تمامی گویهها بین 0/78 تا 1 به دست آمد که نشاندهنده توافق عالی متخصصان بود. مقدار شاخص کفایت نمونهگیری KMO برابر با 0/932 و آزمون کرویت بارتلت معنادار بود (0.001>P). مدل تک عاملی ابزار در تحلیل عاملی تأییدی از برازش مطلوبی برخوردار بود (CFI=0.90، RMSEA=0.077، SRMR=0.054). ضرایب بار عاملی بین 102/0 تا 798/0 قرار داشتند. روایی همگرا نیز با CR=0.93 و AVE=0.54 تأیید شد. همچنین، اثر کف مشاهده نشد (0٪) و اثر سقف برابر با 9.33٪ بود که کمتر از حد قابلقبول 15٪ است. همسانی درونی ابزار مطلوب بود (α=0.92) و پایایی بازآزمایی نیز ثبات زمانی بسیار خوبی را نشان داد (ICC = 0.93; 95% CI: 0.86–0.97) .
نتیجهگیری: نسخه فارسی FTDS-SF دارای روایی و پایایی مطلوب است و میتواند بهعنوان یک ابزار کوتاه، معتبر و کاربردی برای غربالگری اولیه صلاحیت رانندگی سالمندان ایرانی در محیطهای بالینی، توانبخشی و پژوهشی مورداستفاده قرار گیرد.
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
طب سالمندی دریافت: 1405/3/17 | پذیرش: 1405/6/10